Grafitt

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Grafitt
GraphiteUSGOV.jpg
Grafitt
Generelt
Kategori Native element mineral
Kjemisk formel C
Strunz-klassifisering 01.CB.05a
Krystallsymmetri Heksagonal diheksagonal dipyramidal
H-M-symbol: (6/m 2/m 2/m)
Romgruppe: P 63/mmc
Einingscelle a = 2.461 Å, c = 6.708 Å; Z = 4
Identifikasjon
Farge Jernsvart til stålgrå; mørkeblå i transmittert lys
Krystallform Søyleforma, sekskanta blada massar, korna til kompakte massar
Krystallsystem Heksagonal
Tvilling Finst
Kløyv Basal – perfekt på {0001}
Brot Flakete, elles kantete når ikkje på kløyv
Fastleik Fleksibel, ikkje-elastisk, kan skjerast
Mohs hardleiksskala 1–2
Glans Metallisk, jordaktig
Strekfarge Svart
Transparens Ugjennomsiktig, gjennomsiktig berre i ekstremt tynne flak
Tettleik 2.09–2.23 g/cm3
Optiske eigenskapar
Optiske eigenskapar Einaksa (–)
Pleokroisme Kraftig
Oppløyselegheit Smelta nikkel
Kjelder [1][2][3]

Grafitt er eit særs bøyeleg og blautt mineral med svart farge og strek. Mineralet er så bløytt at det fargar papir svart. Grafitt er den alminnelege modifikasjonen av krystallisert karbon. Men karbon er polymorft, og ved høgt trykk vil diamant vere den stabile fasen.

Grafitt vert nytta i smelteverk og metallindustri til eldfaste diglar og støypeformer, sidan han toler ein temperatur på nesten 4000 °C. Dessutan blir grafitt brukt til belegg i bremsetromlar, som smøremiddel og i blyantar, batteri, anodar og mykje anna.

Grafitt finst særleg naturleg i metamorfe bergartar og kan. I Noreg finst det til dømes ved Skaland på Senja, Jennestad i Sortland og Holandsfjord i Nordland.

Verda over vert det produsert naturleg grafitt på kring 600 000 tonn per år. Dei største produsentlanda er Kina, India, Mexico, Brasil og Madagaskar. Høgaste grafittkvalitet får ein frå Sri Lanka.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Grafitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/grafitt.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Grafitt
  • Graphite. Mindat.org.
  • Graphite. Webmineral.com.
  • Anthony, John W.; Bideaux, Richard A.; Bladh, Kenneth W. and Nichols, Monte C., ed (1990). «Graphite» (PDF). Handbook of Mineralogi. I (Elements, Sulfides, Sulfosalts). Chantilly, VA, US: Mineralogical Society of America. ISBN 0962209708.