Gilgit-Baltistan

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Gilgit-Baltistan
Våpenet til
Våpenet til Gilgit-Baltistan


Plassering
Plassering av
Styresmakter
Grunnlagd 1. juli 1970
Guvernør Qamar Zaman Kaira
Geografi
Flatevidd
72 496 km²
Innbyggjarar
 - Totalt (est. 2008)
   - folketettleik

1 800 000
  24,8 /km²
Annan informasjon

Gilgit-Baltistan, tidlegare Nordområda eller Federally Administered Northern Areas (FANA), er det nordlegaste området i pakistansk Kashmir og Pakistan. Det grensar til Afghanistan i nord, Kina i nordaust og indisk Kashmir i søraust.

Indus nær Skardu.

Geografi[endre | endre wikiteksten]

Hovudstaden i det lite folkesette området er Gilgit, som har 10 414 innbyggjarar (1. januar 2007). Skardu er ein annan viktig by. Før delinga av Kashmir var Baltistan ein del av provinsen Ladakh, og Skardu var vinterhovudstad i provinsen.

Nanga Parbat og fjell i nærleiken.
Foto: Guilhem Vellut

Regionen omfattar den vestlege delen av Himalaya, og ein finn høge fjell som Nanga Parbat, Shaigiri og fleire andre fjelltoppar i Rupaldalen. Indus renn inn i området frå Ladakh i indisk Kashmir og fortset gjennom Gilgit-Baltistan og resten av Pakistan. Karakoramvegen bind saman territoriet med Xinjiang i Kina, og er ein turistattraksjon i seg sjølv.

Fleire regionale språk blir tala her, som dei dardiske shina og khowar, austiranske wakhi, tibetanske balti og det isolerte språket burusjaskisk.

Status[endre | endre wikiteksten]

Statusen til Gilgit-Baltistan er omstridd. Området er del av den tidlegare fyrstestaten Kashmir, men kom under pakistansk kontroll i 1947. Dette blir feira som ein frigjeringsdag i Pakistan.[1] Gilgit-Baltistan United Movement har gjennom mange år kjempa for eit sjølvstyrande Gilgit-Baltistan,[2] medan Balawaristan National Front kjempar for sjølvstende.[3]

Fram til 2009 var området kjend som «Nordområda» (Northern Areas) og styrt direkte frå Islamabad. Frå 2009 har Gilgit-Baltistan hatt eigen guvernør og rettssystem, lik dei andre provinsane i Pakistan, men utan å ha status som provins. Endringane er kontroversielle elles i Kashmir og i India, ettersom ei de facto-innlemming av Gilgit-Baltistan i Pakistan vil vera til hinder for eit sjølvstendig og/eller udelt Kashmir.[4]

Sjå og[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. The News International, «Gilgit-Baltistan day celebrated at SZABIST», November 06, 2011; Daily Times, «Gilgit-Baltistan Independence Day observed at RAC», November 02, 2011
  2. International Crisis Group, Discord in Pakistan’s Northern Areas (PDF-fil), Asia Report N°131 – 2 April 200
  3. Ashraf Javed, Bhasha Dam – a lifeline for tottering economy, The Nation, November 05, 2011
  4. Pallavi Singh, Gilgit-Baltistan: A question of autonomy, Indian Express, Sep 21 2009; Manzar Shigri, Pakistan's disputed Northern Areas go to polls, Reuters, Nov 12, 2009

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Gilgit-Baltistan
Spire Denne geografiartikkelen som har med Pakistan å gjere er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.