Residensby

Residensby er nemninga om ein by som er sete (residens) for ein fyrste eller den øvste styresmakta.

Omgrepet blir brukt i Sverige (sv. residensstad) og tidlegare i Finland om den byen der styret i eit len og landshövdingen (fylkesmannen) held til. Normalt har svenske landsting si sentrale forvaltning lagt til residensbyen men det finst nokre unnatak. I dei nye «storlena», Skåne län og Västra Götalands län, har styresmaktene sin sentrale administrasjon i ein av dei tidlegare residenssbyane (Kristianstad og Vänersborg).

Noverande residensbyar

I Sverige

Falun, Dalarnas län Gävle, Gävleborgs län Göteborg, Västra Götalands län Halmstad, Hallands län Härnösand, Västernorrlands län Jönköping, Jönköpings län Kalmar, Kalmar län Karlskrona, Blekinge län Karlstad, Värmlands län Linköping, Östergötlands län Luleå, Norrbottens län

Malmö, Skåne län Nyköping, Södermanlands län Stockholm, Stockholms län Umeå, Västerbottens län Uppsala, Uppsala län Visby, Gotlands län Västerås, Västmanlands län Växjö, Kronobergs län Örebro, Örebro län Östersund, Jämtlands län

Tidlegare residensbyar

I Sverige

På grunn av mellom anna samanslåingar av len er dei følgjande byane i Sverige ikkje lenger residensbyar. Våpenet til lenet er følgd av namnet på byen, deretter lenet og til slutt kva for år byen var residensby.

Hudiksvall, Hudiksvalls län/Västernorrlands län (1644-1761)

Kristianstad, Kristianstads län (1719-1996)

Piteå, Norrbottens län (1810-1855)

Mariestad, Skaraborgs län (1660-1997)

Skara, Skaraborgs län (1634-1659)

Sundsvall, Västernorrlands län (1762-1778)

Vänersborg, Älvsborgs län (1634-1997)

I Finland

Finske len vart avskaffa ved utgangen av 2009, bortsett frå på Åland/ Ålands landshövding har sidan 1. januar 2010 leidd Statens ämbetsverk på Åland.

Helsingfors (Nylands län, avskaffa 1997)

Joensuu (Norra Karelens län, avskaffa 1997)

Jyväskylä (Mellersta Finlands län, avskaffa 1997)

Kouvola (Kymmene län, avskaffa 1997)

Kuopio (Kuopio län, avskaffa 1997)

Mariehamn (Ålands län / Landskapet Åland)

Petsamo (Petsamo län, avskaffa 1922)

Rovaniemi (Lapplands län, avskaffa 2009)

Sankt Michel (Östra Finlands län, avskaffa 2009, tidlegare Sankt Michels län, avskaffa 1997)

Tavastehus (Södra Finlands län, avskaffa 2009, tidlegare Tavastehus län, avskaffa 1997)

Uleåborg (Uleåborgs län, avskaffa 2009)

Vasa (Vasa län, avskaffa 1997)

Viborg (Viborgs län, avskaffa 1945)

Åbo (Västra Finlands län, avskaffa 2009, tidlegare Åbo och Björneborgs län, avskaffa 1997)

Kjelder

• Store norske leksikon, snl.no, «residensby»

• Denne artikkelen bygger på «Residensstad» frå Wikipedia på svensk, den 19. desember 2010.