Vangelis

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Vangelis i 2007.

Vangelis (fødd 29. mars 1943), opphavleg Evangelos Odysseas Papathanasiou (gresk Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου), er ein gresk musikar og filmmusikkomponist som i stor grad jobbar med elektronisk musikk.

Karriere[endre | endre wikiteksten]

Vangelis vart fødd nær Vólos i Hellas. Han er i stor grad sjølvlært som musikar, men tok til med komposisjon allereie som fireåring. Sjølv i vaksen alder har han ikkje særleg stor kunnskap om å lesa eller skriva notar. Som ung studerte han målarkunsten på eit kunstakademi i Aten. På sekstitalet spelte han i fleire greske band, mellom anna Aphrodite's Child der også songaren Demis Roussos var med. Dei hadde suksess med singelen «Rain and Tears» og dobbeltalbumet 666, ein milepåle innan psykedelisk og progressiv rock.

70-talet[endre | endre wikiteksten]

På syttitalet byrja Vangelis skriva filmmusikk for ei rekkje filmar, og komponerte musikken til filmen Sex Power. I 1973 gav han så ut sitt fyrste soloalbum, med tittelen Earth. Noko seinare flytte han til London der han skreiv kontrakt for plateselskapet RCA Records, og etter kvart sette opp sitt eige studio; Nemo Studios. Han gav ut tre album i London på syttitalet. Han grunnla også duoen Jon & Vangelis med Jon Anderson frå musikkgruppa Yes.

80-talet[endre | endre wikiteksten]

I 1981 kom filmen Ildvognene (Chariots of Fire) ut, med filmmusikk komponert av Vangelis. Filmen handla om sprintarane Eric Liddell og Harold Abrahams Dette er kanskje filmmusikken Vangelis har vorte mest vidgjeten for. Musikken bestod i stor grad av synthesizer, i sterk kontrast til den typiske filmmusikken frå den tida som brukte orkester. Både filmen og filmmusikken vann Oscar-prisen.

Allereie året etter kom science fiction-filmen Blade Runner ut, igjen med musikk av Vangelis. Seinare på åttitalet skreiv Vangelis også musikken til filmane Nankyoku Monogatari og The Bounty. Elles dreiv han med ymse andre musikkprosjekt på denne tida.

90-talet[endre | endre wikiteksten]

I 1992 kom 1492: Conquest of Paradise ut, ein film som handla om Christopher Columbus si oppdaging av Amerika 500 år tidlegare. Filmmusikken var igjen skriven av Vangelis, og bestod i stor grad av korsong og synthesizer. Musikken vann ein Golden Globe-pris, men vart ikkje Oscar-nominert.

2000-talet[endre | endre wikiteksten]

Vangelis skreiv også musikken til avslutningsseremonien under Sommar-OL 2000 i Sydney. I 2002 skreiv han også den offisielle fanfaren til Fotball-VM 2002. Elles skreiv han filmmusikken til Alexander (2004) og til El Greco (2007).

Kjelder[endre | endre wikiteksten]