Raps

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Raps


Brassica napus 002.JPG

Systematikk
Rike: Plantae
Rekkje: Spermatophyta
Underrekkje: Angiospermae
Klasse: Eudicotyledonae
Orden: Brassicales
Familie: Brassicaceae
Slekt: Brassica
Art: B. napus
Vitskapleg namn
Brassica napus

Raps er ei kulturplante med karakteristiske gule blomar; ho er i same planteslekt som kål og er av same art som kålrot. Raps vert dyrka av bønder i Amerika og Europa. Planta vert treska med ein skurtreskar om hausten, på same måten som korn vert hausta. Rapsfrøa er små og nesten heilt svarte. Vassinnhaldet ved hausting må vere under 8 %, medan oljeinnhaldet er opp mot 50 %.

Botanisk teikning av raps.

Variantar[endre | endre wikiteksten]

Raps finst i to variantar, haustraps og vårraps, avhengig av årstida dei vert sådd. Vårrapsen er meir hardfør og treng mindre av gjødsel, medan haustrapsen har høgre oljeinnhald. Vårrapsen er mest nytta i Noreg, men også haustraps vert dyrka.

Rapsåker under blomstring

Dyrkingsmetodar[endre | endre wikiteksten]

Raps er ei plante som treng mykje svovel (S) og også ganske mykje nitrogen (N). Grunna snøgg vekst om våren er det ikkje behov for å sprøyte rapsen mot ugras, då veksten gjer at rapsen konkurrerer ut ugraset. Rapsplanta treng 2-3 skadedyrbehandlingar: 1-2 sprøytingar mot rapsglansbille og ein runde mot jordloppe. Under blomstringa vert planta behandla mot soppsjukdomar som storknolla råtesopp. Rapsfrøa er svært små, noko som gjer at såmengda er 0,7-1,2 kg pr dekar.

Bruk[endre | endre wikiteksten]

Olja som vert pressa ut av dei små, svarte frøa vert kalla rapsolje, og kan brukast som matolje og brensel (biodiesel). Mjølet som vert att etter pressinga vert nytta i ulike kraftfôrblandingar.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Raps

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Text document with red question mark.svg Denne artikkelen manglar kjelder eller referansar. Hjelp Wikipedia med å finna truverdige kjelder!