Jurjev-Polskij

Jurjev-Polskij
Юрьев-Польский
by
Våpenskjold
Land	Russland
Føderasjonssubjekt	Vladimir oblast
Høgd	140 m
Areal	10 km²
Folketal	17 276 (2021)
Først nemnd i	1152
•  Bystatus	1778
Postnummer	601800
Retningsnummer	+7 49246
Jurjev-Polskij 56.5°N 39.683333333333°E / 56.5; 39.683333333333
Wikimedia Commons: Yuryev-Polsky

Jurjev-Polskij (russisk Ю́рьев-По́льский) er ein by i Vladimir oblast i Russland med om lag 20 000 innbyggjarar. Han ligg ved det øvre løpet til elva Koloksja, ei sideelv til Kljazma, rundt 60 km nordvest of Vladimir.

Historie

Kreml i Jurjev-Polskij.

Georgskatedralen.

Foto: Dmitry Kamshilin

Jurjev-Polskij vart grunnlagd av Jurij Dolgorukij i 1152. Første del av namnet er frå Jurijs vernehelgen, Sankt Georg. Andre del av namnet kjem av ordet polskij som tyder «på markene» (sjå Opolje for detaljar). Denne spesifiseringa var naudsamt for å skilje byen frå den tidlegare festninga Jurjev (no Tartu), som låg i skogane i det noverande Estland.

Etter Vsevolod III døydde i 1212 vart byen gjeve til ein av dei yngste sønene hans, Svjatoslav. Det var han som personleg teikna det viktigaste landemerket i byen, Georgskatedralen (1230–1234). Han var den siste før-mongolske bygningen i Russland og hadde rike steinskulpturar som ikkje hadde vore sett tidlegare og han var òg modell for dei første steinkyrkjene i kreml i Moskva. På 1460-talet kollapsa kuppelen i katedralen og gravla dei fleste av dei unike skulpturane som hadde pryda veggane. Kuppelen vart i 1471 slurvete restaurert av ein velkjend handverkar frå Moskva, Vasilij Jermolin.

Det store slaget ved Lipitsa vart utkjempa i nærleiken av byen i 1216. I 1238 vart Jurjev øydelagd av mongolane. Eit hundreår seinare vart han ein del av Storfyrstedømet Moskva. Det viktigaste fortidsminnet frå den moskovittiske perioden er festningsklosteret til erkeengelen Mikael, opphavleg grunnlagd på 1200-talet og som inneheld fleire bygningar frå 1600- og 1700-talet.

Kjelder

• Delar av denne artikkelen bygger på «Jurjev-Polskij» frå Wikipedia på bokmål, den 3. februar 2009.

Bakgrunnsstoff

Commons har multimedium som gjeld: Jurjev-Polskij

• Offisiell nettstad