Erziamordvinsk

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Erzia
(эрзянь кель, erzänj kelj, eŕźań keĺ)
Klassifisering: Uralsk
 Mordvinsk
Bruk
Tala i: Russland, Armenia, Aserbajdsjan, Estland, Kasakhstan, Kirgisistan, Turkmenistan, Ukraina, Usbekistan
Erziatalande i alt: i Russland 440 000

totalt 517 575 (tal frå Ethnologue)

Språkkodar
ISO 639-2: myv
ISO 639-3: myv

Erziamordvinsk (эрзянь кель) er eit uralsk språk som blir snakka av rundt 500 000 menneske i dei nordlege og nordvestlege delane av republikken Mordovia og naboområda Nizjnij Novgorod oblast, Tsjuvasjia, Penza oblast, Samara oblast, Saratov oblast, Orenburg oblast, Uljanovsk oblast, Tatarstan og Basjkortostan i Russland. Det finst også ein diaspora i fleire av dei tidlegare Sovjetrepublikkane, framfor alt i Armenia, Estland og i Kasakhstan. Erzia blir skrive med det kyrilliske alfabetet, med dei same bokstavane som dei som er i bruk for russisk. Erzia er offisielt språk i Mordovia, i lag med moksja og russisk.

Språket høyrer til dei mordvinske språka, ei grein av den uralske språkfamilien. Erzia er nært i slekt med moksja, men det er skilnader språka i mellom på alle nivå i det grammatiske systemet. Erzia er delt opp i mange dialektar, det finst også overgangsdialektar til moksjansk.

Fonologi[endre | endre wikiteksten]

Vokalar[endre | endre wikiteksten]

Fremre Midtre Bakre
Lukka i ɨ u
Halvopen e   o
Open   a  

Konsonantar[endre | endre wikiteksten]

  Labialar Alveolar Post-
alveolar
Palatalar Velarar
Hard Soft
Nasalar /m/ /n/ /nʲ/     /ŋ/
Plosivar Ustemte /p/ /t/ /tʲ/     /k/
Stemte /b/ /d/ /dʲ/     /ɡ/
Affrikatar Ustemt   /ts/ /tsʲ/ /tʃ/    
Frikativar Ustemt /f/ /s/ /sʲ/ /ʃ/   /x/
Stemt /v/ /z/ /zʲ/ /ʒ/    
Rullelyd   /r/ /rʲ/    
Approksimantar   /l/ /lʲ/   /j/  

Grammatikk[endre | endre wikiteksten]

Substantiv[endre | endre wikiteksten]

Tabellen under gjev bøyinga av substantivet moda "jord", i alle kasus, eintal, fleirtal og possessiv. Data er henta frå Zaicz 1998, formattering frå engelsk wikipedia.

Kasus Indefinitt Definitt 1.p. sg. poss. 2.p. sg. poss. 3.p. sg. poss.
singular plural singular plural singular plural singular/plural singular plural
nominativ мода
moda
мода-т
moda-t
мода-сь
moda-ś
мода-tне
moda-ťńe
мода-м
moda-m
мода-н
moda-n
мода-т
moda-t
мода-зo
moda-zo
мода-нзo
moda-nzo
genitiv мода-нь
moda-ń
мода-нть
moda-ńť
мода-тне-нь
moda-ťńe-ń
dativ/allativ мода-нень
moda-ńeń
мода-нтень
moda-ńťeń
мода-тне-нень
moda-ťńe-ńeń
inessiv мода-со
moda-so
мода-сонть
moda-sońť
мода-tне-сэ
moda-ťńe-se
мода-со-н
moda-so-n
мода-со-т
moda-so-t
мода-со-нзo
moda-so-nzo
elativ мода-сто
moda-sto
мода-стонть
moda-stońť
мода-tне-стэ
moda-ťńe-ste
мода-сто-н
moda-sto-n
мода-сто-т
moda-sto-t
мода-сто-нзo
moda-sto-nzo
illativ мода-с
moda-s
мода-нтень
moda-ńťeń
мода-tне-с
moda-ťńe-s
мода-з-oн
moda-z-on
мода-з-oт
moda-z-ot
мода-з-oнзo
moda-z-onzo
prolativ мода-ва
moda-va
мода-ванть
moda-vańť
мода-tне-а
moda-ťńe-va
мода-ва-н
moda-va-n
мода-ва-т
moda-va-t
мода-ва-нзo
moda-va-nzo
ablativ мода-до
moda-do
мода-донть
moda-dońť
мода-tне-дe
moda-ťńe-ďe
мода-до-н
moda-do-n
мода-до-т
moda-do-t
мода-до-нзo
moda-do-nzo
lativ мода-в
moda-v
- - - - -
translativ мода-кс
moda-ks
мода-ксонть
moda-ksońť
мода-tне-кс
moda-ťńe-ks
мода-кс-oн
moda-ks-on
мода-кс-oт
moda-ks-ot
мода-кс-oнзo
moda-ks-onzo
abessiv мода-втомо
moda-vtomo
мода-втомонть
moda-vtomońť
мода-тне-втеме
moda-ťńe-vťeme
мода-втомо-н
moda-vtomo-n
мода-втомо-т
moda-vtomo-t
мода-втомо-нзo
moda-vtomo-nzo
komparativ мода-шка
moda-ška
мода-шканть
moda-škańť
мода-тне-шка
moda-ťńe-ška
мода-шка-н
moda-ška-n
мода-шка-т
moda-ška-t
мода-шка-нзo
moda-ška-nzo

Skriftsystem[endre | endre wikiteksten]

Det moderne alfabetet for erziansk er det same som det for russisk:

А
/a/
Б
/b/
В
/v/
Г
/ɡ/
Д
/d/
Е
/je/
Ё
/jo/
Ж
/ʒ/
З
/z/
И
/i/
Й
/j/
К
/k/
Л
/l/
М
/m/
Н
/n/
О
/o/
П
/p/
Р
/r/
С
/s/
Т
/t/
У
/u/
Ф
/f/
Х
/x/
Ц
/t͡s/
Ч
/t͡ʃ/
Ш
/ʃ/
Щ
/ʃt͡ʃ/
Ъ
/-/
Ы
/ɨ/
Ь
/◌ʲ/
Э
/e/
Ю
/ju/
Я
/ja/



Kjelder[endre | endre wikiteksten]


  • Feoktistov, A. P. 1993. Èrzyanskij Jazyk. In V. N. Jartseva (ed.), Jazyki Mira: Ural'skie Jazyki, 190-208. Moskva: Nauka.
  • Mosin, Michail Vasilevič and N. S. Bajuškin. 1983. Ersämordvan oppikirja. (Apuneuvoja suomalais-ugrilaisten kielten opintoja varten, 8.) Helsinki: Suomalais-ugrilainen seura. ix+188pp. (Audio-Cassette has been transcoded into Audio-CD - please ask library staff).
  • Raun, Alo 1988. The Mordvin Language. In Denis Sinor (ed.), The Uralic languages: description, history and foreign influences, 96-110. Leiden: E.~J.~Brill.
  • Zaicz, Gábor (1998). "Mordva". In Abondolo, Daniel (ed.). The Uralic Languages. London: Routledge. pp. 184–218.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Wikipedia-logo-v2.svg Wikipediaerziamordvinsk

Bibliografi[endre | endre wikiteksten]

  • A.I. Bryzhinskiy, O.V. Pashutina, Ye.I. Chernov. Писатели Мордовии Биобиблиографический справочник. Saransk: Mordovskoye Knizhnoye Izdatelystvo, 2001. ISBN 5-7595-1386-9.
  • Vasilij D'omin. Сюконян тенк... Эрзянь писательде ёвтнемат. Saransk, 2005. ISBN 5-7595-1665-5.
  • Ksenija Djordjevic & Jean-Leo Leonard. Parlons Mordve. Paris: L'Harmattan, 2006, ISBN 2-296-00147-5.
  • D.V. Tsygankin. Память запечатленная в слове: Словарь географических названий республики Мордовия. Saransk, 2005. ISBN 5-7493-0780-8.
  • Эрзянь кель. Морфология. — Саранск, 2000;