Dalarna

Dalarna sitt våpen

Kart over Dalarna

Dalarna er eit landskap nordvest i landsdelen Svealand i Sverige. Landskapet dekkjer det same området som Dalarnas län med nokre unnatak. Sokna Idre og Serna nord i landskapet høyrde til Noreg og var reikna som ein del av Østerdalen før Torstensonkrigen. I laupet av krigen vart sokna herteke av dalakarar og vart med Freden i Brömsebro i 1645 ei lut av Dalarna.

Administrasjon

Lik dei andre svenske landskapa er ikkje landskapet Dalarna ei eiga administrativ eining. Landskapet utgjorde hovuddelen av det seom i 1647 vart oppretta som Kopparbergs län. I 1998 bytta det namn till Dalarnas län. Grunnen til namnebytet var at skilnaden mellom landskap og län var ganske små (landskapet 29 086 km² mot länets 28 193 km²) og at det forekom ei misoppfatning av at byen Kopparberg i Örebro län skulle ha gitt namn til länet. Namnet Kopparbergs län kom i verklleiken av Stora Kopparberg, eit anna namn på Falu koppargruva. Dei største avvika mellom landskap og län er at nordre del av Orsa finnmark høyrer til Gävleborgs län og at søndre del av Äppelbo finnmark høyrer til Värmlands län.

Historie

Dalarnas eldste segl, frå 1435

Den eldste omtale av Dalarna er frå Sverresagen der landskabet vert kalla Järnbäraland, og blir omtalt som eit hedensk land, høyrende under sveakongen sidan 1177. På 1500-talet flykta Gustav Vasa til Dalarna frå Christian 2.

Kulturhistorisk inndeling

Traditionelt og kulturhistorisk blir Dalarna delt inn i:

• Särna-Idre
• Övre Dalarna
• Dalabergslagen

Større byar

• Avesta
• Borlänge
• Falun
• Ludvika
• Mora

Kjende personar frå Dalarna

• Jussi Björling, operasongar
• Nils Karlsson, («Mora-Nisse»), langrennsløpar
• Björn Skifs, songar og skodespelar
• Gunde Svan, langrennsløpar
• Anders Zorn, kunstnar