Viper

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Viper


Kvitkronevipe, Vanellus albicepsFoto: Derek Ramsey
Kvitkronevipe, Vanellus albiceps
Foto: Derek Ramsey

Systematikk
Rike: Animalia
Rekkje: Chordata
Klasse: Aves
Orden: Charadriiformes
Familie: Charadriidae
Underfamilie: Vanellinae
Slekt: Vanellus
Artar
  • Sjå teksten

Viper er samnemninga for fuglar i den biologiske slekta Vanellus, og medlemmer av lofamilien, Charadriidae. Namnet vanellus er latinsk for 'lita vifte', det er diminutiv av 'vannus', vifte. Namnet refererer til lyden vengeslaga gjer i flukt.[1] I Europa refererer det norske fellesnamnet «vipe», og det samhørande engelsk fellesnamnet 'lapwing', ofte spesifikt til arten vipe, den einaste medlemmen i slekta som kan treffast over det meste av kontinentet.

Eit par artar av desse fuglane har ein karakteristisk fjørtopp på hovudet og mange flyg med langsame, uregelmessig vengeslag og læt eit skingrande, jamrande skrik. Ei vipe kan sjåast som ei stor lo.

Skildring[endre | endre wikiteksten]

Desse langbeinte vadarane har sterkt mønstra fjørdrakt. Jamvel om den mest kjende arten, vipe, Vanellus vanellus, har ein fjørtopp på hovudet, er det berre to andre vipeartar som har tilsvarande. Ein meir typisk dekorasjon er hudfolder i andletet i raudt eller gult. Kroppslengda er ca. 25 til 38 centimeter.

Berre fem av artane, inkludert arten vipe er verkeleg trekkfuglartar. Andesvipe trekker ned til lågare høgd om vinteren.

Smedvipe, sporevipe, elvevipe, bronsevipe, andesvipe og lovipe er raudauga artar med ein pigg som stikk ut frå vengeknoken.

Mange har små hudlappar slik som svarttoppvipe, flekkvipe, brillevipe og beltevipe. Andre har store hudlappar eller masker slik som kvitkronevipe, stripehovudvipe, hinduvipe, bronsevipe, andesvipe, javavipe og maskevipe.

Artslista[endre | endre wikiteksten]

Vanellus i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012[2] med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.[3]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Campbell, Kenneth E. Jr. (2002): A new species of Late Pleistocene lapwing from Rancho La Brea, California. Condor 104: 170-174. doi:[0170:ANSOLP2.0.CO;2 10.1650/0010-5422(2002)104[0170:ANSOLP]2.0.CO;2] HTML abstract and first page image
  • Hayman, Peter; Marchant, John & Prater, Tony (1986): Shorebirds: an identification guide to the waders of the world. Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-395-60237-8
  • Mlíkovský, Jirí (2002): Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe. Ninox Press, Prague. PDF fulltext
  • Piersma, Theunis & Wiersma, Popko (1996): Family Charadriidae (Plovers). In: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (eds.): Handbook of the Birds of the World (Volume 3: Hoatzin to Auks): 384-443, plates 35-39. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-20-2
  • Terres, John K. & National Audubon Society (1980): The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds. Alfred A. Knopf, New York. ISBN 0-394-46651-9
  • Thomas, Gavin H.; Wills, Matthew A. & Székely, Tamás (2004): A supertree approach to shorebird phylogeny. BMC Evol. Biol. 4: 28. doi:10.1186/1471-2148-4-28 PMID 15329156 PDF fulltext Supplementary Material

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Terres & NAS (1980): p.741
  2. Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, and C. L. Wood (september 2012) (Excel spreadsheet), The Clements checklist of birds of the world: Version 6.7, Cornell Lab of Ornithology, http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/Clements%20Checklist%206.7.xls/view, henta 1. oktober 2012 
  3. Syvertsen, P. O., Ree, V., Hansen, O. B., Syvertsen, Ø., Bergan, M., Kvam, H., Viker, M. & Axelsen, T. 2008. Virksomheten til Norsk navnekomité for fugl (NNKF) 1990-2008. Norske navn på verdens fugler. Norsk Ornitologisk Forening sin nettstad (publisert 22.5.2008)

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Viper