Eidfjord gamle kyrkje

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
For den noverande soknkyrkja, sjå Eidfjord kyrkje.

Koordinatar: 60°27′41″N 7°4′14″E

Eidfjord gamle kyrkje
kyrkje
Eidfjord gamle kyrkje ca 1309.jpg
Kyrkjesamfunn Den norske kyrkja
Bispedøme Bjørgvin
Prosti Hardanger og Voss
Sokn Eidfjord
Fellesråd Eidfjord
Type Langkyrkje
Periode Gotisk
Material Stein
Sitjeplassar Om lag 100
Wikimedia Commons: Eidfjord gamle kyrkje

Eidfjord gamle kyrkje. tidlegare kalla Vik kyrkje, er ei steinkyrkje frå mellomalderen i Eidfjord kommune i Hordaland. Kyrkja skal vere frå 1300-talet. Takryttaren og våpenhuset er påbygd seinare. Kyrkja ligg i Eidfjord sentrum (Nedre Eidfjord) og var hovudkyrkje i Eidfjord sokn til den nye Eidfjordskyrkja, Eidfjord kyrkje, vart innvigd 31. mai 1981. Ved avviklinga av prestegjelda frå 2004 låg kyrkja i Ullensvang prestegjeld.

Innvendig står kyrkja mykje som ho var på 1700-talet, og ho gjev difor i dag eit uvanleg godt inntrykk av korleis det kunne opplevast å vere i ei lita landsens mellomalderkyrkje i Noreg for 200–300 år sidan.

Interiørbilete frå 1912. Lite er endra i kyrkja sidan biletet vart teke, og ho hadde då stått utan større endringar innvendig sidan 1700-talet. Korskiljet vart mykje endra på 1600-/1700-talet. Tidlegare gjekk det høgare. Delar av korskiljet kan vere eldre enn kyrkja.
Eidfjord gamle kyrkje fotografert i 1927.

Rike-Ragna[endre | endre wikiteksten]

Inni kyrkja står ein gravstein ved veggen i koret. På gravsteinen står mellom anna «Her kviler Ragna Åsolvsdotter er dessa kirkju let gjera». I steinen er det òg innhogd eit bilete av ei knelande kvinne som rekkjer fram ein kyrkjemodell til ein person i sid kjortel. Den kjortelkledde mannen ber attributtane til apostelen Jakob den eldre, han er pilegrimskledd og har ein pilegrimstav i høgre handa og ein bibel i venstre. Ifylgje ei segn, som fyrste gongen vart nedteikna i 1822[1], var det ei kvinne kalla Rike-Ragna som fekk sett opp kyrkja. Ho fekk kyrkja bygd for å sone syndene sine. Den verste av illgjerningane hennar var at ho på ein tur til byen skal ha sett att mann sin på eit skjer, noko som enda med at han drukna då det flødde.

Likskap med Hvalseykyrkja på Grønland[endre | endre wikiteksten]

Kyrkjeruinane på Hvalsey

Kyrkjeruinane på Hvalsey i det tidlegare norrøne AusterbygdGrønland har så like mål med gamlekyrkja i Eidfjord at det kan reise spørsmål om det er dei same folka som har sett opp begge desse kyrkjene, eller om det er brukt same teikninga.[2]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. P.M. Bremnes: «Steinkirken i Eidfjord, når er den oppført?»
  2. Jared Diamond: Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]