Krøderbanen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Kart over Krøderbanen, 1902
Krøderen stasjon frå 1872 teikna av arkitekt Georg Andreas Bull.
Foto: Mahlum
Sysle stasjon
Foto: Mahlum
NSB type 24 på Krøderen stasjon
Foto: Espen Franck-Nielsen

Krøderbanen er eit jarnbanespor på 26 km som går mellom Vikersund og Krøderen i Buskerud. Banen blei opna i 1872 og vart særleg nytta til tømmertransport. Passasjertrafikken blei lagt ned i 1958, og godstrafikken fortsette til 1985. Stortinget vedtok same år at Krøderbanen saman med Krøderen stasjon skulle takast vare på for ettertia som museumsjarnbane.[1]

Sommarstid køyrer Norsk Jernbaneklubb tog med damplokomotiv på Krøderbanen og dette har blitt ein turistattraksjon. Endestasjonen Krøderen stasjon er blitt til jarnbanemuseum.

I tillegg til endestasjonane stoppar Krøderbanen òg ved Snarum stasjon, Sysle stasjon og Kløftefoss stoppestad.

Linjekart[endre | endre wikiteksten]

Teiknforklaring
BSicon KBHFa.svg 121,88 km Krøderen (1872)
BSicon BUE.svg Fv191
BSicon TUNNEL2.svg Rv280 (ca. 60 m)
BSicon eHST.svg Slettemoen (1953)
BSicon eABZlg.svg sidespor til Kløftefoss grustak
BSicon HST.svg 116,50 km Kløftefoss (1891)
BSicon eHST.svg Lia (1883)
BSicon eHST.svg Ula (1949)
BSicon eDST.svg 111,75 km Morud (1873)
BSicon eDST.svg 110,60 km Grina (1875)
BSicon eHST.svg Olavsby (1949)
BSicon HST.svg 107,90 km Snarum (1872)
BSicon eHST.svg Asbjørnhus (1948)
BSicon eHST.svg 105,80 km Gundhus (1948)
BSicon eHST.svg Løkka (1951)
BSicon HST.svg 103,62 km Sysle (1873)
BSicon eHST.svg Jemterud (1948)
BSicon BUE.svg Rv280
BSicon eHST.svg Hære (1951)
BSicon eHST.svg Grøtterud (1951)
BSicon BRÜCKE1.svg Rv35 (27,5 m)
BSicon ABZrg.svg Randsfjordbanen frå Hønefoss
BSicon BHF.svg 95,91 km Vikersund (1866) 67,1 moh.
BSicon STR.svg Randsfjordbanen til Hokksund

Historikk[endre | endre wikiteksten]

Ved opninga i 1872 var Krøderbanen smalspora med ei sporvidde på 1067 mm, men vart bygt om til normalspor på 1435 mm i 1909.[1] Tømmertransport frå Hallingdal til Drammen var den viktigaste kjelda til innkomme for banen.

Frå Krøderen stasjon i den sørlege delen av innsjøen var det samband med dampbåt til Gulsvik. Båtturen tok 2 1/2 time med D/S «Haakon Adelsten», «Krøderen» og «Norefjeld». Siste dampbåt gjekk i 1925. Da strekninga Voss-GulsvikBergensbanen vart teken i bruk i 1908 var det stor trafikk på Krøderbanen, men etter at Bergensbanen opna til Hønefoss og Oslo i 1909 var det kun lokaltrafikk.[1]

Freding[endre | endre wikiteksten]

Stasjonsområdet på endestasjonen Krøderen er freda saman med rundt 2,6 kilometer av banen.[2]

Olavsrosa[endre | endre wikiteksten]

Krøderbanen er tildelt Olavsrosa.[3]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 1,2 Norsk Jernbaneklubb / Krøderbanens historie. Vitja 28. februar 2015.
  2. Krøderbanen. Olavsrosa. Vitja 28. februar 2015.