Terner

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Terner


Hinduterne Sterna paradisaea
Hinduterne Sterna paradisaea

Systematikk
Rike: Animalia
Rekkje: Chordata
Klasse: Aves
Orden: Charadriiformes
Familie: Laridae

Terner er eit utval av slektene i måsefamilien, Laridae. Ternene er slanke fuglar med lange venger og kløfta hale. Dei fleste lever ved kysten, på havet, andre i innlandet ved elvar og innsjøar. Terner finst utbreidd over heile verda med til saman 44 artar i 12 slekter. I nyare biologiske systematikk finn ein ofte ternene som ein medlem av eller underfamilie Sterninae av måsefamilien, Laridae.[1] Terner kan elles vere klassifiserte som ein sjølvstendig biologisk familie, ternefamilien, Sternidae.[2]

Skildring[endre | endre wikiteksten]

Dvergterne, Sternula albifrons
Foto: JJ Harrison
Alveterne, Sternula nereis
Foto: Drew Avery
Langnebbterne, Thalasseus elegans
Foto: Kevin Cole
Inkaterne, Larosterna inca
Foto: Cristóbal Alvarado Minic

Mange terneartar som hekkar i tempererte soner er har lange trekkruter, mykje sannsynleg ser raudnebbterna meir dagslys enn nokon annan skapning, ettersom ho vandrar frå oppvekststader nord mot Arktis sør til Antarktis. Ein unge av raudnebbterne som blei ringmerka på Farne-øyane utanfor Nordaust-England sommaren 1982, nådde Melbourne i Australia i oktober same året, etter ei flyging på over 22 000 km over hav på berre tre månader. I gjennomsnitt er det 240 km per dag, og ei av dei lengste reisene som er registrert for nokon fugl.

Terner har kvit eller grå fjørdrakt, ofte med svart hette på hovudet. Dei har tynt, langt nebb og slankare og meir straumlinjeforma kroppsform enn måsar. Med lange halefjør og lange venger ser dei elegante ut i flukt. Terner i slekta Sterna har djupt gaffeldelte halar, i Chlidonias og inkaterne har mindre gaffeldelte halar, medan noddyer i slektene Anous, Procelsterna og Gygis har meir taggforma hale, dei midtytste halefjørene er dei lengste, ikkje dei sentrale eller dei ytste. Terner varierer i storleik frå dvergterne på 42 gram og 23 cm, til rovterne på 630 g og 53 cm.

Dei fleste terner, Sterna og noddyer, fangstar fisk ved stupdykking. Terner med våtmarkshabitat, Chlidonias, plukkar insekt frå overflata av ferskvatn. Terner har sjeldan glideflukt, men nokre få artar, og då spesielt sotterne, kan sveve høgt over havet. Terner sym sjeldan, jamvel om dei har symjehud på føtene, om dei då ikkje badar.

Terner hekkar i store, tettpakka koloniar. Reiret kan vere ei grop i bakken eller i sparsam samling av kvistar og flytande vegetasjon. Terner har generelt høg levealder til fuglar å vere, ein veit no at fleire artar kan leve i overkant av 25-30 år.

Artsliste terner[endre | endre wikiteksten]

Terner og noddyar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013[3] med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.[4]

Slekt Anous

  • Brunnoddy, Anous stolidus, Brown Noddy, LC, Linné, 1758
  • Svartnoddy, Anous minutus, Black Noddy, LC, Boie, 1844
  • Smånoddy, Anous tenuirostris, Lesser Noddy, LC, Temminck, 1823

Slekt Procelsterna

  • Grånoddy, Procelsterna albivitta, Gray Noddy, LC, Bonaparte, 1856
  • Blånoddy, Procelsterna cerulea, Blue-gray Noddy, LC, Bennett, 1840

Slekt Gygis

  • Silketerne, Gygis alba, White Tern, LC, Sparrman, 1786

Slekt Onychoprion

  • Sotterne, Onychoprion fuscatus, Sooty Tern, LC, Linné, 1766
  • Polynesiaterne, Onychoprion lunatus, Gray-backed Tern, LC, Peale, 1848
  • Tygleterne, Onychoprion anaethetus, Bridled Tern, LC, Scopoli, 1786
  • Beringterne, Onychoprion aleuticus, Aleutian Tern, LC, Baird, 1869

Slekt Sternula

  • Dvergterne, Sternula albifrons, Little Tern, LC, Pallas, 1764
  • Amerikadvergterne, Sternula antillarum, Least Tern, LC, Lesson, 1847
  • Amazondvergterne, Sternula superciliaris, Yellow-billed Tern, LC, Vieillot, 1819
  • Alveterne, Sternula nereis, Fairy Tern, VU, Gould, 1843
  • Perudvergterne, Sternula lorata, Peruvian Tern, EN, Philippi & Landbeck, 1861
  • Arabardvergterne, Sternula saundersi, Saunders's Tern, LC, Hume, 1877
  • Benguelaterne, Sternula balaenarum, Damara Tern, NT, Strickland, 1852

Slekt Phaetusa

  • Tjukknebbterne, Phaetusa simplex, Large-billed Tern, LC, Gmelin, 1789

Slekt Gelochelidon

  • Sandterne, Gelochelidon nilotica, Gull-billed Tern, LC, Gmelin, 1789

Slekt Hydroprogne

  • Rovterne, Hydroprogne caspia, Caspian Tern, LC, Pallas, 1770

Slekt Larosterna

  • Inkaterne, Larosterna inca, Inca Tern, NT, Lesson, 1827

Slekt Chlidonias

  • Svartterne, Chlidonias niger, Black Tern, LC, Linné, 1758
  • Kvitvengsvartterne, Chlidonias leucopterus, White-winged Tern, LC, Temminck, 1815
  • Kvitkinnsvartterne, Chlidonias hybrida, Whiskered Tern, LC, Pallas, 1811
  • Maoriterne, Chlidonias albostriatus, Black-fronted Tern, EN, Gray, 1845

Slekt Sterna

  • Rosenterne, Sterna dougallii, Roseate Tern, LC, Montagu, 1813
  • Nyzealandterne, Sterna striata, White-fronted Tern, LC, Gmelin, 1789
  • Svartnakketerne, Sterna sumatrana, Black-naped Tern, LC, Raffles, 1822
  • Makrellterne, Sterna hirundo, Common Tern, LC, Linné, 1758
  • Raudnebbterne, Sterna paradisaea, Arctic Tern, LC, Pontoppidan, 1763
  • Svaleterne, Sterna hirundinacea, South American Tern, LC, Lesson, 1831
  • Sørhavsterne, Sterna vittata, Antarctic Tern, LC, Gmelin, 1789
  • Prærieterne, Sterna forsteri, Forster's Tern, LC, Nuttall, 1834
  • Svartøyreterne, Sterna trudeaui, Snowy-crowned Tern, LC, Audubon, 1838
  • Svartbukterne, Sterna acuticauda, Black-bellied Tern, EN, Gray, 1832
  • Flodterne, Sterna aurantia, River Tern, NT, Gray, 1831
  • Kvitkinnterne, Sterna repressa, White-cheeked Tern, LC, Hartert, 1916
  • Kerguelenterne, Sterna virgata, Kerguelen Tern, NT, Cabanis, 1875

Slekt Thalasseus

  • Kongeterne, Thalasseus maximus, Royal Tern, LC, Boddaert, 1783
  • Hinduterne, Thalasseus bergii, Great Crested Tern, LC, Lichtenstein, 1823
  • Splitterne, Thalasseus sandvicensis, Sandwich Tern, LC, Latham, 1787
  • Langnebbterne, Thalasseus elegans, Elegant Tern, NT, Gambel, 1849
  • Bengalterne, Thalasseus bengalensis, Lesser Crested Tern, LC, Lesson, 1831
  • Kinaterne, Thalasseus bernsteini, Chinese Crested Tern, CR, Schlegel, 1863

Raudnebbterne og makrellterne er vanlege hekkefuglar i Noreg medan dvergterne, splitterne og rovterne har hekka sporadisk.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. Til dømes i Biology of Marine Birds, side 74
  2. I Gyldendals store fugleguide side 184 er eit døme.
  3. Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (august 2013) (CSV), The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.8, Cornell Lab of Ornithology, http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/overview-august-2013/, henta 10. august 2014 
  4. Syvertsen, P. O., Ree, V., Hansen, O. B., Syvertsen, Ø., Bergan, M., Kvam, H., Viker, M. & Axelsen, T. 2008. Virksomheten til Norsk navnekomité for fugl (NNKF) 1990-2008. Norske navn på verdens fugler. Norsk Ornitologisk Forening sin nettstad (publisert 22.5.2008)

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Terner