Svensk Pommern

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Svenska Pommern
Schwedisch Pommern
Svensk Pommern
Svensk maktområde,
Stat i Det tysk-romerske riket
POL księstwo pomorskie COA.svg
16301815 Flagge Fürstentümer Schwarzburg.svg
Flagg Våpen
Det svenske flagget Våpen
Plasseringa til Pommern
Svensk Pommern (oransje) i Det svenske imperiet i 1658
Hovudstad Stettin
(1630-1720)

Greifswald
(1720-1814)
Språk Nedertysk/tysk,
svensk
Religion Lutheranisme
Styreform Fyrstedøme
Hertug
 - 1630-1632 Gustav II Adolf (første)
 - 1809–1814 Karl XIII (siste)
Generalguvernør
 - 1633–1641 Sten Svantesson Bielke (første)
 - 1800–1809 Hans Henric von Essen (1755–1824) (siste)
 - 1809–1814 Direkte styre
Historie
 - Stettin-traktaten 10. juli 1630
 - Freden i Westfalen 24. oktober 1648
 - Stettin-traktaten 4. mai 1653
 - Freden i Stockholm 12. januar 1720
 - Kielfreden
 - Wienerkongressen
14. januar 1814
4./7. juni 1815
 - Avstått til Preussen 23. oktober 1815

Svensk Pommern (svensk Svenska Pommern; tysk Schwedisch-Pommern) var eit maktområde under den svenske krona frå 1600-talet til 1800-talet, langs det som i dag er kysten av Austersjøen i Tyskland og Polen. Etter den polsk-svenske krigen og trettiårskrigen, fekk Sverige kontroll over store område langs sørkysten av Austersjøen, mellom anna Pommern og delar av Schlesien og Preussen.

Sverige, som hadde halde til i Pommern med ein garnison i Stralsund sidan 1628, hadde fått effektiv kontroll over Hertugdømet Pommern med Stettin-traktaten i 1630. Med freden i Westfalen i 1648 og Stettin-traktaten i 1653, fekk Sverige Vest-Pommern eller Vorpommern med øyane Rügen, Usedom og Wolin og ei stripe av Aust-Pommern, eller Hinterpommern. Sverige heldt dei pommerske delane av Tyskland som eit len i Det tysk-romerske riket som Reichsfürsten (riksfyrstar).

I 1679 mista Sverige det meste av områda av Pommern aust for Oder med Saint-Germain-en-Laye-traktaten og i 1720 mista Sverige det meste av områda sør for elvane Peene og aust for Peenestrom med freden i Stockholm. Desse områda vart avstått til Brandenburg-Preussen og vart innlemma i Brandenburgsk Pommern. I 1720 fekk òg Sverige attende kontrollen over resten av Pommern med freden i Frederiksborg, etter at desse vart tapt til Danmark i 1715. I 1814, som følgje av napoleonskrigane vart Svensk Pommern avstått til Danmark i byte mot Noreg i Kielfreden og i 1815, etter Wienerkongressen, vart det overført til Preussen.

Generalguvernørar[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]