Rhodium

Ruthenium ← Rhodium → Palladium

Basisdata
Namn	rhodium
Symbol	Rh
Atomnummer	45
Utsjånad	Sølvkvit
Plass i periodesystemet
Gruppe	9
Periode	5
Blokk	d
Kjemisk serie	Transisjonsmetall
Atomeigenskapar
Atomvekt	102,90 u
Elektronkonfigurasjon	[ Kr]$4d^{8}5s^{1}$
Fysiske eigenskapar
Stofftilstand	Fast stoff
Smeltepunkt	1964 °C, 2237 K
Kokepunkt	3695 °C, 3968 K
Tettleik	12,41 kg/m³
Elektronegativitet etter Pauling-skalaen	2,28

Rhodium er eit grunnstoff med kjemisk symbol Rh og atomnummer 45. Det er eit transisjonsmetall.

Særskilde eigenskapar

Rhodium er motstandsdyktig mot korrosjon og ekstremt reflekterande.

Rhodium vert rekna som eit edelmetall og vert omsett på verdas råvaremarknadar saman med gull, sølv, platina og palladium til prisar litt over fem gonger prisen på gull (feb. 2006). Sør-Afrika produserer om lag 60 % av verdas forsyningar med Russland på andreplass.

Bruk

Rhodium kan brukast i legeringar, og vert nytta i elektriske kontaktar og turbinmotorar på fly.

Metallet vert brukt i smykker og dekorasjonar. Det blir nytta på kvitt gull og platina for å gi ei skinande kvit overflate.

Rhodium er ein nyttig katalysator i ein del industrielle prosessar.

Stoffet vert brukt ved framstilling av salpetersyre og ved hydrogenering av organiske sambindingar. Saman med platina og palladium vert det nytta i bilkatalysatorar.

Historie

Rhodium vart oppdaga av William Hyde Wollaston i 1803.

Kjemi

Rhodium reagerer ikkje med oksygenet i lufta, sjølv ikkje når det vert varma opp.

Metallet toler syrer godt, men fint oppdelt metall kan løysast i svovelsyre.

Tryggleik

Rhodiumsambindingar er giftige.

Bakgrunnsstoff

• Webelements.com om rhodium

Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: Rhodium