Khuzestan

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Khūzestān
استان خوزستان
Provins
Choqa Zanbil 3.jpg
Ziggurat i Chogha Zanbil, 1200-talet fvt.
Land Flag of Iran.svg Iran
Region Region 4
Fylke 27
Hovudstad Ahvaz
Areal 64 055 km²
Folketal 4 531 720 (2011) [1]
Folketettleik 71 / km²
Tidssone IRST (UTC+03:30)
 - Sommartid IRST (UTC+04:30)
Språk persisk, lurisk, khuzestansk-arabisk

Khuzestan
31°19′38″ N 48°41′38″ E
Wikimedia Commons: Khuzestan Province

Khuzestan (farsi استان خوزستان, Ostān-e Khūzestān) er ein av 31 provinsar i Iran. Han ligg sørvest i landet, ved grensa til Irak og Persiabukta. Provinshovudstaden er Ahvaz og provinsen dekkjer ei flatevidd på 63 238 km². Andre store byar i provinsen er Behbahan, Abadan, Andimeshk, Khorramshahr, Bandar Imam, Dezful, Shushtar, Omidiyeh, Izeh, Baq-e-Malek, Mah Shahr, Susangerd, Ramhormoz, Shadegan, Susa, Masjed Soleiman, Minoo Island og Hoveizeh. I 2014 vart provinsen plassert i Region 4.[2]

Som den iranske provinsen med den eldste historia, vert han ofte kalla «fødestaden til nasjonen», sidan det er her soga om elamittane byrjar. Historisk sett var regionen ein av dei viktigaste i Det nære austen i oldtida og er området som historikarar omtalar som Elam, med hovudstad i Susa. Det akamenidisk-gammalpersiske namnet på Elam var Hujiyā, som dei nytta då dei erobra det frå elamittane, og dette går att i det moderne namnet. Khuzestan, som tyder «landet til Khuz» syner til dei opphavlege innbyggjarane i provinsen, «folket frå Susa» (gammapersisk Huza eller Huja, som skrive på grava til Darius den store i Naqsh-e Rostam). I mellompersisk utvikla dette seg til «Khuz» og «Kuzi». Førislamske partisk/sassanidiske inskripsjonar gjev namnet på provinsen som Khwuzestan.

Setet i provinsen har gjennom det meste av historia vore nord i området, først i Susa (Shush) og så i Shushtar. Ein kort periode under sassanidane vart hovustaden flytta til det geografiske sentrumet, der elvebyen Hormuz-Ardasher vart skipa over fundamenta på oldtidsbyen Hoorpahir av Ardashir I, som skipa Sassanidedynastiet på 200-talet evt. Denne byen er i dag Ahvaz. Seinare i sassanidetida og gjennom den islamske tida vart provinssetet flytta attende til Shushtar, fram til seint i Qajar-tida. Med stadig meir internasjonal handel til havs som kom til kysten av Khuzistan, vart Ahvaz rekna som ein meir høvande stad som provinshovudstad. Elva Karun er farbar heile vegen til Ahvaz. Byen vart derfor ombygd etter ordrer frå Qajar-kongen Naser al-Din Shah og gjeve namn etter han, Nâseri. Shushtar forfall raskt, medan Ahvaz/Nâseri har vokse sidan den gongen.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «Archived copy» (PDF). Arkivert frå originalen (PDF) 2014-11-14. Henta 7. mars 2021. 
  2. «همشهری آنلاین-استان‌های کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند (Provinces were divided into 5 regions)». Hamshahri Online (på persisk). 22. juni 2014. Arkivert frå originalen den 23. juni 2014.