Nordland Mållag

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk

Nordland Mållag er fylkeslaget for Noregs Mållag for Nordland. Fylkeslaget ligg for tida nede.

I 2019 hadde Noregs Mållag 94 medlemmar i Nordland.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Før 1925[endre | endre wikiteksten]

Før 1925 var det ikkje noko fylkeslag i Noregs Mållag som dekte Nordland fylke.

1925-1938: Hålogaland mållag [1][endre | endre wikiteksten]

Hålogaland mållag blei skipa i 1925 [24] og meldte seg inn i Noregs Mållag i 1927 [25]. [26] Odin Benum, styrar ved Vefsn folkehøgskole, fekk skipa laget og var leiar. I 1937 meldte Benum at laget i praksis var lagt ned. [27] Året etter døydde Benum. [28]

Hålogaland målkontor blei skipa i 1921, og styraren heldt først til i Trondenes herad (1921-1929), deretter i Tromsø (1929-1935), for så å ende i Trondenes (1935-1940). Det var Troms Fylkesmållag og Troms ungdomsfylking som stod bak målkontoret, men etter kvart kom også Lofoten og Vesterålen ungdomslag med i styringa. [29] Målkontoret hadde også Nordland som arbeidsfelt. [30]

1947-1957: Nordland Fylkesmållag [2][endre | endre wikiteksten]

Nordland Fylkesmållag blei skipa 13. juni 1948 . Det skulle femne om heile Nordland, og Ivar Strompdal blei valt til formann [31] , som han var fram til 1952 [32].  På årsmøtet 18. mai 1957 blei det vedtatt å dele fylkeslaget i to: Helgeland Mållag og Nordre Nordland Mållag [33].

1957-1966 : Forsøk på todelt fylkeslag [3][endre | endre wikiteksten]

Helgeland Mållag blei skipa 26. mai 1958 på eit møte i Mosjøen, og Mathias Sellæg Moe, Nesna, blei valt til formann. På skipingstidspunktet ser det ut til å ha vore berre tre mållag i drift: Nesna mållag, Tjøtta mållag og Vefsn og Mosjøen mållag[4] Fylkeslaget ser ut til å ha vore i drift fram til 1961-62.

Nordre Nordland Mållag blei skipa 18. mai 1957 i Bodø. Området for laget skulle vere nordre delen av Nordland nordom Saltfjellet. Første formannen var Kåre Breivik, Bodø. Ved oppstarten hadde laget 80 medlemmar i seks medlemslag: Bøstad Målring, Sortland Mållag, Hadsel Mållag, Bodø og omland Mållag, Narvik og omland Mållag og Bjørnskinn Mållag[5] Nordre Nordland Mållag endra namn til Nordland Mållag på årsmøtet sitt i 1967. [6]  

1967 - 1990-talet: Nordland mållag [7][endre | endre wikiteksten]

Nordland mållag var eit direkte framhald av Nordre Nordland Mållag. Namnebytet blei gjort på årsmøtet i 1967. Tanken var at laget skulle femne om heile Nordland, men i praksis blei dette eit fylkeslag for Nordre Nordland. Lokallaga i sørfylket var direkte innmeldte i Noregs Mållag [8].   Fylkeslaget arbeidde aktivt på mange område fram til 1990-talet, men frå slutten av 1990-talet har fylkeslaget lege nede [9].

Leiarar[endre | endre wikiteksten]

Hålogaland mållag (1925-38):[endre | endre wikiteksten]

Nordland Fylkesmållag (1947-1957):[endre | endre wikiteksten]

Helgeland Mållag 1958-1962?[endre | endre wikiteksten]

Nordre Nordland Mållag (1957-1967) [12][endre | endre wikiteksten]

Nordland mållag (1967-1990-talet)[endre | endre wikiteksten]

Medlemslag og lokale mållag[endre | endre wikiteksten]

Desse lokale mållag i Nordland står tilslutta Noregs Mållag [13]:

Lokale mållag i Nordland før 1945 [16][endre | endre wikiteksten]

Lokale mållag i Nordland etter 1945 [20][endre | endre wikiteksten]

Elev- og studentmållag:[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Bull, Tove og Kjellaug Jetne 1982: Nordnorsk. Språkarv og språkforhold i Nord-Noreg. Oslo: Det Norske Samlaget.
  • "Lofoten og Vesterålen ungdomslag 1901-1931" Utgjeve av styret i Lofoten og Vesterålen ungdomslag.
  • Hveding; Johan: "Frilyndt ungdomsarbeid i Nordland. Eit 50-årsskrift. Marius Evjebergs forlag, Bøstad 1956.
  • Aviser i Nasjonalbiblioteket: nb.no
  • Årsmeldingar for Noregs Mållag 2001-2020
  • Arkivet til Noregs Mållag (no i Riksarkivet)

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Bull, Tove og Kjellaug Jetne 1982: Nordnorsk. Språkarv og språkforhold i Nord-Noreg, side 249 [1]
  2. Bull, Tove og Kjellaug Jetne 1982: Nordnorsk. Språkarv og språkforhold i Nord-Noreg, side 281-282 [2]
  3. Bull, Tove og Kjellaug Jetne 1982: Nordnorsk. Språkarv og språkforhold i Nord-Noreg, side 281-285 [3]
  4. Brev av 13. juli 1958 frå Helgeland Fylkesmållag, Mathias Sellæg Moe, til Noregs Mållag (Kjelde: Arkivet til Noregs Mållag)
  5. "Årsmelding 1957 frå Nordre Nordland [fylkeslag]." (Kjelde: Arkivet til Noregs Mållag).
  6. "Årsmelding 1967 for Nordland Mållag". (Kjelde: Arkivet til Noregs Mållag).
  7. Bull, Tove og Kjellaug Jetne 1982: Nordnorsk. Språkarv og språkforhold i Nord-Noreg, side 282-285 [4]
  8. Vefsn og Hattfjelldal var t.d. direkte medlemmar i 1993 (Årsmelding for Noregs Mållag 2001-2002, side 63, med oversyn for åra 1993-2001)
  9. "Nordland Mållag ligg framleis nede slik det har gjort i mange år." (Årsmelding for Noregs Mållag 2001-2002, side 26)
  10. Årsmeldingar frå Nordland Fylkesmållag 1952-53, 1954, 1955 (Kjelde: Arkivet til Noregs Mållag)
  11. Brev av 13. juli 1958 frå Helgeland Fylkesmållag, Mathias Sellæg Moe, til Noregs Mållag (Kjelde: Arkivet til Noregs Mållag)
  12. Årsmeldingar frå Nordland mållag 1967-1978 (Kjelde: Arkivet til Noregs Mållag)
  13. "Noregs Mållag: Årsmelding 2018-2020", side 73. [5]
  14. "Noregs Mållag: Årsmelding 2018-2020", side 73, med denne merknaden: "Desse laga er anten for små (under 10 medlemmer) eller har ikkje levert årsmelding etter 2016."
  15. "Noregs Mållag: Årsmelding 2018-2020", side 73, med denne merknaden: "Desse laga er anten for små (under 10 medlemmer) eller har ikkje levert årsmelding etter 2016."
  16. Bull, Tove og Kjellaug Jetne 1982: Nordnorsk. Språkarv og språkforhold i Nord-Noreg, side 281-285 [6]
  17. "Lofoten og Vesterålen ungdomslag 1901-1931" Utgjeve av styret i Lofoten og Vesterålen ungdomslag. side 36-37 [7]
  18. "Lofoten og Vesterålen ungdomslag 1901-1931" Utgjeve av styret i Lofoten og Vesterålen ungdomslag, side 38.[8]
  19. "Bygdeboka",Rana Blad 27. juni 2008, side 29. [9]
  20. Bull, Tove og Kjellaug Jetne 1982: Nordnorsk. Språkarv og språkforhold i Nord-Noreg, side 281-285 [10]
  21. Bladet "Midnattsol" 6.5.1947, 17.1.1952.
  22. Hveding; Johan: "Frilyndt ungdomsarbeid i Nordland. Eit 50-årsskrift. Marius Evjebergs forlag, Bøstad 1956, side 158: "Mållaget "Vårvon", Straum i Borge (1920). 1931-1956."
  23. "Melding om at Gimsøy Mållag i Lofoten er teke oppatt etter å ha kvild i nokre år" (Bladet "Midnattsol", 14. februar 1952.)
  24. Hveding; Johan: "Frilyndt ungdomsarbeid i Nordland. Eit 50-årsskrift. Marius Evjebergs forlag, Bøstad 1956, side 167: "Gimsøy mållag. Sydal i Gimsøy (1908). 1930-1950"
  25. "Ul Dønning – bygdas samlingspunkt" (100-årsjubileum, Lofotposten 21. november 2008)
  26. Første årsmelding er sendt inn for 1957, og oppgir "1954" som skipingsår. "Årsmelding 1957 frå Bøstad Målring", (Arkivet til Noregs Mållag)
  27. Norsk Tidend, laurdag 2. juni 1956, side 8. [11]
  28. "Årsmelding 1974 frå Bjørnskinn mållag til Noregs Mållag" (Kjelde: Noregs Mållags arkiv)
  29. "Årsmelding frå Aasenringen i Nordland til Noregs Mållag", 1968, 1969, 1970 (Arkivet til Noregs Mållag)
  30. Bodø lærerskole 40 år, 1951-1991, Bodø 1993, side 92 : "Bodø Målungdom startet egen avdeling på lærerskolen i 1974" [12]
  31. Nordlandsposten, torsdag 9. november 1989: "Nynorsk i Bodøavisene?" [13]
  32. første innlegg er registrert i Rana Blad, torsdag 3. mars 1977: "Dialektaksjon på Nesna" [14]
  33. Rana Blad, mandag 4. mai 1981: "Leir for "Målretta" ungdom" [15]
  34. Målfront, avisa til Norsk Målungdom, nr 2, 1977 , side 3: "Vågan Målungdom skipa" [16]
  35. Rana Blad, torsdag 16. august 1990: "Nynorskaksjon i Gågata." [17]
  36. Fremover, fredag 15. januar 1988: "Til kamp for nynorsken" [18]
  37. Fremover, tirsdag 22. mars 1988: "Nynorsk som einaste riksmål i Noreg", av Holger Lockertsen, leiar i Narvik Målungdom [19]
  38. Fremover, tirsdag 3. april 1990: "EF - eit trugsmål" av Holger Lockertsen, leiar i Narvik Målungdom [20]
  39. Norsk tidend (Sandane : trykt utg.) : medlemsblad for Noregs mållag. 1989 Nr. 3: "Årsmøte i Nordnorsk Målungdom": "Utsendingar frå lokallaga i (...) Stokmarknes (..) møttest." [21]
  40. Arbeiderbladet, tirsdag 21. mars 1989: "Ny leiar i Norsk Målungdom" [22]
  41. Norsk tidend : medlemsblad for Noregs mållag. 1991 Nr. 2: "Nytt sentralstyre (i NMU)" [23]