Plagioklas

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Plagioklas
Plagioklas1.jpg
Eit fotomikrograf av eit plagioklas krystall under krysspolariset lys. Plagioklaskrystallet syner ein tydeleg banda effekt kalla ein polysyntetisk tvilling.
Generelt
Kategori Feltspat mineral group, tectosilikat
Kjemisk formel NaAlSi3O8 – CaAl2Si2O8
Krystallsymmetri Triklinsk pinakoidal
H-M-symbol: (1)
Romgruppe: C1
Identifikasjon
Farge Kvit, grå, blåkvit, raudaktig kvit, grønaktig kvit
Krystallform Massiv til korna
Krystallsystem Triklinsk
Tvilling Vanleg, albitt-lov striper på {001}[1]
Kløyv god på {001} og {010}
Fastleik Sprø
Mohs hardleiksskala 6 - 6.5
Glans glasaktig
Strekfarge Kvit
Transparens Gjennomsiktig til gjennomskineleg
Spesifikk vekt 2.62 (albitt) til 2.76 (anortitt)[1]
Optiske eigenskapar
Optiske eigenskapar Toaksa (+) albitt, Toaksa (-) anortitt[1]
Brytingsindeks Albitt: nα 1.527, nβ 1.532 nγ 1.538
Anortitt: nα 1.577 nβ 1.585 nγ 1.590[1]
Oppløyselegheit Albitt uoppløyseleg i saltsyre, anortitt bryt ned i saltsyre [1]
Kjelder [2]

Plagioklas er ei fellesnemning for blandingsrekka mellom albitt og anortitt (kalknatronfeltspat), og er ei triklin feltspat-gruppe som utgjer ein viktig bestanddel av ei rekkje bergartar. Bergarten anortositt består nesten utelukkande (<90%) av anortitt-rik feltspat.

Plagioklasar kan som oftast skiljast frå alkalifeltspat ved ei karakteristisk tvillingstriping på spalteflatene. Dei utgjer ein blandkrystallserie mellom dei to endeledda albitt (natronfeltspat), NaAlSi3O8) og anortitt (kalkfeltspat, CaAl2Si2O8). Serien vart tidlegare delt inn etter innhaldet av albitt/anortitt i seks ledd: albitt, oligoklas, andesin, labradoritt, bytownitt og anortitt. Ved høg temperatur er det er det fullt mogeleg å blande mellom dei to endeledda, men ved lågare temperatur kan det skje ei avblanding i to fasar.

Kalsiumrik plagioklas vert kalla basisk plagioklas.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Plagioklas
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Klein, Cornelis and Cornelius S. Hurbut, Jr.; Manual of Mineralogi, Wiley, 20th ed., 1980, pp.454-456 ISBN 0-471-80580-7
  2. Webmineral data