François Couperin

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
François Couperin
François Couperin.jpg
François Couperin (16681733).
Fødd 10. november 1668, Paris i Frankrike
Død 12. september 1733 (64 år)
Instrument Cembalo
Periode Barokken
Yrke Komponist

François Couperin (10. november 166812. september 1733) var ein vidkjend fransk cembalist, organist og komponist av fransk barokkmusikk.

Han var òg kjend som Couperin le Grand, det vil seie ‘den store’, for å skilje han ut frå dei andre evnerike medlemmene av Couperin-familien, på grunn av den uvanlege virtuositeten hans på pipeorgel og cembalo.

Liv[endre | endre wikiteksten]

Couperin vart fødd i Paris.

Han vart undervist av far sin, Charles Couperin, som døydde då Francois var 10, og av Jacques Thomelin. I 1685 vart han organist i Saint-Gervais-kyrkja i Paris, ei stilling han arva av far sin og som han skulle vidareføre til syskenbarnet, Nicolas Couperin. Andre medlemmer av familien skulle halde den same posisjonen i seinare år. I 1693 tiltredde Couperin for læraren sin Thomelin som organist i Chapelle Royale (det kongelege kapellet) med tittelen organiste du Roi, organist etter avtale med kongen. Dette var solkongen, Ludvig XIV.

I 1717 vart Couperin hofforganist og komponist, med tittelen ordinaire de la musique de la chambre du Roi. Med sine kollegaer gav Couperin vekentlege konsertar, vanlegvis på sundagar. Mange av desse konsertane var suitar for fiolin, gambe, obo, fagott og cembalo.

Musikk[endre | endre wikiteksten]

Couperin skreiv over 240 rikt ornamenterte cembaloverk som han samla i 27 Ordres og utstyrte enkeltsatsane med titlar som skulle vise til karakteren i stykket.

I tillegg komponerte han motettar, chansons, to orgelmesser, triosonatar og dei programmatiske kammermusikkverka Apothéose dei Corelli og Apothéose dei Lully.

Det einaste teoretiske verket hans er L'art dei toucher le clavecin (kunsten å spele cembalo) som inneheld forslag til fingersetning, ornamentering og annan cembaloteknikk. Johann Sebastian Bach lærte seg Couperins fingersetningsteknikk, mellom anna ved å byrje å ta i bruk tomlane til å spele med.

Instrumentalverk[endre | endre wikiteksten]

Cembalo[endre | endre wikiteksten]

  • Første boka (1713) : Ordres 1 til 5
  • Andre boka (1717) ; Ordres6 til 12
  • Tredje boka (1722) : Ordres 13 til 19
  • Fjerde boka(1728) : Ordres20 til 27
  • A didactc treatise L’Art de toucher le clavecin (1716) som inneheld åtte preludium og ein allemande.

Orgel[endre | endre wikiteksten]

To messer (1690)

    • Messe pour les paroisses for soknekyrkjer
    • Messe pour les couvents for kloster

Kammermusikk[endre | endre wikiteksten]

  • Triosonatar (ca 1690)
    • La Pucelle
    • La Steinkerque
    • La Visionnaire
    • L'Astrée
  • quatuor sonata (ca 1695) : La Superbe
  • Les Nations (1726) : desse triostykka er forma av ein sonate etterfølgd av ein suite.
    • La Française
    • L'Espagnole
    • L'Impériale
    • La Piémontaise
  • « Apothéoses », triosuitar (1724)
    • Le Parnasse ou l’apothéose de Corelli
    • Concert en forme d’apothéose à la mémoire de l’incomparable M. de Lully
  • Concert royaux (1714) N° 1 à 4
  • Nouveaux Concerts eller les Goûts réunis (1724) N° 5 à 14
  • Pièces de violes (1728) 2 suitar

Vokalmusikk[endre | endre wikiteksten]

  • Lecons de ténèbres a une et deux voix
    • Première lecon
    • Seconde lecon
    • Troisième lecon