Elvar i Litauen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Elva Šventoji nær Vepriai

Elvane i Litauen er typiske lågtlandselvar som renn sakte i vide dalar i eit meandermønster. På grunn av ein god del nedbør er det tett i tett med elvar og i snitt renn det 0,99 km med elv på kvar kvadratkilometer.[1] Elvane er derimot ikkje jamt fordelt. Den høgaste tettleiken finn ein i høglandet i Samogitia der det regnar meir og i nordlege område der jordsmonnet har leire og vatnet ikkje like lett trekk inn i jorda. Den lågaste tettleiken finn ein søraust i Litauen der jordsmonnet har mykje sand og regnet raskt trekk ned i jorda.

Nesten 70 % (om lag 49 600 km²) av Litauen vert drenert via Nemunas og sideelvane hennar. Dei andre fem flodområda er små og ligg nær grensene: Mūša-Nemunėlis (Lielupe; 8 976 km²), Venta (5 140 km²), Daugava (1 857 km²), småelvar som renn direkte ut i Austersjøen (2 523 km²) og Pregolja (54 km²). Om vinteren frys alle elvane til og om våren er det som regel flaum i alle elvane på grunn av smeltevatnet, men det er som regel berre i elvedeltaet til Nemunas at vatnet går over breiddene. I dag vert flaumane kontrollert av demningar.

Under Sovjetunionen (1945-1990) vart mange av elvane øydelagd av drenering. Mange myrområde vart drenert og dei gav ikkje lenger vatn til elvane. Andre småelvar vart retta opp og omgjort til dreneringskanalar.

Litauen har om lag 29 000 elvar og bekkar som er lengre enn 250 meter. Den totale lengda til alle desse elvane er rundt 65 000 km. Talet på elvar og bekkar som er lengre enn 3 km har vorte kalkulert til å vere nøyaktig 4 418. 758[2] elvar er lengre enn 10 km og 21 elvar er lengre 100 km.

Lengste elvar[endre | endre wikiteksten]

# Namn Lengd (km) Munning Viktigaste byar
Totalt I Litauen
1 Nemunas 937 475 Den kuriske lagunen Hrodna, Druskininkai, Alytus, Kaunas, Sovetsk
2 Neris 510 235 Nemunas Vilnius, Kernavė, Jonava, Kaunas
3 Venta 346 161 Austersjøen Venta, Kuldīga, Ventspils
4 Šešupė 298 209 Nemunas Marijampolė, Kudirkos Naumiestis, Krasnoznamyonsk
5 Šventoji 246 246 Neris Anykščiai, Kavarskas, Ukmergė
6 Nevėžis 209 209 Nemunas Panevėžys, Kėdainiai
7 Merkys 203 190 Nemunas Baltoji Vokė, Merkinė
8 Minija 202 202 Nemunas Salantai, Gargždai, Priekulė
9 Nemunėlis 199 160 Lielupe
10 Dysna 173 58 Daugava
11 Jūra 172 172 Nemunas Rietavas, Tauragė
12 Mūša 157 140 Lielupe
13 Lėvuo 145 145 Mūša Bauska
14 Šušvė 135 135 Nevėžis
15 Dubysa 131 131 Nemunas Šiauliai, Ariogala
16 Širvinta 129 129 Šventoji Širvintos
17 Švėtė 118 50 Lielupe Žagarė
18 Šešuvis 115 115 Jūra
19 Kotra 109 24 Nemunas
20 Mituva 102 102 Nemunas Jurbarkas
21 Bartuva 101 55 Austersjøen Skuodas

Virvyčia (99,7 km) er like opp under 100 km lang. Lengda til Žeimena er omdiskutert og kan vere så lang som 114 km.

Fototar[endre | endre wikiteksten]

  1. Republikken Litauen, FAO i SN, mai 2005. Vitja 9. juni 2006.
  2. Stasys Vaitiekūnas, Elena Valančienė, Lietuvos geografija, Alma littera, 2004, side 65. ISBN 9955-08-534-7

Kjelder[endre | endre wikiteksten]