Dansk

Dansk (dansk)
Klassifisering:	Indoeuropeisk  Germansk   Nordgermansk    Dansk
Talarar:	danskar
Bruk
Tala i:	Danmark Sydslesvig Færøyane Grønland
Dansktalande i alt:	Mellom fem og seks millionar
Skriftsystem:	Latinsk
Offisiell status
Offisielt språk i:	Danmark Færøyane Grønland
Normert av:	Dansk Sprognævn
Språkkodar
ISO 639-1:	da
ISO 639-2:	dan
ISO 639-3:	dan
Wikipedia på dansk

Dansk er eit nord-germansk språk av den austnordiske (kontinentale) greina, og det blir snakka av ca seks millionar menneske. Det er sterkt påverka av plattysk. I tillegg til i Danmark blir dansk også snakka i Sydslesvig (i Flensborg ca 20 %), på Færøyane og Grønland. På Island er dansk obligatorisk framandspråk i grunnskulen. Dansk var einerådande som skriftspråk i Noreg i kring 400 år, og den dominerande skriftforma i Noreg, bokmål/riksmål, utvikla seg frå dansk skriftspråk.

Eit karakteristisk trekk ved dansk er stød, men stød manglar i dialektane i den sørlegaste delen av Danmark.

Dialektar

Genera i dei danske dialektane.

Dei viktigaste danske dialektområda er austdansk (bornholmsk), øymål («Sjælland, Fyn og øerne») og jysk, som blir delt opp i sønderjysk og nørrejysk. Nørrejysk blir delt opp i austjysk og vestjysk.

I dei danske dialektane finst det både eitt, to og tre genera, som blir markerte med determinativ.

Dansk teljemåte

Den danske teljemåten er delvis basert på tjuetalsystemet. Halvtridje, halvfjerde og halvfemte er eldre uttrykksmåtar for 2½, 3½ og 4½ (jf. norsk halvannan med ydninga 1½).

• 50: halvtredsindstyve (halvtreds) = 2½ x 20 (eldre: halvtredje sinde tyve)
• 60: tresindstyve (tres) = 3 x 20 (eldre: tre sinde tyve)
• 70: halvfjerdsindstyve (halvfjerds) = 3½ x 20 (eldre: halvfjerde sinde tyve)
• 80: firsindstyve (firs) = 4 x 20 (eldre: fire sinde tyve)
• 90: halvfemsindstyve (halvfems) = 4½ x 20 (eldre: halvfemte sinde tyve)

Sjå også

• Rigsdansk
• Danske dialekter
  • Bornholmsk
  • Fynsk
  • Højkøbenhavnsk
  • Lavkøbenhavnsk
  • Nordjysk
  • Sjællandsk
  • Skånsk
  • Sønderjysk
  • Vendelbomål
  • Vestjysk
  • Østjysk
  • Hallandsk

Bakgrunnsstoff

Wikipedia på dansk