Ípiros

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Ípiros
Ήπειρος
Plasseringa til Ípiros i Hellas
 
Land: Hellas
Hovudstad: Ioánnina
Periferieiningar: Ioánnina
Árta
Préveza
Thesprotía
Folketal: 336 856 (2011)
Areal: 9 203 km²
Folketettleik: 37 /km²
Heimeside: wwww.php.gov.gr

Ípiros (gresk Ήπειρος, albansk Epir) er ein av tretten periferiar i Hellas og ligg nordvest i landet. Han fell i hovudsak saman med den tradisjonelle regionen med same namn. Periferien grensar til Vest-Makedonía og Thessalía i aust, Ártabukta og Vest-Hellas i sør, Det joniske havet og Dei joniske øyane i vest og Albania i nord.

Ípiros omfattar dei tidlegare prefektura Ioánnina, Thesprotía, Árta og Préveza. Periferien har eit areal på 9 200 km² og ein folkesetnad på om lag 340 000. Hovudstaden og største by er Ioánnina med om lag 65 000 innbyggjarar. Folkesetnaden i dag er nesten utelukkande greskspråkleg og religionen er gresk ortodoks. Det er òg små romani-minoritetar der.

Periferieiningar og kommunar[endre | endre wikiteksten]

Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Ípiros delt inn i fire periferieiningar som omfattar 18 kommunar.

Periferieining Innbyggjarar Kommunar
Ioánnina 167 901 Ioánnina, Kónitsa, Pogóni, Zagóri, Métsovo, Zítsa, Nord-Tzoumérka, Dodóni
Árta 67 877 Árta, Sentral-Tzoumérka, Nikólaos Skoufás, Jeórjios Karaiskákis
Préveza 57 491 Préveza, Zirós, Párga
Thesprotía 43 587 Igoumenítsa, Soúli, Filiátes
Kommune Periferieining Areal Folketal Hovudsete
1   Ioánnina Ioánnina 402,0 112 486 Ioánnina
2   Kónitsa Ioánnina 949,9 6 362 Kónitsa
3   Pogóni Ioánnina 702,5 8 960 Kalpáki
4   Zagóri Ioánnina 995,3 3 724 Asprángeli
5   Métsovo Ioánnina 366,8 6 196 Métsovo
6   Zítsa Ioánnina 566,3 14 766 Eleoúsa
7   Nord-Tzoumérka Ioánnina 361,5 5 714 Prámanda
8   Dodóni Ioánnina 663,0 9 693 Ajía Kyriakí
9   Árta Árta 436,8 43 166 Árta
10   Sentral-Tzoumérka Árta 515,9 6 178 Vourgaréli
11   Nikólaos Skoufás Árta 225,9 12 753 Péta
12   Jeórjios Karaiskákis Árta 466.7 5 780 Áno Kalendíni
13   Préveza Préveza 381,6 31 733 Préveza
14   Zirós Préveza 386,2 13 892 Filippiáda
15   Párga Préveza 276,5 11 866 Kanalláki
16   Igoumenítsa Thesprotía 426,6 25 814 Igoumenítsa
17   Soúli Thesprotía 501,9 10 063 Paramythiá
18   Filiátes Thesprotía 590,6 7 710 Filiátes

Periferi og periferieiningar[endre | endre wikiteksten]

Den tradisjonelle regionen fell i hovudsak saman med periferien Ípiros med desse periferieiningane:

Periferi Hovudstad Areal Folketal
Ípiros
består av:
Ioánnina 9 203 km² 336 856
1 Periferieininga Ioánnina Ioánnina 4 990 km² 167 901
2 Periferieininga Árta Árta 1 662 km² 67 877
3 Periferieininga Préveza Préveza 1 036 km² 57 491
4 Periferieininga Thesprotía Igoumenítsa 1 515 km² 43 587
Totalt Ípiros 9 203 km² 336 856[1]

Historie[endre | endre wikiteksten]

Historisk strakk Ípiros seg lenger nord inn i dagens Albania. Det er framleis ein betydeleg gresk minoritet i det sørlege Albania, som grekarane kallar nordlege Ípiros. Hellas fastheldt eit territorielt krav til det sørlege Albania i mange år, men i dag har begge landa godkjent den noverande grensa. Hellas si største uro i dag er ulovleg innvandring av albanarar som søkjer arbeid i Hellas.

Geografi[endre | endre wikiteksten]

Ípiros består hovudsakleg av fjellrekkjer som nokre stader når 2 600 moh. I aust formar Píndosfjella ryggrada i Hellas og skil Ípiros frå Makedonia og Thessalía. Mesteparten av Ípiros ligg på vindsida av Píndos. Vindane frå Det joniske havet gjev regionen meir regn enn nokon anna del av Hellas. Denne fordelen er sett tilbake av mangelen på dyrkbar mark og dårleg jordkvalitet. Resultatet er at landbruksproduksjonen i Ípiros alltid har vore blant dei dårlegaste i Hellas. Det vert dyrka tobakk rundt Ioánnina, og det er noko mjølkeproduksjon og fiske, men mesteparten av maten i området må importerast. Det har vorte jamt avfolka gjennom emigrasjon sidan 1800-talet pga. få ressursar og industriar. Folkesetnaden er konsentrert i området rundt Jonnina som har noko produksjon og serviceindustri. Trass i mange attraksjonar har ikkje Ípiros opplevd den turismen som mange andre delar av Hellas har.

Byar[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]


Periferiar i Hellas
Attikí • Sentral-Hellas • Sentral-Makedonía • Kreta • Aust-Makedonía og Thráki • Ípiros • Dei joniske øyane • Dei nordlege egeiske øyane • Peloponnes • Dei sørlege egeiske øyane • Thessalía • Vest-Hellas • Vest-Makedonía 
Áthos (sjølvstyrt område i Gresk Makedonia)