Frédéric Joliot-Curie

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Frédéric Joliot-Curie
Stamps of Germany (DDR) 1964, MiNr 1049.jpg
Fødd 19. mars 1900
Paris i Frankrike
Død 14. august 1958 (58 år)
Paris i Frankrike
Nasjonalitet Fransk
Institusjonar Sorbonne, Collège de France, Frankrikes nasjonale forskningssenter
Kjend for Atomkjerner
Utmerkingar Nobelprisen i kjemi (1935)
Stalins fredspris (1951)

Nobelprisen

Nobelprisen i kjemi
1935

Jean Frédéric Joliot-Curie, fødd Joliot, (19. mars 190014. august 1958) var ein fransk atomfysikar og Nobelprisvinner. Han vann Nobelprisen i kjemi 1935. Joliot-Curie mottok òg ei rekkje andre prisar, blant anna Stalins fredspris i 1951.

Joliot fekk forskarutdanninga si hos den kjende «Madame Curie» – Marie Sklodowska Curie – , oppdagaren av radium og dobbel nobelprisvinnar. I 1926 gifta han seg med dottera hennar, Irène Curie. I 1932 oppdaga Joliot og ektefellen hans kunstig radioaktivitet i 1932. Dette var i seg sjølv epokegjerande, men Joliot og medarbeidarane føresåg òg eksistensen av nøytronet (oppdaga av briten Chadwick, Nobelprisvinnar i fysikk 1935), og påviste tilinkjesgjering av materie ved reaksjon mellom ein partikkel og antipartikkelen til denne (som elektron og positron) – og kjedereaksjonar i spaltbart material, spesielt uran.

Grunnlaget for å byggje atomreaktorar var kjent av Joliot alt på 1930-talet, og i 1940 fekk han levert 200 kg tungtvatn frå Norsk Hydro. Dette vart berga over til Storbritannia ved okkupasjonen til tyskarane av Frankrike. Han gjekk inn i det illegale franske kommunistpartiet i 1942.

Etter frigjeringa vart Joliot-Curie leiar for det franske atomenergikommissariatet, men han vart fjerna i 1950 av politiske årsaker.

Joliot var den første presidenten i Verdsfredsrådet, medlem av Sentralkomiteen i Det franske kommunistpartiet frå 1956, og æresdoktor ved Universitetet i Oslo 1946.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]