Mannsnamn

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Mannsnamn er personnamn som hovudsakleg blir gjevne til menn. Slike namn kan òg knytast til andre vesen eller ting for å gjera dei «mannlege».

Mange kulturar skil mellom manns- og kvinnenamn, andre stader er dette mindre viktig.[1] Ein kan også ha ein større eller mindre del namn som kan brukast av begge kjønn.

Utforming[endre | endre wikiteksten]

Mannsnamn av germansk opphav ender gjerne med ein konsonant eller ein trykklett vokal, som regel e (som i Sverre), unntaksvis ein a (som i Ola), i (som i Ari) eller o (som i Bjøro). I latinske tradisjonar har dei ofte endingar som -o eller -us, medan mannsnamn av gresk opphav kan enda i -os (i nominativsforma). Mange mannsnamn i desse tradisjonane er korte, som einstavingsnamna Odd og Ulf, noko det blir peika og gjort om på i kjønnssatiren Egalias døtre, men det finst òg fleire lange namn, som Kristoffer eller Torarin.

I vestleg tradisjon er det lite vanleg at mannsnamn blir forma ut frå kvinnenamn, eller at kvinnenamn går over til å bli mannsnamn, medan ein oftare ser ein slik overgang motsett veg. I nokre høve går det til og med så langt at kvinner «stel» namn frå menn, noko ein særleg ser i USA, der ei rekke namn (som Lindsay, Meredith og Kimberly[2]), som opphavleg hovudsakleg blei brukte av menn, i dag i stor grad blir rekna som kvinnenamn. Dette endrar ikkje at det stadig finst kjønnsnøytrale namn som kan brukast fritt av begge kjønn.

Tyding[endre | endre wikiteksten]

Norske mannsnamn[endre | endre wikiteksten]

I norrøn tid laga ein gjerne namn ved å setja saman to delar der andre delen viste kjønnet til namneberaren. Av mannlege namneendingar kan nemnast -ar, -bjørn, -finn, -geir, -mund, -odd, -stein, -tor og -vald. Nokre av desse delane er i dag mannsnamn i seg sjølv.

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. Til dømes på Hawaii før amerikaniseringa, sjå John E. Reinecke: «Personal Names in Hawaii» i American Speech, Vol. 15, No. 4. (Dec., 1940), pp. 345-352.
  2. behindthename.com for Kimberly, Lindsay og Meredith