Nord-Afrika

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Landa i Nord-Afrika

Nord-Afrika er den delen av Afrika som ligg nord for Sahara, og skil seg språkleg, kulturelt og klimamessig frå resten av kontinentet. Området omfattar Vest-Sahara, Tunisia, Marokko, Algerie, Libya og Egypt. I vide definisjonar vert Mauritania, Sudan, Etiopia og Eritrea òg tekne med ettersom dei har hatt mykje av dei same kulturelle påverkingane frå Arabia og islam. I snevre definisjonar vert Egypt utelatt.

Kultur[endre | endre wikiteksten]

Frå Casbah i Marokko. (Foto: Andy Wright)

Innbyggjarane og kulturen i Nord-Afrika har røter frå både Afrika og Midt-Austen, men dei er i dag mest knytte til den arabisk-talande muslimske verda. Fleirtalet av menneska som bur der er muslimar, men ein finn òg kristne og jødar. Hovudspråka i området er ulike arabiske dialektar og berberspråk.

Ein kan dela regionen inn i tre ulike kulturelle område: Maghreb i nordvest), Sahara, og Nildalen i aust.

Dei vestlege områda i Maghreb og Sahara er prega av berbisk og arabisk kultur, i tillegg til tidlegare påverknad frå middelhavsfolk som nubiarar, grekarar, fønikarar, romarar og vandalar. I Sahara går eit skilje mellom fastbuande i oasar og nomadiske beduinar og tuaregar.

Nildalen kan spora kulturen sin tilbake til faraotida i det gamle Egypt, og har i tillegg til ein muslimsk majoritet grupper av kristen koptarar. Lenger sør i området bur hovudsakleg ikkje-muslimske nilotar og nubaer.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Spor etter kartaginarar og romararar i Libya. (Foto: Robert Bamler)

Opphavleg var innbyggjarane i det meste av Nord-Afrika svarte afrikanarar, men mange av desse forlet området då Sahara vart ein ørken. Ein av verdas eldste sivilisasjonar oppstod i Egypt for fem tusen år sidan. Sidan grunnla fønikarane og romarane koloniar langs kysten.

Området vart invadert av muslimske arabarar på 600-talet, og regionen med unntak av Marokko kom sidan med i Det osmanske riket. På 1800-talet vart det kolonisert av Frankrike, Storbritannia, Spania og Italia. Alle dei nordafrikanske statane vart sjølvstendige på 1950- til 1970-talet, bortsett frå nokre små spanske koloniar lengst nord i Marokko, og Vest-Sahara, som fortsatt er okkupert av Marokko.

Området hadde tidlegare ein stor jødisk busetnad, sefardiske jødar, som var komne dit under europeiske forfølgingar i renessansetida. Dei fleste av desse emigrerte til Frankrike eller Israel då dei nordafrikanske landa fekk sjølvstende. Medan det fanst 600 000–700 000 jødar i området før Israel blei til, er det i dag igjen berre rundt 15 000 i regionen.

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Geografiske område[endre | endre wikiteksten]

Nasjon med flagg Areal
(km²)
Befolkning
(1. juli 2002 est)
Folketetthet
(per km²)
Hovudstad
Nord-Afrika:
Flag of Algeria.svg Algerie 2 381 740 32 277 942 13,6 Alger
Flag of Egypt.svg Egypt 1 001 450 70 712 345 70,6 Kairo
Flag of Libya.svg Libya 1 759 540 5 368 585 3,1 Tripoli
Flag of Morocco.svg Marokko 446 550 31 167 783 69,8 Rabat
Flag of Djibouti.svg Djibouti 23 000 472 810 20,6 Djibouti
Flag of Eritrea.svg Eritrea 121 320 4 465 651 36,8 Asmara
Flag of Ethiopia.svg Etiopia 1 127 127 67 673 031 60,0 Addis Abeba
Flag of Somalia.svg Somalia 637 657 7 753 310 12,2 Mogadishu
Flag of Mauritania.svg Mauritania 1 030 700 2 828 858 2 7 Nouakchott
Flag of Djibouti.svg Djibouti 23 000 472 810 20,6 Djibouti
Flag of Eritrea.svg Eritrea 121 320 4 465 651 36,8 Asmara
Flag of Ethiopia.svg Etiopia 1 127 127 67 673 031 60,0 Addis Abeba