Monster

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Monster (fleirtyding).
Graffiti av Frankenstein-monsteret, som blei funne opp i 1816.

Monster eller monstrum (frå latin monere, 'varsle', tyder eigentleg 'varsel, jartegn') viser til ulike vanskapningar og uhyre kjende frå folketru, mytologi og dikting. Ordet kan også visa til noko som er særs stort. Det finst ei rekkje fabeldyr som er rekna som monster. Mange av dei er ikkje-menneskelege, anten forma som dyr eller blandingar av desse, medan andre kan ha menneskelege trekk. Monster kan òg ha heilt nye former eller unormal farge, storleik, tal på lemmer eller organ og liknande.

Sjøuhyre gravert av Johann Zahn i 1696.

Monster opptrer ofte i mytologi, segner og eventyr som noko ein helt må overvinna eller lura. I folketru og -dikting kan dei brukast til å skremma, til dømes som ei slags oppseding av born. Moderne skrekkfiksjon har fornya og dikta opp nye monster som har som hovudføremål å skapa uhygge eller redsle. Til motsats finst det også døme på verk der monster er blitt gjort snille og søte, som i animasjonsfilmen Monsterbedriften.

Nemningane «monster» og «uhyre» er også blitt brukte om personar som har utført særs grove brotsverk, eller om store eller uhyrlege ting, som monsterbølgje, monstertruck eller «monstermaster».[1]

Japansk monster frå Ehon hyaku monogatari, ca. 1841.
Menneske utkledde som monster i Braunau

Monster frå ulike tradisjonar[endre | endre wikiteksten]

Tiamat framstilt som ein slange.

Oldtida i Mesopotamia, Midtausten og Egypt[endre | endre wikiteksten]

Sjøuhyret Skylla.

Antikke[endre | endre wikiteksten]

Nordisk mytologi[endre | endre wikiteksten]

Drake som tek ein elefant. Illustrasjon frå Aberdeen Bestiary frå 1100-talet.

Europeisk mellomalder[endre | endre wikiteksten]

Ravana er ein indisk asura.

Asiatiske monster[endre | endre wikiteksten]

  • Asura, indisk demon
  • Djinn, arabisk demon
  • Ghoul, arabisk gravstadsdemon
  • Naga, indiske slangemonster
  • Yōkai, japanske spøkjelsemonster

Barnemonster[endre | endre wikiteksten]


Skrekkfsjangeren og science-fiction[endre | endre wikiteksten]

Vass- og sjøuhyre[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Monster

Kjelder[endre | endre wikiteksten]