Korund

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Korund
Several corundum crystals.jpg
Ulike kurundkrystallar
Generelt
Kategori Mineraloksid – Hematittgruppa
Kjemisk formel Aluminiumoksid, Al2O3
Strunz-klassifisering IV/C.04-10
Dana-klassifisering 4.3.1.1
Krystallsymmetri Trigonal (32/m)
Identifikasjon
Farge Fargelaus, grå, brun; pink to pigeon-blood-red, orange, yellow, green, blue to cornflower blue, violet; may be color zoned, asteriated mainly grey and brown
Krystallsystem Trigonal (Hexagonal Scalenohedral)
Symbol (32/m)
Romgruppe: R3c
Tvilling Polysyntetisk tvilling vanleg
Kløyv Ingen – parting in 3 directions
Brot Conchoidal til ujamn
Mohs hardleiksskala 9 (defining mineral)
Strekfarge Kvit
Transparens Transparent, translucent til opak
Spesifikk vekt 3.95–4.10
Optiske eigenskapar
Optiske eigenskapar Uniaxial (–)
Brytingsindeks nω = 1.767–1.772
nε = 1.759–1.763
Pleokroisme Ingen
Smeltepunkt 2044 °C
Smeltbarheit Usmeltbar
Oppløyselegheit Uløyseleg
Endrar seg til glimmer på overflater som medfører redusert hardleik
Andre eigenskapar Kan fluorescere eller fosforiscere i UV-lys
Kjelder [1][2][3][4]
Viktige variantar
Safir Alle fargar unnatatt raud
Rubin Raud
Smergel Svart granulær korund godt blanda med magnetitt, hematitt eller hercynitt
Korund

Korund eller på engelsk Corundum er ei krystallisk form av aluminium oxide (Al2O3) med spor av jern, titan og krom.[1] Det er eit bergart-dannande mineral. Korund er eit av dei minerala som naturleg gjennomsiktige transparente material, men det kan ha ulike fargar når ureiningar er til stades i krystallen. Transparente eksemplar er nytta som smykkestein blir kalla rubin dersom den er raud, medan alle andre fargar blir kalla safir. Både rubin og safir blir rekna som edelsteinar.

Ordet "korund" kjem frå det tamilske ordet குருந்தம் "kuruntam" som tyder "rubin", som igjen kjem frå Sanskrit "kuruvinda".[3]

Rein korund er definert til å 9.0 på Mohs hardleikskala. Av di korund er så hardt kan det lage riper i nesten alle andre mineral. Det er vanleg nytta som abrasiv på mange ting frå sandpapir til store maskinar til å maskinere metal, plast og tre. Nokre smergel er ei blanding av korund and andre stoff. Denne blandinga er mindre abrasiv med ein gjennomsnittleg hardleik på om lag 8,0.

I tillegg til at korund er eit hardt mineral, er korund òg uvanleg på grunn av sin høge tettleik på 4.02 g/cm3, noko som er særs høgt for eit transparent material med atom av aluminium og oksygen som er lette grunnstoff med låg atommasse.[5]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 Handbook of Mineralogy
  2. Corundum at Mindat.org
  3. 3,0 3,1 Corundum at Webmineral
  4. Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed., Wiley, pp. 300-302 ISBN 0-471-80580-7
  5. Mineral Galleries

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]