Skatt
Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Skatt, frå norrønt skattr, er eit omgrep som me brukar på tri måtar i vanleg norsk tale.
- Ei samling pengar, verdifult gods eller rikdommar, som til dømes i ein sjørøvarskatt
- Som ein metafor, kor den overførte tydinga blir noko som har personleg eller samfunnsmessig stor verdi, til dømes eventyra våre er umistelege s-ar / s-en min du kjære [1]
- Avgift, del av inntekt som ein må betala til det offentlege, til dømes restskatt
I Noreg skattar ein prosent av inntekt og av formue. Det er mange fråtrekk i inntekta før ein kjem til det som er skattbar inntekt. I Noreg var skatteprosenten i 2008 på inntekt 28, både for private og bedriftar. Inntekt over 420 000 kroner for privatpersonar blir beskatta med 37% og inntekt over 682 500 blir skatta 40 prosent[2].
Formuesskatten i Noreg i 2008 var på 0,9 prosent for formuar mellom 220 000 og 540 000. Formue over 540 000 blir skattelagt med 1,1 prosent[3].
Personskatten går til stat, fylke og kommune etter ei fordeling som blir fastsett i statsbudsjettet. Skatten går til å finansiere offentlege velferdsordningar og andre tiltak som det offentlege står ansvarleg for. I tillegg til skatt betaler dei fleste mange andre avgifter som går inn i statskassa. Mange næringar har spesielle skatteregime. Dette gjeld til dømes petroleumsnæringa og rederia. Den einaste skatten kommunane sjølv avgjer om dei vil skrive ut er eigedomskatten. I 2006 hadde 63 prosent av kommunae innført eigedomskatt på bustader. Alle kommunane hadde eigedomskatt på «verker og bruk».[4]
