Borkspade

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Borkspadar utstilte på Norsk skogmuseum.

Borkspade er eit skogsreiskap som vert nytta for å borka tømmer ved hogst. Tidlegare, då ein nytta hest for å køyra fram tømmeret, var det vanleg å borka det i samband med felling og kvisting. Tømmeret gleid då lettare på snøen og vart lettare å dra for hestane, slik at ein kunne køyra større lass. Det førte òg til at tømmeret turka fortare og det hindra at borkbiller gjorde skade på tømmeret. Tømmeret er lettast å borka når sevja stig. Om vinteren når borken er frosen kan borking verta hardt arbeid.

Borkspadar har eit langt skaft av tre. På enden av skaftet var det ei kule, som førte til at ein fekk betre tak på spaden når han vart støytt framover. Det var òg vanleg med ei kule på skaftet litt ovanføre bladet, for at borken skulle verta ført bort frå hendene [1].

I Noreg vart det vanleg å nytta borkespade rundt år 1900. Før det vart det nytta ei øks med breidt blad. Innføringa av borkespaden letta arbeidet og førte til at borkinga gjekk snøggar. Men framleis utgjorde borkinga om lag halvparten av tida det to å felle, kvista og bork eit tre[2][3]. Med tidsforbruket varierte etter kor mykje kvist det var på trea og etter årstida. I sevjetida var det lett å borka, men om vinteren, når borken var frosen, gjekk det mykje seinare.

Borkspadar vert òg nytta til andre oppgåver, som å hugga hol i isen i samband med isfiske.

Galleri[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Thorseth, L., Årringer - Skogbygda Trysil, 2014.
  2. Samset, I., Fra muskler til maskiner i skogen, Norsk skogmuseum, 2008.
  3. Sporrong, B., Från yxa till enmansmotorsåg - mekanisering i nordiska skogar 1850 till 1950, Habo, 2013

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]