Ojibwe

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Ojibwe
Klassifisering: Algisk
 Algonkinsk
  Ojibwe–potawatomi
Talarar: Ojibwefolk
Bruk
Tala i: Canada, USA
Område: Canada: Quebec, Ontario, Manitoba, Saskatchewan, grupper i Alberta, Britisk Columbia; USA: Michigan, Wisconsin, Minnesota, grupper i Nord-Dakota, Montana
Ojibwetalande i alt: 56 531 (folketeljingar 2000/2006)
Skriftsystem: Det latinske alfabetet, ojibwe-skrift, det kanadiske stavingsalfabetet
Språkkodar
ISO 639-1: oj
ISO 639-2: oji
ISO 639-3: oji

Ojibwe er eit algonkinsk språk som blir snakka i dei nordlege delane av USA og i sørvestre Canada. Ojibwe blir snakka av litt over 50 000 (av 200 000 ojibwefolk), og det er dermed eit av dei største indianarspråka i USA.

Fordeling av ojibwe-talarar; kart frå 2007

Skriftspråk[endre | endre wikiteksten]

Ojibwe blir skrive med fleire ulike ortografiar og skriftsystem. Det vanlegaste skriftsystemet er basert på det latinske alfabetet, og markerer lange vokalar med å skrive doble vokalsymbol, slik det også blir gjort i finsk. Dette systemet blir kalla Fiero-systemet, etter Charles Fiero, men opphavet til systemet ligg i Leonard Bloomfield sine publikasjonar, t.d. Eastern Ojibwa. Eit anna latinsk-basert system er saulteaux-cree-systemet. Her er vokallengde markert med makron (ã) eller cirkumfleks (â).

I Canada, særleg i Ontario og Manitoba, blir austleg ojibwe skrive med ein ojibwe-versjon av det kanadiske stavingsalfabetet.

Ojibwe-stavingsalfabet

Grammatikk[endre | endre wikiteksten]

Fonologi[endre | endre wikiteksten]

Ojibwe har tre korte og fire lange vokalar. Dei korte vokalane er [ɪ o ə] og dei tilsvarande lange er [iː oː aː], i tillegg er det ein lang vokal som ikkje har kort parallell, [eː].

Ojibwe har 17 eller 18 konsonantar.

  • Lukkelydar: p, b, t, d, tʃ, dʒ, k, g, ʔ
  • Frikativar: 's, z, ʃ, ʒ, h
  • Nasalar og approksimantar: m, n, j, w

Kontrasten mellom lukkelydane er i fleire dialektar meir ein opposisjon aspirert - uaspirert (pʰ / p) enn stemt - ustemt.

Ojibwe har få konsonantgrupper, og dei fleste av dei er ordinternt.

Morfologi[endre | endre wikiteksten]

Substantiv i ojibwe er delt i to grupper, animate og inanimate.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Ojibwe