Havørn

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Havørn

Status i verda: LC Livskraftig
Status i Noreg: LC Livskraftig

Havørn i flukt
Havørn i flukt

Systematikk
Rike: Animalia
Rekkje: Chordata
Klasse: Aves
Orden: Accipitriformes
Familie: Accipitridae
Slekt: Haliaeetus
Vitskapleg namn
Haliaeetus albicilla
Havørn
Namn på andre språk
Nordsamisk Mearragoaskin
Svensk Havsörn
Dansk Havørn
Engelsk White-tailed Eagle
Tysk Seeadler
Fransk Pygargue à queue blanche, grand aigle de mer, aigle barbu
Spansk Pigargo europeo
Russisk Orlan-belokhvost (Орлан-белохвост)

Havørn (Haliaeetus albicilla) er den største rovfuglen i Nord-Europa. Som andre ørnar høyrer ho til haukefamilien.

Havørn i fangenskap.

Skildring[endre | endre wikiteksten]

Ungfuglen har svart og brun stjert med noko lyst i og svart nebb. Vaksne fuglar har kvit stjert og gult nebb. Begge kjønn har same utsjånad.

Havørna blir mellom 87 og 100 cm lang. Den vaksne hofuglen kan ha eit vengespenn på opptil 240 cm, medan hannfuglen er noko mindre. Ein fugl kan bli opptil 50 år gammal, men det er sjeldan.

Levevis[endre | endre wikiteksten]

Havørna lever av fisk og sjøfugl, men tek òg åtsel.

Ho byggjer store reir av kvister og greiner som ho forer med lyng, tang, mose og gras. Ofte bruker ørna same reir i fleire år. Ho legg egg mellom slutten av mars og mai. Dei to–tre egga blir ruga på i 35 til 45 dagar av begge foreldra.

Leveområde[endre | endre wikiteksten]

Eldre havørnar held seg som oftast på ein stad, medan yngre fuglar streifar rundt omkring og trekkjer til dels sør- og vestover om vinteren.

Noreg[endre | endre wikiteksten]

I Noreg finst ørnane langs kysten frå Finnmark til Vest-Agder. Dei hekkar på øyar og holmar langs heile kysten, men mest i Nord-Noreg. Ifølgje Norsk Raudliste har talet på dyr vore veksande dei siste tretti åra, og bestanden på 4000–6000 reproduserande individ er rekna som robust. Utbygginga av vindmøller i hekkeområda har likevel medført fleire dødsfall.[1]

Sverige[endre | endre wikiteksten]

I Sverige hekkar havørna først og fremst ved Østersjøkysten, ved sør- og mellomsvenska sjøar og i Lappland.[2] EIn kan sjå den i heile Sverige og har vore hekkfugl i alle svenske landskap utanom Dalsland, Härjedalen og Jämtland.[3] Svenske havørnar kan vinterstid flytte sørover så langt som til Mellom-Europa, men kan òg flytte kortare strekningar eller bli verande i hekkeområdet.

Danmark[endre | endre wikiteksten]

Havnørna er ein relativt sjeldsynt fugl i Danmark, idet den opphavlege bestanden vart utrydda i 1917, men den gjeninnvandra i 1995 og bestanden er no stigande. Den finst hovudsakleg i Sønderjylland og i Østersjøområdet m.a. på det sørlege Sjælland og Lolland-Falster. Den er lettast å sjå om vinteren.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Frøyland, R., Ni havørn drept av vindmøller på Smøla siden august, Bellona, 11/05-2006.
  2. Naturhistoriska riksmuseet (2008) Havsörn, läst 2008-12-17
  3. http://kryss.club300.se/svelist/fynd_sv.asp?artkod=3347 Club 300, Svenska fågellistan

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Havørn