Ípiros

Ípiros Ήπειρος
Land:	Hellas
Hovudstad:	Ioánnina
Periferieiningar:	Ioánnina Árta Préveza Thesprotía
Folketal:	358 698 (2005)
Areal:	9 203 km²
Folketettleik:	39 /km²
Heimeside:	wwww.php.gov.gr

Ípiros (gresk Ήπειρος, albansk Epir) er ein av tretten periferiar i Hellas og ligg nordvest i landet. Han grensar til Vest-Makedonía og Thessalía i aust, Ártabukta og Vest-Hellas i sør, Det joniske havet og Dei joniske øyane i vest og Albania i nord.

Ípiros omfattar dei tidlegare prefektura Ioánnina, Thesprotía, Árta og Préveza. Periferien har eit areal på 9 200 km² og ein folkesetnad på om lag 350 000. Hovudstaden og største by er Ioánnina med om lag 100 000 innbyggjarar. Folkesetnaden i dag er nesten utelukkande greskspråkleg og religionen er gresk ortodoks. Det er òg små romani-minoritetar der.

Periferieiningar og kommunar

Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Ípiros delt inn i fire periferieiningar som omfattar 18 kommunar.

Periferieining	Innbyggjarar	Kommunar
Ioánnina	174 607	Ioánnina, Kónitsa, Pogóni, Zagóri, Métsovo, Zítsa, Nord-Tzoumérka, Dodóni
Árta	77 680	Árta, Sentral-Tzoumérka, Nikólaos Skoufás, Jeórjios Karaiskákis
Préveza	59 600	Préveza, Zirós, Párga
Thesprotía	46 811	Igoumenítsa, Soúli, Filiátes

██  Periferieininga Ioánnina ██  Periferieininga Árta ██  Periferieininga Préveza ██  Periferieininga Thesprotía

	Kommune	Periferieining	Areal	Folketal	Hovudsete
1	Ioánnina	Ioánnina	402,0	97 657	Ioánnina
2	Kónitsa	Ioánnina	949,9	9 294	Kónitsa
3	Pogóni	Ioánnina	702,5	11 092	Kalpáki
4	Zagóri	Ioánnina	995,3	6 032	Asprángeli
5	Métsovo	Ioánnina	366,8	7 835	Métsovo
6	Zítsa	Ioánnina	566,3	17 293	Eleoúsa
7	Nord-Tzoumérka	Ioánnina	361,5	7 097	Prámanda
8	Dodóni	Ioánnina	663,0	13 939	Ajía Kyriakí
9	Árta	Árta	436,8	41 814	Árta
10	Sentral-Tzoumérka	Árta	515,9	12 069	Vourgaréli
11	Nikólaos Skoufás	Árta	225,9	15 235	Péta
12	Jeórjios Karaiskákis	Árta	466.7	9 016	Áno Kalendíni
13	Préveza	Préveza	381,6	27 684	Préveza
14	Zirós	Préveza	386,2	16 494	Filippiáda
15	Párga	Préveza	276,5	12 944	Kanalláki
16	Igoumenítsa	Thesprotía	426,6	24 692	Igoumenítsa
17	Soúli	Thesprotía	501,9	10 951	Paramythiá
18	Filiátes	Thesprotía	590,6	10 448	Filiátes

Historie

Historisk strakk Ípiros seg lenger nord inn i dagens Albania. Det er framleis ein betydeleg gresk minoritet i det sørlege Albania, som grekarane kallar nordlege Ípiros. Hellas fastheldt eit territorielt krav til det sørlege Albania i mange år, men i dag har begge landa godkjent den noverande grensa. Hellas si største uro i dag er ulovleg innvandring av albanarar som søkjer arbeid i Hellas.

Geografi

Ípiros består hovudsakleg av fjellrekkjer som nokre stader når 2 600 moh. I aust formar Píndosfjella ryggrada i Hellas og skil Ípiros frå Makedonia og Thessalía. Mesteparten av Ípiros ligg på vindsida av Píndos. Vindane frå Det joniske havet gjev regionen meir regn enn nokon anna del av Hellas. Denne fordelen er sett tilbake av mangelen på dyrkbar mark og dårleg jordkvalitet. Resultatet er at landbruksproduksjonen i Ípiros alltid har vore blant dei dårlegaste i Hellas. Det vert dyrka tobakk rundt Ioánnina, og det er noko mjølkeproduksjon og fiske, men mesteparten av maten i området må importerast. Det har vorte jamt avfolka gjennom emigrasjon sidan 1800-talet pga. få ressursar og industriar. Folkesetnaden er konsentrert i området rundt Jonnina som har noko produksjon og serviceindustri. Trass i mange attraksjonar har ikkje Ípiros opplevd den turismen som mange andre delar av Hellas har.

Byar

• Ioánnina
• Árta
• Préveza
• Igoumenítsa
• Métsovo
• Paramythiá
• Párga
• Sývota
• Kónitsa