Levkosía

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
(Omdirigert frå Nikosia)
Gå til: navigering, søk
Lévkosía (Nikosia)
Styresmakter
Land Republikken Kypros og Nord-Kypros
Geografi
Flatevidd
 - By

 ? km²
Innbyggjarar
 - By (2004)

219 200
Koordinatar 35°10′″N 33°21′″EKoordinatar: 35°10′″N 33°21′″E
Diverse anna
Heimeside: www.nicosia.org.cy
Plassering
Nicosia Map.png

Lévkosía (gresk Λευκωσία, tyrkisk Lefkoşa) eller Nikosia, engelsk og eldre norsk Nicosia, på gresk òg Χώρα (Khóra), er hovudstaden og den største byen på Kypros. Han ligg ved elva Pedieos og om lag midt på øya. Etter Berlinmurens fall og til den delte muren vart fjerna i mars 2007 av dei greske kypriotane, var hovudstaden den einaste delte hovudstaden i verda. Den nordlege delen av byen høyrte til det tyrkisk-kypriotiske Nord-Kypros, medan den sørlege delen høyrte til den gresk-kypriotiske Republikken Kypros. Byen var delt av «den grøne linja», men i motsett til Berlin under den kalde krigen, som vart kalla Aust- og Vest-Berlin, vart ikkje utrykka Nord-Nikosia og Sør-Nikosia brukt. I 1974 invaderte Tyrkia og okkuperte 36 % av øya, og delte hovudstaden i to. Dei tyrkiske kypriotane nytta byen som hovudstad i staten Nord-Kypros, som ikkje er internasjonalt annerkjend av andre land enn Tyrkia.

Folketalet i delen av byen som er under Republikken Kypros sitt styre var 206 200 i 2001. Nikosia er ein moderne, dynamisk hovudstad med mange butikkar, restaurantar og underhaldning. Byen er eit handelssentrum og produserer tekstilar, lêr, keramikk, plastikk og andre produkt. I nærleiken ligg kopargruver. I byen ligg òg Kypros universitet.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Byen vart grunnlagd av egyptarar300-talet. I antikken vart byen kalla Ledrae. Det greske namnet Lefkosia kjem frå Ptolemaios I av Egypt sin son, som grunnla byen. På 1000-talet vart byen hovudstad på Kypros. Under namnet Ledrea kom Nikosia inn under Venezia i 1489. Namnet Nikosia byrja ein å bruke på 1100-talet. Då ottomanarane erobra byen i 1570 vart om lag 20 000 menneske skada. Rundt 1960, då Kypros fekk sjølvstende av Storbritannia, starta ein valdeleg periode mellom dei greske og tyrkiske kypriotane, og i 1974 invaderte Tyrkia øya. Sidan den gong har det eksistert ei SN-sone i byen.