Isle of Man

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
[endre]
Ellan vannin (manx)
Isle of Man (engelsk)
Det manske flagget
Det manske riksvåpenet
Flagg Riksvåpen
Motto: Quocunque Jeceris Stabit
Geografisk plassering av Isle of Man
Offisielle språk Engelsk, manx
Hovudstad Douglas
Styresett
Lord of Mann
Viseguvernør
Sjefsminister
Monarki
Elizabeth II
Adam Wood
Allan Bell
Flatevidd
 - Totalt
 - Del vatn
 
572 km²
0 %
Status Biland
underlagt Storbritannia 1765
Valuta Man-pund
(likestilt med britisk pund)
Nasjonalsong «Arrane Ashoonagh dy Vannin»
Nasjonaldag Tynwalddagen, 5. juli
Internasjonal telefonkode +44

Man (engelsk: Isle of Man) er ei av dei britiske øyane og ligg i Irskehavet. Øya er sjølvstyrande, men høyrer òg direkte inn som ein eigedom under den britiske krona. Såleis er ikkje Man med i det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Man er eit tidlegare norsk skattland. Frå om lag år 700 til år 900 var Man eit vikingkongedøme. Man var lagt under kongen av Noreg fram til 1266, då Skottland tok over øya. Ho kom under den britiske krona i 1765.

Kultur[endre | endre wikiteksten]

Innbyggjarane øya er prega av dei keltiske og norrøne røtene sine, i tillegg til langvarig engelsk påverknad, noko ein mellom anna kan sjå på musikken der.

På Man har ein i tillegg til engelsk snakka språket mansk, som er eit gælisk språk. Den siste talaren av mansk døydde i 1974, men ein prøver no å vekka språket til live att.

Politikk[endre | endre wikiteksten]

Man er eit demokratisk monarki med dronning Elisabeth II av Storbritannia som statssjef eller «Lord of Mann». Dronninga er representert på øya av ein viseguvernør. Det lokale styringsorganet er parlamentet Tynwald, som har to kammer. Tynwald vedtek lovar og fører tilsyn med indre saker, skattepolitikk og sosialpolitikk. Eksterne tilhøve, som forsvar og representasjon i utlandet, vert styrt av britiske styresmakter. Man svarar ei årleg godtgjersle for desse tenestene.

Anna[endre | endre wikiteksten]

  • Manxkatten er ein kjend halelaus katterase som stammar frå Man

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]