Fuglen munk
| Munk |
||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Hannfugl av munk |
||||||||
| Systematikk | ||||||||
|
||||||||
| Vitskapleg namn | ||||||||
| Sylvia atricapilla L., 1758 |
Munk (Sylvia atricapilla) er ein trekkfugl som høyrer til hagesongarslekta.
Innhaldsliste |
[endre] Utsjånad
Munken er ca. 14 cm og veg ca. 19 gram. Både ho og han har kalott. Hos hannen er denne svart og hos hoa raudbrun. Nebbet er svart.
[endre] Læte
Songen liknar på hagesongaren sin.
[endre] Utbreiing
Arten er utbreidd i Europa frå midt i Fennoskandia til Nordvest-Afrika i vest, i aust til Ural, og til Lilleasia og Midtausten i søraust. Fem underartar er skildra, og i Nord-Europa lever nominatunderarten atricapilla. Bestandane i nord og aust er trekkfuglar, fuglane i sør er berre delvis trekkfuglar. Fuglane i vest overvintar på den iberiske halvøya og i det sørlege Frankrike, medan dei i aust overvintrar på Kypros og kysten av Lilleasia. Det er slik at fuglane som hekkar lengst nord overvintrar lengst sør. I Europa reknar ein bestanden til 25-49 millionar par. I Fennoskandia har bestanden auka, og også lengre sør ser det ut til å ha vore ein auke dei siste tiåra.
[endre] Biotop og utbreiing i Noreg
Munken trivs best i lauvskog eller frodig kratt, sjølv om han også er å finne i blandingsskog. Arten er mest talrik i Sør-Noreg til og med Trøndelag, men kan også finnast på gode lokalitetar i Nord-Noreg.
[endre] Næring
Føda er insekt og andre smådyr. I trekktida òg bær.
[endre] Hekking
Hoa legg 5 egg i siste del av mai eller juni. Begge kjønn rugar i 14 dagar. Ungane blir i reiret 11 dagar.
[endre] Trekkvanar
Hausttrekket startar i august, og norske fuglar finn vegen til begge overvintringsområda, både det i søraust og det i sørvest. Nokre fuglar overvintrar i Noreg. Ein del av desse er ungfuglar frå den kontinentale bestanden, som i større grad ikkje trekker, men spreier seg i fleire retningar. Dei første fuglane flyg frå vinterkvartera i februar/mars, og kjem til Noreg i mai, lengst sør i landet kanskje allereie i april.
[endre] Bakgrunnsstoff
[endre] Kjelder
- Olav Hogstad: Norges dyr fuglene 4
- Norsk RingmerkingsAtlas, 2006.
