Sideritt

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Sideritt
SideriteBresil2.jpg
Sideritt frå Brasil
Generelt
Kategori Karbonatmineral
Kjemisk formel FeCO3
Strunz-klassifisering 05.AB.05
Dana-klassifisering 14.01.01.03
Identifikasjon
Farge bleik gul til gyldenbrun, grå, brun, grøn, raud, svart og stundom nesten fargelaus
Krystallform Søyleforma krystallar, ofte kurva - botryoidal til massiv
Krystallsystem Trigonal - Heksagonal ulikesida (3 2/m)
Tvilling Lamellar er uvanleg på {0112}
Kløyv perfekt på {0111}
Brot Ujamn til muslig
Fastleik Sprø
Mohs hardleiksskala 3.75 - 4.25
Glans glasaktig, kan vere silkeaktig til perleaktig
Strekfarge Kvit
Transparens Gjennomskinneleg til subgjennomskineleg
Spesifikk vekt 3.96
Optiske eigenskapar
Optiske eigenskapar Einaksa (-)
Brytingsindeks nω = 1.875 nε = 1.633
Dobbeltbryting δ = 0.242
Dispersjon (spreiing) Kraftig
Kjelder [1][2][3]

Jernspat eller sideritt er eit gulgrått til brunt mineral som består av jernkarbonat FeCO3. Det krystalliserer trigonalt og tilhøyrer kalsittgruppa. Det forvitrar lett til limonitt. Sideritt inneheld teoretisk 48 % jarn, men då det dannar blandkrystallar med dei tilsvarande magnesium- og mangankarbonat (isomorfi), vil jerngehalten i røynda vere mindre på grunn av substitusjon av desse metalla. Einskilde stader er sideritt ein viktig jernmalm, t.d. i England og Austerrike. Han opptrer i sedimentære bergartar, gjerne saman med skifer og kolfløtsar. Ureine siderittmalmar er leirjernstein og koljernstein. Mineralet finst òg på hydrotermale ertsgangar, ofte i vene krystall.

I Noreg er mineralet funne i BrevikBambletrakten.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Sideritt