Svalbard globale frøkvelv

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Koordinatar: 78°14′23″N 15°29′43″E

Svalbard globale frøkvelv (engelsk: Svalbard International Seed Vault) er namnet på ein lagringsstad som ligg inne i fjellet i nærleiken av LongyearbyenSvalbard, og vil romma inntil tre millionar ulike typar frø. De to frøkvelvane ligg vel 120 meter inne i Platåberget på Svalbard, om lag 2,5 kilometer utanfor Longyearbyen. Kvelven består av tre lufttette skilde kammer i enden av ein lang tunnel.

Anlegget stod ferdig mot slutten av 2007, og dei første frøa vart plasserte i kvelven i samband med opninga[1]. Frøkvelven vart offisielt opna ved ein seremoni 26. februar 2008[2], der mellom andre fredsprisvinnaren Wangari Maathai, statsminister Jens Stoltenberg, EU-president José Manuel Barroso og innpå 200 andre innbodne gjester var tilstade.[3]

Bakgrunn[endre | endre wikiteksten]

For å bidra til å sikra det eksisterande plantelivet mot ulike globale katastrofar som til dømes atomulukker, plantesjukdomar og andre større trugsmål som kan utrydda plantane, skal opptil fire millionar ulike frø lagrast nede i permafrosten. Genbankar frå heile verda, over hundre i talet, skal bidra og senda duplikat av alle frøa sine til Svalbard. Dermed skal frø frå heile planeten vera sikra for framtida. Kvart land eig sitt eige genetiske materiale, men i tilfelle ein internasjonal krisesituasjon kan det gjerast tilgjengeleg for alle[4]. Ein kjølig temperatur vil stansa utviklinga til frøa og konservera dei i årevis. Dersom det er behov for det, kan frøa tinast opp frå lagringstemperaturen på minus 18 grader og verta spiredyktige på nytt.

Finansiering[endre | endre wikiteksten]

Bill & Melinda Gates Foundation (eit fond i regi av Bill Gates) har bidrege med 35 millionar dollar til frøbankprosjektet. [5], pengar som ikkje går til sjølve kvelven, men til innsamlinga av frø frå heile verda.

Noreg står for bygginga og drifta av anlegget. Frølagret kosta nærare 50 millionar kroner[5].

Sagt om Svalbard globale frøkvelv[endre | endre wikiteksten]

  • Terje Riis-Johansen: «Noas Ark på Svalbard»
  • José Manuel Barroso: «Dette vert ein frosen Edens hage. Ein stad der livet kan takast vare på i all framtid, same kva som skjer rundt om i verda. Noreg skal ha stor takk og ros for dette initiativet»[6].

Kunstutsmykking[endre | endre wikiteksten]

Eit kunstverk laga av Dyveke Sanne utsmykkar inngangspartiet til Svalbard globale frøkvelv. Landbruks- og matdepartementet omtala i ei pressemelding i januar 2008 kunstverket slik[7]: «Taket og deler av fronten i det synlige inngangspartiet er fylt med trekanter av høyreflekterende, syrefast stål i forskjellige størrelser. Sammen med andre lysbrytende elementer som dichroisk speilglass og prismer, vil disse kaste omgivelsene og lyset tilbake i alle retninger. Bygget vil reflektere sollys og lys, alt etter årstid og tid på døgnet. I mørketiden vil andre lyskilder overta. Lyset utgjør en komplementær størrelse til det mørke som er gravd ut i permafrosten innenfor, og vil være med å signalisere frøhvelvets posisjon til enhver tid.» Kunstprosjektet vart produsert og gjennomført av Kunst i offentlige rom (KORO).

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]