Aure
-
For kommunen med same namn, sjå Aure kommune. For fleire tydingar, sjå Aure (fleirtyding).
| Aure | ||
|
|
||
| Systematikk | ||
| Rike: | Animalia | |
| Rekkje: | Chordata | |
| Klasse: | Actinopterygii | |
| Orden: | Salmoniformes | |
| Familie: | Salmonidae | |
| Slekt: | Salmo | |
| Art: | S. trutta | |
| Vitskapleg namn | ||
| Salmo trutta | ||
| Aure | |
| Norske dialektnamn | |
|---|---|
| Ørret | |
| Namn på andre språk | |
| Norrønt | Aurriði |
| Svensk | Öring |
| Dansk | Ørred |
| Engelsk | Trout |
| Tysk | Forelle |
| Fransk | Truite |
| Spansk | Trucha, reo |
| Russisk | Kumzja (Кумжа) |
Aure (Salmo trutta) er ein fisk i laksefamilien. Han er den mest utbreidde fisken i Noreg og truleg den mest populære sportsfisken. Fisken finst både som sjøaure og i fjellvatn heilt opp til 1.500 moh.
Arten kan variera i storleik, form og levestad. Dette har gjeve han namn som til dømes brunaure, innsjøaure, bekkeaure, fjellaure og sjøaure. Den siste blir rekna som ein næringsrik feit fisk. Aurekjøtet er anten kvitt eller rosa.
Innhaldsliste |
[endre] Levestader
Aure gyt vanlegvis i rennande vatn. Sjøaure er anadrom og oppsøker ferskvatn (elver) for å gyte. Bekkeaure lever som regel heile livet sitt i elvar eller innsjøar. Der han ikkje har tilgang på rennande vatn kan den gyte på grunnar i stilleståande vatn, men ikkje i saltvatn.
Aure finn ein vanlegvis i kalde vatn, klåre elver og innsjøar, og har spreidd seg naturleg over heile Nord-Amerika, Europa og Nord-Asia. På starten av 1800-talet vart aure frakta ifrå europa og til vatn og elvar i Australia og New Zealand, Det har medført at mange av dei fiskeartane som heldt til der har vorte utrydda.
[endre] Levevis
Aure er ein rovfisk og kannibal. Yngel og småfisk et krepsdyr, insektslarver, blautdyr og anna småfisk. Ofte går dei større individa etter kvart over på ein fiskediett og får ein snøggare vekstrate.
[endre] Auretypar
Hundeaure er rekna for å vere den største aurestamma i verda. I Noreg finn vi hundeaure på oppmot 20 kilo.
Langs vestkysten av Noreg vert namnet krede nytta om små fjellaure.
[endre] Ordsoge
Namnet aure kjem av gamalnorsk aurriði «ein som rid på aur» (d.e. i gytetida).
Aure kan lokale nemningar. Krede vert mykje nytta på Vestlandet. Det vert gjerne brukt om små fjellaure, men kan og brukast om laksefiskar generelt. Eit anna lokalt namn for aure er dusse. Det vert brukt på indre Sunnmøre om større aure.
[endre] Bakgrunnsstoff
Wiktionary-definisjonen på aure
