Induktans

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Induktans er den eigenskapen ved ein elektrisk krins at han gjev opphav til ei elektrisk spenning i krinsen sjølv (retta mot straumretninga) og i andre elektriske krinsar i nærleiken, når den elektriske straumen i krinsen endrar seg. Dette vert kalla «sjølvinduktans», respektivt «gjensidig induktans».

SI-eininga for induktans er weber/ampere, som har fått namnet Henry, med symbol H. Tidlegare vart denne storleiken kalla «induksjonskoeffisienten» eller berre «induksjon».

Sjølvinduktans[endre | endre wikiteksten]

Sjølvinduktansen til ein spole er definert som

L = \mu \frac{d \lambda}{d i} = N \mu \frac{d \phi}{d t},

der \lambda = N \phi er den magnetisk flukskoplinga, i er straumen gjennom spolen, N er talet på vindingar, Φ er den magnetiske fluksen og \mu = \mu_0 \mu_r er permeabiliteten til kjerna i spolen, der \mu_0 = 1 er permeabilitet i vakuum og \mu_r er den relative permeabilitet til kjernematerialet. I ein spole med luftkjerne er \mu = \mu_0 = 1.

Når det går ein tidsvarierande straum gjennom ein spole med induktanse L er den induserte motspenninga

v_L = L \frac{d i}{d t}.

Den induserte spenninga er retta i motset retning av straumen gjennom spolen og vil difor motverka ei endring av straumen gjennom spolen. Denne eigenskapen vert nytta i elektriske filtre.

Gjensidig induktans[endre | endre wikiteksten]

To spolar med sjølvindusktans L_1 and L_2 og gjensidig induktans M.

På grunn av at den magnetiske fluksen spreier seg utover i rommet vert galvanisk skilde spolar kopla til einannan med ein gjensidig induktans M. Når det går ein straum i_1 i den eine krinsen vert det indusert ei spenning

v_2 = M \frac{d i_i}{d t},

i den andre krinsen. Tilsvarande når det går ein straum i_2 i den andre krinsen vert det indusert ei spenning

v_1 = M \frac{d i_2}{d t},

i den fyrste krinsen. Gjensidig induktans ligg til grunn for transformatorar og elektriske generatorar og motorar. Gjensidig induktans kan òg føra til problem, som til dømes interferens mellom elektriske signal i ulike leiarar i elektriske kablar eller banar på krinskort.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Franco, S., Electric circuits fundamentals, Saunder College Publ., 1995.