136472 Makemake

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
136472 Makemake
2005FY9art.jpg
Kunstnarisk framstilling av Makemake
Oppdaging A
Oppdaga av Michael E. Brown
Chad Trujillo
David Rabinowitz
Oppdaga dato 31. mars 2005
Alternative namn B 2005 FY9
Kategori TNO
BaneelementC JPL
Epoke 28. januar 1955 (JD 2435135,5)
Aphel (Q) 7939,7 mill. km (53,0736 AE)
Perihel (q) 5760,7 mill. km (38,508 AE)
Stor halvakse (a) 6850,2 mill. km (45,791 AE)
Eksentrisitet (e) 0,159
Omløpsperiode (P) 113179 d (309,868 år)
Gjennomsnittleg banefart 4,419 km/s
Gjennomsnittleg anomali (M) 85,14653°
Banehelling (i) 28,963°
Lengda til oppstigande knute ) 79,3816°
Perihelargument (ω) 298,407°
Fysiske eigenskapar
Dimensjonar 1300 – 1900 km
Masse ~ 4×1021 kg
Tettleik ~2 g/cm³
Overflategravitasjon ~ 0,5 m/s²
Unnsleppingsfart ~ 0,8 km/s
Albedo 0,8 ± 0,2
Absolutt storleiksklasse: -0,4
Overflatetemperatur: ~30 K

136472 Makemake, tidlegare (136472) 2005 FY9, (tidlegare uoffisielt òg kalla easterbunny, engelsk for påskeharen) er den tredje største kjende dvergplaneten i solsystemet, berre slege av Pluto og Eris. Makemake er òg kvalifisert som ein plutoide, ei undergruppa av dvergplanetane som har ein store halvakse (snittavstand) større enn Neptun. [1]

Makemake blei oppdaga 31. mars 2005 av eit lag leia av Michael Brown og er namnsett etter skaparguden Makemake frå mytologien på Påskeøya.[1]

Fysiske eigenskapar[endre | endre wikiteksten]

Makemake er etter Pluto det visuelt lysaste kuiperbelte-objektet og har ein tilsynelatande storleiksklasse på nesten 17; lyst nok til at ein vha. eit kraftig amatørteleskop kan sjå det.

Spektumet til Makemake liknar på Pluto sitt i synleg og nærinfraraudt lys. Spektrumet er raudleg i den synlege delen, motsett til Eris som har eit grått og nøytralt spektrum. Det infraraude spektrumet er merkt av tilstadeveringa av metan (CH4) likt dei til Pluto og Eris. Tilstadeveringa av metan, meir synleg end den på Pluto, hintar til at òg Makemake har ein atmosfære nær perihel (punktet der Makemake er nærast sola) som frys til etter kvart som objektet flyttar seg lengre vekk ifrå sola.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]