Karasjok kommune

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Karasjok kommune
Våpen Kart
Komm.nr. 2021
Fylke Finnmark
Adm.senter Karasjok
Areal 5 453 km²
Folketal 2 721 (1. jan 2012)
Politikk
Ordførar (2007-2011) Kjell H. Sæther (Ap)
Språk

Norsk målform: Bokmål

Samisk språk: Nordsamisk

Nettstad www.karasjok.kommune.no
Folketalsutvikling 1951-2010[1]
Befolkningsutvikling kommune 2021.svg
Karasjok kommune på Commons
Karasjok kyrkje, bygt i 1974
Karasjok gamle kyrkje, den eldste attståande kyrkja i Finnmark, bygt i 1807
Mari Boine
Sametingsbygningen

Karasjok kommune (nordsamisk: Kárášjohka gielda) er ein kommune i Finnmark fylke. Han har grense til Finland i sør og aust, og i tillegg til kommunane Porsanger og Tana i nord og Kautokeino i vest. Med ei flatevidd på 5464 km² er Karasjok den nest største norske kommunen, etter Kautokeino.

Kultur[endre | endre wikiteksten]

Innbyggjarane i kommunen snakkar finsk, norsk og nord-samisk, og kommunen er tospråkleg, med samisk og norsk som forvaltingsspråk. Rundt 80 % av dei er av samisk opphav, og kommunen blir gjerne kalla samehovudstaden. Fleire samiske institusjonar ligg i Karasjokk, mellom anna det norske Sametinget, NRK Sámi Radio, Samisk kunstnarråd og Samisk kunstnarsenter.

I Karasjok kan ein få utdanning på samisk, frå barnehage og grunnskole og seinare på sámi joatkkaskuvla, samisk vidaregåande skole. De Samiske Samlinger og Samisk spesialbibliotek ligg òg i Karasjok, den samiske avisa Min Áigi kjem ut her og forlaget Davvi Girji har hovudkontor i kommunen.

Geografi og namnesoge[endre | endre wikiteksten]

Karasjok kommune femner om store delar av Finnmarksvidda. Han ligg langs det øvre elvebekkenet til Tanaelva (Deatnu) og sideelvene Anarjohka og Kárášjohka. Den sistnemnde har gjeve namn til kommunen. Medan johka er samisk for elv, kan karas ha to tydingar. Mest truleg er det frå det samiske ordet for «trefat», men det kan òg koma frå finsk kara som tyder «buktande».

Tettstad i kommunen[endre | endre wikiteksten]

Næringsliv[endre | endre wikiteksten]

Tradisjonelt har primærnæringane vore viktigast i kommunen. Framleis driv mange med reindrift, rundt 18 % er på eitt eller anna vis med på dette. Anna jordbruk og tilleggsnæringar som jakt, fiske og bærplukking livnærer òg mange. Husflid knytt til samiske tradisjonar som knivar, klede og sølv er òg ei viktig næring.

Dei fleste er likevel tilsette i kvartiærnæringar, som tenesteyting og offentleg forvalting. Turisme er blitt stadig viktigare for Karasjok.

Kommunikasjon[endre | endre wikiteksten]

Karasjok blir rekna som eit knutepunkt i Finnmark, både for fastbuande og turistar. Europaveg 6 går gjennom kommunen på veg frå Lakselv til Tana. Det finst bussamband med Tana, Vadsø og Kirkenes i austfylket, og Lakselv, Hammerfest, Kautokeino og Alta i vestfylket. Karigasniemi er offisiell grensepost til Finland. Elles ligg kommunen nokså nær to flyplassar, 7 mil frå Lakselv flyplass og 15 mil frå Ivalo flyplass i Finland.

Folketalsutvikling[endre | endre wikiteksten]

Folketalsutvikling for Karasjok kommune frå 1920:

1.12.1920[2] 1.12.1930[3] 3.12.1946[3] 1.1.1951[4] 1.1.1961[4] 1.1.1971[4] 1.1.1981[4] 1.1.1991[4] 1.1.2001[4] 1.1.2010[4]
885 1087 1581 1693 2193 2542 2648 2690 2877 2789

Kjende folk frå Karasjok[endre | endre wikiteksten]

Verd å vitja[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Systerprosjekt[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Karasjok kommune


Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. Kjelde: SSB
  2. Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
  3. 3,0 3,1 Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Folkemengd i Karasjok 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå