Hematitt

Hematitt
Hematitt (blodstein) frå Michigan, USA (ukjent skala)
Generelt
Kategori	Jernoksid - Mineraloksid – Hematittgruppa
Kjemisk formel	iron(III) oxide, Fe2O3, α-Fe2O3
Identifikasjon
Farge	Metallisk grå til jordaktige raudtonar, svart-stålgrå; raud-rødbrun
Krystallsystem	Trigonal (Heksagonal Scalenohedral)
Kløyv	Ingen
Brot	Ujamn til sub-conchoidal
Mohs hardleiksskala	5.5 - 6.5
Strekfarge	(Bright) raud til mørkeraud, rustbrun
Transparens	Opak
Spesifikk vekt	4.9 - 5.3
Optiske eigenskapar
Pleokroisme	Ingen
Kjelder

Hematitt (av greske αιματoεις (haimatoeis), som tyder blodig) er eit mineral av typen jernoksid med formel Fe₂O₃, som er kjent som det viktigaste råstoffet for framstilling av jern. Hematitt blei ofte kalla naturleg jernmalm då den har ein høg jerngehalt (rundt 65%) og kunne såleis nyttast uforedla. Hematitt blir òg kalla jernglans eller jernglimmer.

Hematitt blir ofte danna nær av stilleståande vatn eller geysirer, men kan òg komme frå vulkansk aktivitet. Gråfarga hematitt som knusast gir eit raudleg pulver. Fargen kan vere raudleg. Det opphav til tilnamna blodstein eller raudjernstein. Hemetitt blir ofte nytta som pigment. Den har vore nytta til farging (raud oker) av måleri og tekstilar. I eldre tider kunne greske soldatar bruke blodsteinar som amulett for å stoppe blødning. Forsking har seinare påvist mineralet si evne i pulverisert form til å bidra til koagulering.

Namnet Speculitt vart på romersk tid nytta på sølvskinnande polert hematitt, som da ville vere eit spegelbilde av sjela. Ved å ha sett seg sjølv i ein samanheng, ville ein lettare kunne orientere seg og finne «sin plass på jorda».

Den raude fargen på Mars skuldast store førekomstar av finkorna hematitt (først oppdaga i Terra Meridiani), og er ein viktig basis i teoriar om at planeten kan ha hatt det livsnødvendige vatnet.

Regnbue-hematitt frå Brasil.

Utvinning av hematitt har skjedd mellom anna i Kiruna, Sør-Varanger, Oppdal, Ulefoss og Dunderlandsdalen.

Ved sliping av svarte hematitt-krystall får ein «svart diamant». Avrunda sliping gir populære rimelegare smykke.