Steinsmett

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Steinsmett

Status i verda: LC Livskraftig

Steinsmett under paring.

Systematikk
Rekkje: Chordata
Klasse: Actinopterygii
Infraklasse: Teleostei
Orden: Scorpaeniformes
Familie: Cottidae
Slekt: Cottus
Art: C. poecilopus
Vitskapleg namn
Cottus poecilopus
Steinsmett
Namn på andre språk
Svensk Bergsimpa
Engelsk Alpine bullhead, Siberian bullhead
Tysk Sibirische Groppe, Ostgroppe, Buntflossengroppe, Buntflossenkoppe
Russisk Pestronogij podkamensjtsjik (Пестроногий подкаменщик)

Steinsmett (Cottus poecilopus) er ein liten ulkefisk som finst på steinbotn i kaldt ferskvatn. Arten finst spreidd utbreidd i Nord-Europa frå Aust-Noreg i vest til Kolyma og Amur i Asia i aust.

Arten var tidlegare vanleg å bruka som agnfisk, og særleg større aure skal vera hissig til å bita på. I dag er det derimot forbode med levande agn.

Kjenneteikn[endre | endre wikiteksten]

Steinsmetten er ein langstrakt, relativt flattrykt fisk med stort og breitt hovud og smal halerot. Sidelinja sit ganske langt oppe på kroppen, men er ufullstendig og rekk ikkje lenger attende enn til gattfinna. Fargen er brunspragla i kamuflasjemønster på oversida og nesten kvit på undersida.

Arten har to ryggfinnar og særs lange finnestrålar i bukfinnane. Han skil seg frå andre Cottus-artar ved å ha breiare skjelpiggar.

Maksimallengda er rundt 15 cm.

Levesett og økologi[endre | endre wikiteksten]

Steinsmetten finst helst på stein- og grusbotn i elvar med monaleg sterk straum. Dei heldt òg gjerne til på grunt vatn i innsjøar, ofte under steinar. Fisken kryp nesten meir enn han sym, der han heldt seg tett inntil botnen. Dette hindrar han ikkje i å vera dyktig til å flytta seg både oppstraums og nedstraums.

Kosthaldet omfattar mykje algemateriale, men òg insektlarvar, muslingar, krepsdyr, rogn og småfisk. Ein trudde lenge arten åt nyklekt aureyngel, men dette er lite sannsynleg. Det er likevel sikkert at han tek ein del aure-rogn og yngel med plommesekk. I tillegg et steinsmetten mykje yngel frå stingsild og frå andre steinsmettar.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Sandlund, Odd Terje: «Ulkefisker» i Norges dyr - fiskene 1 Cappelen 1992
  • FishBase