Attikí
Attikí Περιφέρεια Αττικής | |
---|---|
![]() | |
Land: | Hellas |
Hovudstad: | Aten |
Periferieiningar: | Sentral-Aten Nord-Aten Vest-Aten Sør-Aten Pireus Øyane Vest-Attikí Aust-Attikí |
Folketal: | 3 814 064 (2021[1]) |
Areal: | 3 808 km² |
Folketettleik: | 1 002 /km² |
Heimeside: | www.attiki.gov.gr |
Attikí (gresk Αττική), òg kalla Attika, er ein av tretten periferiar i Hellas og inneheld Aten, hovudstaden i landet. Attikí omfattar dei tidlegare prefektura Aten, Pireus, Vest-Attikí og Aust-Attikí.
Attikí ligg sør i Hellas og har eit areal på 3 808 km². I tillegg til Aten ligg byane Pireus, Elevsína, Mégara, Lávrio og Marathónas (Marathon) i Attikí. Attikí omfattar òg ein liten del av halvøya Peloponnes og øyane Salamína, Angístri, Éjina, Póros, Ýdra, Spétses, Kýthira og Andikýthira. Oppunder 4 millionar menneske bur i periferien, og meir enn 95 % av dei bur i storbyområdet til Aten.
Attikí var tidlegare ein del av periferien Sentral-Hellas, men vart skild ut som eigen periferi i 1987. Han grensar mot Sentral-Hellas i nord og mot Peloponnes i vest og sør.
Periferieiningar og kommunar
[endre | endre wikiteksten]Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Attikí delt inn i åtte periferieiningar som omfattar 66 kommunar.[2]
Periferieining | Innbyggjarar | Kommunar |
---|---|---|
Sentral-Aten | 1 002 212 | Filadélfia-Khalkidóna, Galátsi, Aten, Zográfou, Kesarianí, Výronas, Dáfni-Ymittós, Ilioúpoli |
Nord-Aten | 601 163 | Kifisiá, Metamórfosi, Lykóvrysi-Pévki, Iráklio, Maroúsi, Pendéli, Vrilíssia, Khalándri, Ajía Paraskeví, Néa Ionía, Filothéi-Psykhikó, Papágou-Kholargós |
Vest-Aten | 478 883 | Khaidári, Petroúpoli, Áji Anárjyri-Kamateró, Ílio, Peristéri, Ajía Varvára, Egáleo |
Sør-Aten | 529 455 | Moskháto-Távros, Kallithéa, Paleó Fáliro, Néa Smýrni, Ájos Dimítrios, Álimos, Ellinikó-Arjyroúpoli, Glyfáda |
Pireus | 448 051 | Pérama, Keratsíni-Drapetsóna, Korydallós, Níkea-Ájos Ioánnis Réndis, Pireus |
Øyane | 70 005 | Salamína, Angístri, Éjina, Póros, Trizinía-Méthana, Ýdra, Spétses, Kýthira |
Vest-Attikí | 165 540 | Mégara, Mándra-Idýllia, Elevsína, Asprópyrgos, Fylí |
Aust-Attikí | 518 755 | Oropós, Akharnés, Diónysos, Marathónas, Rafína-Pikérmi, Pallíni, Spáta-Artémida, Peanía, Markópoulo, Kropía, Vári-Voúla-Vouliagméni, Saronikós, Lavreotikí |
Kommune | Periferieining | Areal | Folketal | Hovudsete | |
---|---|---|---|---|---|
1 | Aten | Sentral-Aten | 39,0 | 643 452 | Aten |
2 | Filadélfia-Khalkidóna | Sentral-Aten | 3,7 | 34 958 | Néa Filadélfia |
3 | Galátsi | Sentral-Aten | 4,0 | 57 909 | |
4 | Zográfou | Sentral-Aten | 8,5 | 69 874 | |
5 | Kesarianí | Sentral-Aten | 7,8 | 26 269 | |
6 | Výronas | Sentral-Aten | 9,2 | 59 134 | |
7 | Dáfni-Ymittós | Sentral-Aten | 2,4 | 33 886 | Dáfni |
8 | Ilioúpoli | Sentral-Aten | 12,7 | 76 730 | |
9 | Kifisiá | Nord-Aten | 25,9 | 72 878 | |
10 | Metamórfosi | Nord-Aten | 5,5 | 30 174 | |
11 | Lykóvrysi-Pévki | Nord-Aten | 3,7 | 30 998 | Pévki |
12 | Iráklio | Nord-Aten | 4,7 | 50 494 | |
13 | Maroúsi | Nord-Aten | 13,1 | 71 830 | |
14 | Pendéli | Nord-Aten | 32,9 | 35 610 | Melíssia |
15 | Vrilíssia | Nord-Aten | 3,9 | 32 417 | |
16 | Khalándri | Nord-Aten | 10,8 | 77 102 | |
17 | Ajía Paraskeví | Nord-Aten | 8,0 | 62 147 | |
18 | Néa Ionía | Nord-Aten | 4,4 | 64 611 | |
19 | Filothéi-Psykhikó | Nord-Aten | 6,2 | 27 636 | Psykhikó |
20 | Papágou-Kholargós | Nord-Aten | 8,6 | 45 266 | Kholargós |
21 | Khaidári | Vest-Aten | 22,7 | 47 051 | |
22 | Petroúpoli | Vest-Aten | 6,6 | 60 146 | |
23 | Áji Anárjyri-Kamateró | Vest-Aten | 9,1 | 61 462 | Áji Anárjyri |
24 | Ílio | Vest-Aten | 9,2 | 84 004 | |
25 | Peristéri | Vest-Aten | 10,1 | 133 630 | |
26 | Ajía Varvára | Vest-Aten | 2,4 | 26 759 | |
27 | Egáleo | Vest-Aten | 6,5 | 65 831 | |
28 | Moskháto-Távros | Sør-Aten | 5,2 | 39 661 | Moskháto |
29 | Kallithéa | Sør-Aten | 4,7 | 97 616 | |
30 | Paleó Fáliro | Sør-Aten | 4,6 | 64 863 | |
31 | Néa Smýrni | Sør-Aten | 3,5 | 72 853 | |
32 | Ájos Dimítrios | Sør-Aten | 5,0 | 71 664 | |
33 | Álimos | Sør-Aten | 5,9 | 43 174 | |
34 | Ellinikó-Arjyroúpoli | Sør-Aten | 15,1 | 50 027 | Arjyroúpoli |
35 | Glyfáda | Sør-Aten | 25,4 | 89 597 | |
36 | Pérama | Pireus | 14,7 | 25 628 | |
37 | Keratsíni-Drapetsóna | Pireus | 9,7 | 89 536 | Keratsíni |
38 | Korydallós | Pireus | 4,3 | 61 248 | |
39 | Níkea-Ájos Ioánnis Réndis | Pireus | 11,3 | 103 488 | Níkea |
40 | Pireus | Pireus | 10,9 | 168 151 | Pireus |
41 | Salamína | Øyane | 96,1 | 37 220 | Salamína |
42 | Angístri | Øyane | 13,4 | 1 131 | Megalokhóri |
43 | Éjina | Øyane | 87,4 | 12 911 | Éjina |
44 | Póros | Øyane | 49,6 | 3 261 | Póros |
45 | Trizinía-Méthana | Øyane | 241,1 | 6 020 | Galatás |
46 | Ýdra | Øyane | 64,4 | 2 070 | Ýdra |
47 | Spétses | Øyane | 27,1 | 3 748 | Spétses |
48 | Kýthira | Øyane | 299,4 | 3 644 | Kýthira |
49 | Mégara | Vest-Attikí | 330,3 | 38 033 | Mégara |
50 | Mándra-Idýllia | Vest-Attikí | 426,3 | 17 822 | Mándra |
51 | Elevsína | Vest-Attikí | 37,1 | 30 147 | Elevsína |
52 | Asprópyrgos | Vest-Attikí | 102,0 | 31 381 | Asprópyrgos |
53 | Fylí | Vest-Attikí | 111,3 | 48 157 | Áno Liósia |
54 | Oropós | Aust-Attikí | 317,5 | 31 811 | Oropós |
55 | Akharnés | Aust-Attikí | 146,4 | 106 169 | Akharnés |
56 | Diónysos | Aust-Attikí | 68,7 | 42 376 | Ájos Stéfanos |
57 | Marathónas | Aust-Attikí | 226,6 | 31 331 | Marathónas |
58 | Rafína-Pikérmi | Aust-Attikí | 41,8 | 22 327 | Rafína |
59 | Pallíni | Aust-Attikí | 30,7 | 59 459 | Pallíni |
60 | Spáta-Artémida | Aust-Attikí | 74,0 | 34 915 | Spáta |
61 | Peanía | Aust-Attikí | 42,8 | 28 036 | Peanía |
62 | Markópoulo | Aust-Attikí | 81,8 | 21 722 | Markópoulo |
63 | Kropía | Aust-Attikí | 102,0 | 30 817 | Koropí |
64 | Vári-Voúla-Vouliagméni | Aust-Attikí | 34,0 | 52 546 | Voúla |
65 | Saronikós | Aust-Attikí | 133,4 | 30 047 | Kalývia Thorikoú |
66 | Lavreotikí | Aust-Attikí | 176,9 | 25 199 | Lávrio |
Geografi
[endre | endre wikiteksten]Attikí er ei halvøy som stikk ut i Egearhavet. Av fjell finn ein Ymittós, dei austlege delane av Jeránia, Párnitha, Egáleo og Pendéli. Dei deler halvøya inn i slettene Mesójia og Thriásio Pedío. I nord grensar Attikí til Viotíasletta og i vest til Korint. Saroniabukta ligg i sør og øya Évvia ligg utanfor nordkysten. Aten sitt eldste vassreservoar, Marathonsjøen, ligg om lag 40 km nordaust for byen, og opna i 1920-åra. Sidan den gong har reservoaret vore den største innsjøen i Attikí. Skogar dekkjer områda rundt Párnitha, Ymittós og på åsane og i fjella i nordaust og nord, bortsett frå dei høgaste toppane. Fjella i vest og sør er hovudsakleg graskledd eller berre, men ein kan òg finne noko skog her.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Greece_Cape_Sounion_BW_2017-10-09_10-12-43.jpg/220px-Greece_Cape_Sounion_BW_2017-10-09_10-12-43.jpg)
Kifisós er den lengste elva og Párnitha det høgaste fjellet i Attikí. Periferien har parkområde i Ymittós-, Pendéli- og Párnithafjella og i dei sørlege områda av halvøya.
I følgje Platon var Attikí i antikken avgrensa av Korinteidet i sørvest, og nordover strakk ho seg til fjella Kitherónas og Párnitha. Grensa herfrå mot sjøen hadde området Oropós til høgre og elva Asopós til venstre.
Klima
[endre | endre wikiteksten]Attikí har eit typisk middelhavsklima med varme og tørre somrar og generelt lite nedbør. Den årlege nedbørsnormalen varierer frå 370 mm til over 1 000 mm. Vintrane er generelt milde i lågtliggande område nær sjøen, men er meir kjølige i fjella. Snø kan stundom falle i Attikí og skape kaos, som i januar 2002, februar 2004 og januar 2006. Den lågaste temperaturen som er målt i området er -10,4 °C i Votanikós i Aten, medan den høgaste temperaturen som er målt vart målt ved flyplassen Tatói og var på 48,7 °C. Skogbrannar og flaum er vanleg.
Byar og tettstader
[endre | endre wikiteksten]Dei største byane og tettstadene i periferien er:
Tettstad | Kommune | Folketal 2011[3] | Folketal 2021[1] |
---|---|---|---|
Aten | 1) | 2 641 521 | 2 611 713 |
Pireus | 2) | 448 997 | 448 051 |
Akharnés | Akharnés | 99 346 | 98 893 |
Áno Liósia | Fylí | 33 565 | 35 047 |
Jérakas | Pallíni | 29 939 | 33 856 |
Voúla | Vári-Voúla-Vouliagméni | 28 364 | 31 497 |
Asprópyrgos | Asprópyrgos | 30 251 | 31 381 |
Mégara | Mégara | 23 456 | 25 467 |
Elevsína | Elevsína | 24 910 | 24 971 |
Salamína | Salamína | 25 370 | 24 537 |
Artémida | Spáta-Artémida | 21 488 | 21 924 |
Koropí | Kropía | 19 164 | 20 152 |
Pallíni | Pallíni | 16 415 | 17 371 |
Néa Mákri | Marathónas | 15 554 | 16 906 |
Vári | Vári-Voúla-Vouliagméni | 15 855 | 16 717 |
Kalývia Thorikoú | Saronikós | 14 424 | 15 486 |
Peanía | Peanía | 14 595 | 15 156 |
Rafína | Rafína-Pikérmi | 12 168 | 13 604 |
Glyká Nerá | Peanía | 11 049 | 11 877 |
Mándra | Mándra-Idýllia | 11 327 | 11 126 |
Limín Markopoúlou (Pórto Ráfti) | Markópoulo | 9 686 | 10 526 |
Ájos Stéfanos | Diónysos | 9 892 | 10 492 |
Markópoulo | Markópoulo | 9 513 | 10 394 |
Zefýri | Fylí | 9 454 | 9 901 |
Spáta | Spáta-Artémida | 9 198 | 9 453 |
Keratéa | Lavreotikí | 7 493 | 8 340 |
Drosiá | Diónysos | 7 186 | 7 837 |
Lávrio | Lavreotikí | 7 078 | 7 525 |
Thrakomakedónes | Akharnés | 6 200 | 7 312 |
Néa Péramos | Mégara | 8 333 | 7 260 |
Éjina | Éjina | 6 867 | 6 633 |
Ánixi | Diónysos | 6 510 | 6 592 |
Anávyssos | Saronikós | 6 202 | 6 180 |
Diónysos | Diónysos | 5 651 | 6 155 |
Leondári | Pallíni | 5 929 | 6 074 |
Kryonéri | Diónysos | 5 040 | 5 318 |
Marathónas | Marathónas | 7 170 | 5 260 |
Magoúla | Elevsína | 4 735 | 4 956 |
Ambelákia | Salamína | 4 710 | 4 530 |
Eándio | Salamína | 4 860 | 4 390 |
Vouliagméni | Vári-Voúla-Vouliagméni | 4 180 | 4 332 |
Kítsi | Kropía | 4 788 | 4 080 |
Ajía Marína | Kropía | 3 765 | 3 977 |
Spétses | Spétses | 4 001 | 3 661 |
Saronída | Saronikós | 2 932 | 3 424 |
Fylí | Fylí | 2 937 | 3 197 |
Avlónas | Oropós | 5 744 | 3 109 |
Néa Palátia | Oropós | 2 723 | 3 018 |
Dráfi | Rafína-Pikérmi | 3 055 | 2 976 |
Kapandríti | Oropós | 3 359 | 2 960 |
Stamáta | Diónysos | 2 906 | 2 901 |
Póros | Póros | 3 651 | 2 806 |
Áji Apóstoli | Oropós | 1 904 | 2 702 |
Dióni | Rafína-Pikérmi | 2 111 | 2 649 |
Erythrés | Mándra-Idýllia | 2 862 | 2 567 |
Paleá Fókea | Saronikós | 2 713 | 2 510 |
Khalkoútsi | Oropós | 2 094 | 2 427 |
Afídnes | Oropós | 1 908 | 2 422 |
Selínia | Salamína | 2 509 | 2 376 |
Kálamos | Oropós | 1 824 | 2 239 |
Markópoulo Oropoú | Oropós | 2 549 | 2 172 |
Kypséli | Éjina | 2 124 | 2 166 |
Anthoúsa | Pallíni | 2 134 | 2 158 |
Galatás | Trizinía-Méthana | 2 195 | 2 145 |
Rodópoli | Diónysos | 2 078 | 2 110 |
Pikérmi | Rafína-Pikérmi | 2 009 | 2 082 |
Ýdra | Ýdra | 1 900 | 1 988 |
1 Til byområdet for Aten er rekna dei fire periferieiningane Sentral-Aten, Nord-Aten, Vest-Aten og Sør-Aten, i alt 35 kommunar.
2 Til byområdet for Pireus er rekna periferieininga Pireus, i alt 5 kommunar.
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ 1,0 1,1 Folketeljing 2021
- ↑ Νόμος 3852/2010 - ΦΕΚ 87Α/7-6-2010
Lov 3852/2010: Kallikratis-reforma, arkivert frå originalen 30. juli 2023, henta 7. september 2023 - ↑ Folketeljing 2011, revidert
- Denne artikkelen bygger på «Attica» frå Wikipedia på engelsk, den 2. september 2007.
Tradisjonelle regionar i Hellas | ||
---|---|---|
Thráki • Makedonía • Ípiros • Thessalía • Sentral-Hellas • Attikí • Peloponnes • Dei egeiske øyane • Dei joniske øyane • Kreta |