Gunnar Knudsen

Gunnar Knudsen

Gunnar Knudsen, fullt namn Aanon Gunerius Knudsen (19. september 1848–1. desember 1928) var ein norsk statsminister, skipsreiar, ingeniør og industribyggjar.

Knudsen vart fødd i Saltrød ved Arendal. Artium 1866, c. philos. 1867, ingeniør 1869 frå Chalmerska Institutet i Göteborg. Utdanna i Kristiania (Oslo) og Sunderland 1870–71. Skipsreiar frå 1871. Omfattande fabrikkdrift frå 1887. Knudsen overtok godset Borgestad i 1882.

I 1891 vart Knudsen, som var Venstremann, valt inn til Stortinget. I 1901 vart han minister i den svensk-norske regjeringa. Han var statsminister i to omgangar. Fyrste regjeringsperioden var frå 1908 til -10, andre regjeringsperioden var frå 1913 til -20.

Som politikar gjorde han framlegg om at staten skulle kjøpe inn fossar. Han var sentral i debatten om konsesjonslovene, og ved opprettinga av Norges vassdrags- og elektrisitetsvesen NVE. I 1885 byrja Laugstol Bruk sitt elektrisitetsverk i Skien å levere straum til abonnentar. Den seinare statsministeren Gunnar Knudsen var initiativtakar til det fyrste elektrisitetsverket i Noreg. Som elektrisitetsverk vert rekna kraftverk som ikkje berre produserer straum til eige bruk, men som sel elektrisitet til abonnentar. Laugstol Bruk var eit vasskraftverk som utnytta høgdeskilnaden mellom nokre vatn i Skien. Føremålet med elektrisitetsverket var i utgangspunktet å skaffa betre og mindre brannfarleg lys i bedrifta.

Knudsen var partileiar i Venstre frå 1909 til 1927.

Føregjengar Jørgen Løvland

Statsminister i Noreg 1908–1910

Etterfylgjar Wollert Konow (SB)

Føregjengar Jens Bratlie

Statsminister i Noreg 1913–1920

Etterfylgjar Otto Bahr Halvorsen

Føregjengar Carl Berner

Leiar av Venstre 1909–1927

Etterfylgjar Johan Ludwig Mowinckel

Sjå òg

• Norske regjeringar
• Lengst sitjande norske statsministrar
• Gunnar Knudsen si fyrste regjering
• Gunnar Knudsen si andre regjering

Litteratur:

• Fuglum, Per: Én skute - én skipper: Gunnar Knudsen som statsminister 1908-10 og 1913-20, Trondheim 1989.
• Knudsen, Gunnar:Erindringer 1905-1925 /; bearbeidet og redigert av Harald Bache Bystrøm, Porsgrunn 1998.
• Knudsen, Gunnar: Statsminister Gunnar Knudsens foredrag om koncessionslovene: i Kristiania handelsstands forening., Kristiania 1910.
• Laugstol bruks elektrisitetsværk 1885-1910, 1910.
• Nissen, Bernt A: Gunnar Knudsen, Oslo 1957.