Ruthenium

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
44 TechnetiumRutheniumRhodium
Fe

Ru

Os
Ruthenium i periodesystemet
Generelle eigenskapar
Namn, kjemisk symbol,
atomnummer
Ruthenium, Ru, 44
Kjemisk serie Metall
Gruppe, periode, blokk 8, 5, d
Tettleik, hardleik 12,45 kg/m3, (ikkje SI)
Utsjånad Sølvkvit metallisk
Ruthenium
Atomeigenskapar
Atommasse 101,07 u (ikkje SI)
Atomradius (berekna) 130 pm
Kovalent radius 126 pm
Ioneradius pm (ladning: )
van der Waals radius pm
Elektronkonfigurasjon Kr4d75s1
Elektron per energinivå 2, 8, 18, 15, 1
Oksidasjonstrinn (oksid) 2, 3, 4, 6, 8 (svakt surt)
Krystallstruktur heksagonal
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform Fast stoff
Smeltepunkt 2607 K (2334°C)
Kokepunkt 4423 K (4150°C)
Molart volum cm3/mol
Fordampingsvarme 591,6 kJ/mol
Smeltevarme 38,59 kJ/mol
Damptrykk Pa ved  K
Ljodfart   m/s ved °C
Diverse eigenskapar
Elektronegativitet 2,2 (Paulings skala)
Spesifikk varmekapasitet   J/(kg·K)
Elektrisk konduktivitet MS/m
Termisk konduktivitet W/(m·K)
Ioniseringspotensial   kJ/mol
Mest stabile isotopar
Iso-
top
Naturleg
førekomst
Halverings-
tid
 (ikkje SI)
NM NE MeV
(ikkje SI)
NP
SI-einingar og STP er brukt unntatt der det er avmerkt

Ruthenium er eit grunnstoff med kjemisk symbol Ru og atomnummer 44. Det er eit transisjonsmetall.

Særskilde eigenskapar[endre | endre wikiteksten]

Bruk[endre | endre wikiteksten]

Ruthenium vert brukt som katalysator og i legering med palladium eller platina.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Ruthenium vart oppdaga av Karl Karlovich Klaus i 1844.

Førekomst[endre | endre wikiteksten]

Kjemi[endre | endre wikiteksten]

Rutheniumsambindingar har ofte eigenskapar liknande dei sambindingar av osmium har.

Grunnstoffet kan ha mange oksidasjonstrinn, men 2, 3 og 4 er dei vanlegaste.

Isotopar[endre | endre wikiteksten]

Tryggleik[endre | endre wikiteksten]

Rutheniumtetroksid (RuO4) er giftig og kan eksplodera.

Referansar[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Ruthenium
Spire Denne kjemiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.