Systematikk med oversyn over maurfuglartar
Systematikk med oversyn over maurfuglartar viser til vitskapen sitt syn på taksonomien for maurfuglar, inndeling av maurfuglar i grupper, og relasjonar til dei næraste slektningane av maurfuglar, i eit kort samandrag med komplett artsoversyn.
Maurfuglamilien Thamnophilidae vart tidlegare rekna som ein underfamilie, Thamnophilinae, innanfor ein større familie Formicariidae som òg inkluderte maurrikser og maurpittaer. Den gongen var den større familien kjent som «maurfuglfamilien» og underfamilien Thamnophilinae var kalla «typiske maurfuglar». I denne artikkelen refererer både «maurfuglar» og «maurfuglfamilien» til dagens definisjon av familien som har det vitskaplege namnet Thamnophilidae.
Thamnophilinae vart fjerna frå Formicariidae, og maurrikser og maurpittaer stod att fordi ein vart klår over skilnader i strukturen på brystbeinet, sternum, og i syrinx, og på grunn av Sibley og Ahlquist sine studiar i DNA-DNA-hybridisering.[1][2] Seinare har maurpittaer vorte isolert i sin eigen familie Grallariidae.[3] Thamnophilidae-maurfuglar er medlemmar av infraorder Tyrannides, ein av to infraordenar i underordenen Tyranni. Ein trur no at Thamnophilidae har ein ganske basal posisjon innan infraordenen med omsyn til slektningane i maurriksefamilien, maurpittafamilien, tapakulofamilien, myggetarfamilien, og òg omnfuglfamilien.[4] Dessutan trur ein at søstergruppa av Thamnophilidae er myggetarfamilien. Omnfuglar, tapakuloar, maurrikser og maurpittaer blir antatt å representere ei anna stråling i den tidlege splitten.
Maurfuglamilien samlar over 200 artar med fellesnamna maursmettar, maurvireoar, maurfuglar og maurvarslarar. Namna refererer til relative storleikar av fuglar, aukande i rekkjefølgja gjeve, med unntak, snarare enn nokon særleg likskap med verkelege smettar, vireoar eller varslarar. I tillegg er medlemmer av slektene Phlegopsis og Phaenostictus kjende som maurvaktarar, Pyriglena som gloauge og Neoctantes og Clytoctantes som grovnebb. Sjølv om systematikken Thamnophilidae er basert på studium frå midten av 1800-talet, då færre enn halvparten av dagens artar var kjente, har moderne analysemetodar i stor grad stadfesta systematikken.[5] Ein trur det finst to store kladar, ein klade samlar dei fleste maurvarslarar og andre større artar med kraftige nebb, og dessutan slekta Herpsilochmus. Ein annan klade er dei klassiske maursmettar og andre meir slanke artar med lengre nebb. Med det vart det stadfesta monofyli av dei fleste slektene.
Thamnophilidae inneheld fleire store eller mykje store slekter og mange små eller monotypiske. Fleire, som er vanskeleg å tilordne, synest å danne ein tredje, hittil ukjende klade sjølvstendig avleidd frå forfedrane til maurfuglar.[5] Resultata stadfestar òg mistankar frå tidlegare forskarar om at nokre artar, særleg i Myrmotherula og Myrmeciza, må tildelast andre slekter. På grunn av vanskane med prøvetaking frå eit så stort mengd ofte dårleg kjende artar, ventar likevel enno plassering av einskilde slekter på stadfesting.
Innhaldsliste |
Artslista [endre]
Maurfuglar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.5 frå desember 2010 [3] med norske namn etter Norske navn på verdens fugler. [6]
Maurvarslarar [endre]
Slekt Cymbilaimus
- Gittermaurvarslar, Cymbilaimus lineatus
- Bambusmaurvarslar, Cymbilaimus sanctaemariae
Slekt Hypoedaleus
- Dropemaurvarslar, Hypoedaleus guttatus
Slekt Batara
- Risemaurvarslar, Batara cinerea
Slekt Mackenziaena
- Årestjertmaurvarslar, Mackenziaena leachii
- Duskmaurvarslar, Mackenziaena severa
Slekt Frederickena
- Svartbrystmaurvarslar, Frederickena viridis
- Vatremaurvarslar, Frederickena unduligera
- Manglar norsk namn, Frederickena fulva
Slekt Taraba
- Kvitbrystmaurvarslar, Taraba major
Slekt Sakesphorus
- Svarttoppmaurvarslar, Sakesphorus canadensis
- Sølvkinnmaurvarslar, Sakesphorus cristatus
- Sørgjemaurvarslar, Sakesphorus luctuosus
Slekt Biatas
- Kvitskjeggmaurvarslar, Biatas nigropectus
Slekt Thamnophilus
- Bandmaurvarslar, Thamnophilus doliatus
- Rustkronemaurvarslar, Thamnophilus ruficapillus
- Rustvengmaurvarslar, Thamnophilus torquatus
- Okerflankemaurvarslar, Thamnophilus zarumae
- Stripetoppmaurvarslar, Thamnophilus multistriatus
- Strekmaurvarslar, Thamnophilus tenuepunctatus
- Brunryggmaurvarslar, Thamnophilus palliatus
- Kragemaurvarslar, Thamnophilus bernardi
- Svartnakkemaurvarslar, Thamnophilus atrinucha
- Kolmaurvarslar, Thamnophilus bridgesi
- Skifermaurvarslar, Thamnophilus schistaceus
- Brunvengmaurvarslar, Thamnophilus murinus
- Svartmaurvarslar, Thamnophilus nigriceps
- Napomaurvarslar, Thamnophilus praecox
- Elvemaurvarslar, Thamnophilus cryptoleucus
- Sotmaurvarslar, Thamnophilus nigrocinereus
- Gråmaurvarslar, Thamnophilus punctatus
- Mørkryggmaurvarslar, Thamnophilus stictocephalus
- Boliviamaurvarslar, Thamnophilus sticturus
- Planaltomaurvarslar, Thamnophilus pelzelni
- Leiremaurvarslar, Thamnophilus ambiguus
- Krattmaurvarslar, Thamnophilus caerulescens
- Gråaugemaurvarslar, Thamnophilus unicolor
- Prikkmaurvarslar, Thamnophilus aethiops
- Bergmaurvarslar, Thamnophilus aroyae
- Svartkuttemaurvarslar, Thamnophilus melanonotus
- Bandstjertmaurvarslar, Thamnophilus melanothorax
- Amazonmaurvarslar, Thamnophilus amazonicus
- Tepuimaurvarslar, Thamnophilus insignis
- Divisormaurvarslar, Thamnophilus divisorius
Slekt Megastictus
- Perlemaurvarslar, Megastictus margaritatus
Slekt Neoctantes
- Svartgrovnebb, Neoctantes niger
Slekt Clytoctantes
- Kolgrovnebb, Clytoctantes alixii
- Rondoniagrovnebb, Clytoctantes atrogularis
Slekt Thamnistes
- Klatremaurvarslar, Thamnistes anabatinus
Slekt Dysithamnus 8 maurvireoar
- Flekkbrystmaurvireo, Dysithamnus stictothorax
- Gråmaurvireo, Dysithamnus mentalis
- Strekhovudmaurvireo, Dysithamnus striaticeps
- Prikkhovudmaurvireo, Dysithamnus puncticeps
- Raudryggmaurvireo, Dysithamnus xanthopterus
- Svartmaurvireo, Dysithamnus occidentalis
- Blymaurvireo, Dysithamnus plumbeus
- Manglar norsk namn, Dysithamnus leucostictus
Slekt Thamnomanes
- Svarthakemaurvarslar, Thamnomanes ardesiacus
- Svartstrupemaurvarslar, Thamnomanes saturninus
- Oskemaurvarslar, Thamnomanes caesius
- Stålmaurvarslar, Thamnomanes schistogynus
Slekt Xenornis
- Jernmaurvarslar, Xenornis setifrons
Slekt Pygiptila
- Stjernemaurvarslar, Pygiptila stellaris
Maursmettar [endre]
Slekt Epinecrophylla
- Spraglestrupemaursmett, Epinecrophylla fulviventris
- Brunbukmaursmett, Epinecrophylla gutturalis
- Kvitaugemaursmett, Epinecrophylla leucophthalma
- Prikkstrupemaursmett, Epinecrophylla haematonota
- Brunryggmaursmett, Epinecrophylla fjeldsaai
- Oskeryggmaursmett, Epinecrophylla spodionota
- Ornatmaursmett, Epinecrophylla ornata
- Raudstjertmaursmett, Epinecrophylla erythrura
Slekt Myrmotherula
- Dvergmaursmett, Myrmotherula brachyura
- Skjeggmaursmett, Myrmotherula ignota
- Gulstrupemaursmett, Myrmotherula ambigua
- Gulbukmaursmett, Myrmotherula sclateri
- Guyanamaursmett, Myrmotherula surinamensis
- Amazonmaursmett, Myrmotherula multostriata
- Chocomaursmett, Myrmotherula pacifica
- Strekmaursmett, Myrmotherula cherriei
- Varzeamaursmett, Myrmotherula klagesi
- Stripebrystmaursmett, Myrmotherula longicauda
- Gråbukmaursmett, Myrmotherula hauxwelli
- Rustbukmaursmett, Myrmotherula guttata
- Stjernestrupemaursmett, Myrmotherula gularis
- Kvitflankemaursmett, Myrmotherula axillaris
- Skifermaursmett, Myrmotherula schisticolor
- Sotmaursmett, Myrmotherula sunensis
- Småmaursmett, Myrmotherula minor
- Langvengmaursmett, Myrmotherula longipennis
- Kvittippmaursmett, Myrmotherula urosticta
- Svartbrystmaursmett, Myrmotherula iheringi
- Riomaursmett, Myrmotherula fluminensis
- Yungasmaursmett, Myrmotherula grisea
- Tinnmaursmett, Myrmotherula unicolor
- Alagoasmaursmett, Myrmotherula snowi
- Gråvengmaursmett, Myrmotherula behni
- Gråmaursmett, Myrmotherula menetriesii
- Blymaursmett, Myrmotherula assimilis
Slekt Dichrozona
- Bandmaursmett, Dichrozona cincta
Slekt Myrmorchilus
- Striperyggmaurfugl, Myrmorchilus strigilatus
Slekt Herpsilochmus
- Caatingamaursmett, Herpsilochmus sellowi
- Bahiamaursmett, Herpsilochmus pileatus
- Svartkronemaursmett, Herpsilochmus atricapillus
- Krembukmaursmett, Herpsilochmus motacilloides
- Oskestrupemaursmett, Herpsilochmus parkeri
- Flekkhalemaursmett, Herpsilochmus sticturus
- Loretomaursmett, Herpsilochmus dugandi
- Kajennemaursmett, Herpsilochmus stictocephalus
- Napomaursmett, Herpsilochmus gentryi
- Flekkryggmaursmett, Herpsilochmus dorsimaculatus
- Tepuimaursmett, Herpsilochmus roraimae
- Halvmånemaursmett, Herpsilochmus pectoralis
- Stornebbmaursmett, Herpsilochmus longirostris
- Gulbrystmaursmett, Herpsilochmus axillaris
- Raudvengmaursmett, Herpsilochmus rufimarginatus
Slekt Microrhopias
- Perlevengmaursmett, Microrhopias quixensis
Slekt Formicivora
- Lianemaursmett, Formicivora iheringi
- Svarthovudmaursmett, Formicivora erythronotos
- Kvitrandmaursmett, Formicivora grisea
- Serramaursmett, Formicivora serrana
- Restingamaursmett, Formicivora littoralis
- Svartbukmaursmett, Formicivora melanogaster
- Rustryggmaursmett, Formicivora rufa
- Manglar norsk namn, Formicivora grantsaui
Slekt Stymphalornis
- Marskmaursmett, Stymphalornis acutirostris
Slekt Drymophila
- Rustmaurfugl, Drymophila ferruginea
- Kaingangmaurfugl, Drymophila rubricollis
- Rusthalemaurfugl, Drymophila genei
- Okergumpmaurfugl, Drymophila ochropyga
- Olivenryggmaurfugl, Drymophila malura
- Bandhalemaurfugl, Drymophila squamata
- Stripemaurfugl, Drymophila devillei
- Langhalemaurfugl, Drymophila caudata
Slekt Terenura
- Svartryggmaursmett, Terenura sicki
- Kanelryggmaursmett, Terenura maculata
- Rustgumpmaursmett, Terenura callinota
- Raudskuldermaursmett, Terenura humeralis
- Gulskuldermaursmett, Terenura sharpei
- Raudryggmaursmett, Terenura spodioptila
Maurfuglar [endre]
Slekt Cercomacra
- Gråmaurfugl, Cercomacra cinerascens
- Botocudomaurfugl, Cercomacra brasiliana
- Tinnmaurfugl, Cercomacra tyrannina
- Dunkelmaurfugl, Cercomacra laeta
- Oskemaurfugl, Cercomacra parkeri
- Koksmaurfugl, Cercomacra nigrescens
- Svartmaurfugl, Cercomacra serva
- Bekmaurfugl, Cercomacra nigricans
- Riobrancomaurfugl, Cercomacra carbonaria
- Matogrossomaurfugl, Cercomacra melanaria
- Manumaurfugl, Cercomacra manu
- Bananalmaurfugl, Cercomacra ferdinandi
Gloauge [endre]
Slekt Pyriglena
- Kvitryggloauge, Pyriglena leuconota
- Frynseryggloauge, Pyriglena atra
- Kvitvenggloauge, Pyriglena leucoptera
Slekt Rhopornis
- Skifergloauge, Rhopornis ardesiacus
Maurfuglar [endre]
Slekt Myrmoborus
- Kvitbrynmaurfugl, Myrmoborus leucophrys
- Varzeamaurfugl, Myrmoborus lugubris
- Maskemaurfugl, Myrmoborus myotherinus
- Mørkhalemaurfugl, Myrmoborus melanurus
Slekt Hypocnemis
- Rustflankemaurfugl, Hypocnemis cantator
- Manglar norsk namn, Hypocnemis flavescens
- Manglar norsk namn, Hypocnemis peruviana
- Manglar norsk namn, Hypocnemis subflava
- Manglar norsk namn, Hypocnemis ochrogyna
- Manglar norsk namn, Hypocnemis striata
- Gulbrynmaurfugl, Hypocnemis hypoxantha
Slekt Hypocnemoides
- Svartstrupemaurfugl, Hypocnemoides melanopogon
- Kvittippmaurfugl, Hypocnemoides maculicauda
Slekt Myrmochanes
- Flodmaurfugl, Myrmochanes hemileucus
Slekt Gymnocichla
- Blåskallemaurfugl, Gymnocichla nudiceps
Slekt Sclateria
- Sølvmaurfugl, Sclateria naevia
Slekt Percnostola
- Svartkronemaurfugl, Percnostola rufifrons
- Sandmaurfugl, Percnostola arenarum
- Toppmaurfugl, Percnostola lophotes
Slekt Schistocichla
- Skifermaurfugl, Schistocichla schistacea
- Flekkvengmaurfugl, Schistocichla leucostigma
- Manglar norsk namn, Schistocichla humaythae
- Manglar norsk namn, Schistocichla brunneiceps
- Manglar norsk namn, Schistocichla rufifacies
- Roraimamaurfugl, Schistocichla saturata
- Cauramaurfugl, Schistocichla caurensis
Slekt Myrmeciza
- Smekkemaurfugl, Myrmeciza longipes
- Kastanjeryggmaurfugl, Myrmeciza exsul
- Prydmaurfugl, Myrmeciza ferruginea
- Vatremaurfugl, Myrmeciza ruficauda
- Brynjemaurfugl, Myrmeciza loricata
- Skjelmaurfugl, Myrmeciza squamosa
- Rufsebrystmaurfugl, Myrmeciza laemosticta
- Skuggemaurfugl, Myrmeciza nigricauda
- Chocomaurfugl, Myrmeciza berlepschi
- Spraglekinnmaurfugl, Myrmeciza pelzelni
- Sørkastanjemaurfugl, Myrmeciza hemimelaena
- Nordkastanjemaurfugl, Myrmeciza castanea
- Svartbrystmaurfugl, Myrmeciza atrothorax
- Epålettmaurfugl, Myrmeciza melanoceps
- Amahuacamaurfugl, Myrmeciza goeldii
- Blymaurfugl, Myrmeciza hyperythra
- Sotmaurfugl, Myrmeciza fortis
- Fløyelsmaurfugl, Myrmeciza immaculata
- Yapacanamaurfugl, Myrmeciza disjuncta
- Gråhovudmaurfugl, Myrmeciza griseiceps
Slekt Myrmornis
- Vaktelmaurfugl, Myrmornis torquata
Maurvaktarar [endre]
Slekt Pithys
- Maskerademaurvaktar, Pithys albifrons
- Kvitmaskemaurvaktar, Pithys castaneus
Slekt Gymnopithys
- Brunflankemaurvaktar, Gymnopithys leucaspis
- Kanelmaurvaktar, Gymnopithys rufigula
- Gittermaurvaktar, Gymnopithys salvini
- Loretomaurvaktar, Gymnopithys lunulatus
Slekt Rhegmatorhina
- Brillemaurvaktar, Rhegmatorhina gymnops
- Harlekinmaurvaktar, Rhegmatorhina berlepschi
- Kvitbrystmaurvaktar, Rhegmatorhina hoffmannsi
- Brunkronemaurvaktar, Rhegmatorhina cristata
- Parykkmaurvaktar, Rhegmatorhina melanosticta
Slekt Hylophylax
- Brunryggmaurfugl, Hylophylax naevioides
- Flekkryggmaurfugl, Hylophylax naevius
- Prikkryggmaurfugl, Hylophylax punctulatus
Slekt Willisornis
- Skjelryggmaurfugl, Willisornis poecilinotus
Slekt Phlegopsis
- Dropemaurvaktar, Phlegopsis nigromaculata
- Raudvengmaurvaktar, Phlegopsis erythroptera
- Bustmaurvaktar, Phlegopsis borbae
Slekt Phaenostictus
- Blåmaskemaurvaktar, Phaenostictus mcleannani
Kjelder [endre]
- Skildring av systematikk i denne artikkelen starta med ei omsetjing frå avsnittet Systematics i «Antbird» frå Wikipedia på engelsk, den 28. mai 2011.
- ↑ Sibley, C. G. & J. E. Ahlquist (1990) Phylogeny and classification of birds. Yale University Press, New Haven, Conn.
- ↑ Rice, N. H. (2005): Further Evidence for Paraphyly of the Formicariidae (Passeriformes). (PDF) Condor 107(4): 910–915.
- ↑ 3,0 3,1 Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, and C. L. Wood (20. desember 2010) (Excel spreadsheet), The Clements checklist of birds of the world: Version 6.5, Cornell Lab of Ornithology, http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/Clements%206.5.xls/view, henta 2. januar 2011
- ↑ Irestedt, M.; Fjeldså, J.; Johansson, U. S. & Ericson, P. G. P. (2002) Systematic relationships and biogeography of the tracheophone suboscines (Aves: Passeriformes). Molecular Phylogenetics and Evolution 23(3): 499–512. (HTML abstract)
- ↑ 5,0 5,1 Irestedt, M.; Fjeldså, J.; Nylander, J. A. A. & Ericson, P. G. P. (2004) Phylogenetic relationships of typical antbirds (Thamnophilidae) and test of incongruence based on Bayes factors. BMC Evol. Biol. 4: 23. Supplementary information (PDF)
- ↑ Syvertsen, P. O., Ree, V., Hansen, O. B., Syvertsen, Ø., Bergan, M., Kvam, H., Viker, M. & Axelsen, T. 2008. Virksomheten til Norsk navnekomité for fugl (NNKF) 1990-2008. Norske navn på verdens fugler. Norsk Ornitologisk Forening sin nettstad (publisert 22.5.2008)
Bakgrunnsstoff [endre]
- Xeno-Canto.org: Lydopptak av maurfuglar
- Videoar med maurfuglar