Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan verta utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan du leggja inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du òg finn peikarar du kan leggja inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har òg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artiklane vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er vald ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: Utvalde artiklar: 200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021

Diskusjonar: 200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021



I dag er det søndag, 28. november 2021Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Glass Spider-turneen:

Bowie vert senka ned frå edderkoppen i taket under opningssongen «Glass Spider»

Glass Spider-turneen var ein verdsturné av den engelske musikaren David Bowie i 1987 etter at han gav ut albumet Never Let Me Down. Turneen byrja i mai 1987 og vart marknadsført av ein to veker lang presseturné der Bowie vitja ni land gjennom Europa og Nord-Amerika. Glass Spider-turneen var den første Bowie-turneen som vitja Austerrike, Italia, Spania, Irland og Wales. Turneen var den lengste og dyraste turneen til Bowie til då. På den tida vart dei omfattande kulissane nytta under turneen kalla «det største turnésettet nokon gong».

Bowie ønskte at turneen skulle vere eit teatralsk show, og inkluderte talte monologar til somme av songane, vignettar og visuelle knep som projiserte videoar, teatralsk lyssetting og kulissar. På scenen hadde Bowie med seg gitaristen Peter Frampton og ein trupp på fem dansarar koreografert av den mangeårige samarbeidspartnaren Toni Basil. Med temaet «Rockestjerner kontra røyndom», vart showet delt inn i to akter og eit ekstranummer. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Elinor Glyn:

Elinor Glyn måla av Philip Alexius de Laszlo

Elinor Glyn (1864–1943) var ein britisk forfattar som skreiv kjærleiksromanar og filmmanus. Ho innførte omgrepet «It», som i It-girl, og stod bak filmar til fleire tidlege Hollywood-stjerner som Clara Bow, Gloria Swanson og Rudolph Valentino.

Den største merksemda hennar kom frå romanen Three Weeks frå 1907. Boka handlar om eit forhold om ei gift, eksotisk dronning frå Balkan og ein ung britisk aristokrat som ho lærer opp i å elska. Boka selde i store mengder, med over 2 millionar eksemplar selt til 1916 og over 5 millionar til 1933. I 1920 drog Glyn til USA. Ho var blitt invitert til Hollywood av Famous Players–Lasky for å skriva manus og hjelpa ved filmatiseringa av The Great Moment, regissert av Sam Woods. Opphaldet hennar varte i ni år, og i denne tida var Glyn involvert i 11 ulike produksjonar. I USA framstilte ho seg som ganske lik heltinnnene sine, med ei aristokratisk, litt eksotisk framtoning med raudfarga hår og sminke som gjorde augo hennar meir «katteaktige». Samstundes oppførte ho seg som ei konvensjonell engelsk overklassedame som serverte te. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

USA har 50 delstater, de to siste kom i 1959.

USAs delstater er de 50 delstatene som sammen utgjør USA (United States of America).

I USAs flagg representerer de 50 stjernene de nåværende delstatene, mens de 13 stripene representerer de opprinnelige 13 koloniene som i 1776 rev seg løs fra Storbritannia og dannet USA. Veksten i antall delstater har stort sett skjedd ved at «føderale territorier» har fått delstatsstatus og indre selvstyre. De siste delstatene er Alaska og Hawaii, som begge ble etablert i 1959. Delstatene har egne lover, en delstatshovedstad, egne flagg og andre symboler. Delstatene har delvis ulik demografi, historie og kultur. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Sverige har 290 kommuner; i nord er det store areal og få innbyggere.

Sveriges kommuner er de 290 enhetene Sverige er delt inn i, som er styrt av en folkevalgt forsamling (kommunfullmäktige), og som har oppgaver som utdanning, primærhelsetjenesten og tekniske tjenester. Struktur og oppgaver ligner de norske kommunene.

Alle kommunene er også inndelt et lavere nivås bydels- eller sogneforsamlinger, i alt 2 512 stykker. Disse organiserer og gjennomfører valgavvikling på stemmekretsnivå, og har noen funksjoner ved folketellinger. Større kommuner har kommundelsnämnder, ofte kalt områdesnämnd eller stadsdelsnämnd. Kommunene i Sverige er relativt store i internasjonal sammenheng, og alle kommunene utfører de samme oppgavene, som såkalte generalistkommuner. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Kong Christian 9.

Christian 9. (1818–1906) var konge af Danmark fra 1863 til 1906.

I 1852 blev han udset til tronfølger i det danske monarki, da Frederik 7. ikke havde arvinger. Ved Frederik 7.'s død i 1863 besteg han tronen som den første danske konge af den glücksburgske linje af den oldenborgske slægt. Han tog som valgsprog: Med Gud for Ære og Ret.

Hans regeringstid blev præget af nederlaget i den Anden Slesvigske Krig i 1864 og tabet af hertugdømmerne Slesvig, Holsten og Lauenborg, der gjorde kongen meget upopulær. Hans regeringsår var domineret af Forfatningskampen, hvor Christian 9. stod fast på monarkens ret til selv at vælge sine ministre uden hensyn til Folketingets flertal. Først ved Systemskiftet i 1901 lod kongen sig endeligt overtale til at anerkende folketingsparlamentarismen som statsform. På trods af mange års politisk strid, hvor kongen stod i modsætning til store dele af befolkningen, blev han efterhånden en populær regent på grund af sin lange regeringstid og sit fordringsløse og imødekommende væsen.

Christian giftede sig i 1842 med sin halvkusine prinsesse Louise af Hessen. Deres seks børn giftede sig ind i flere af Europas fyrstehuse og skaffede Christian 9. tilnavnet Europas svigerfar. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Flydende oxygen ved kogepunktet

Ilt (eller oxygen) er et grundstof med symbolet O og atomnummeret 8. Det er en del af gruppen af chalkogener i det periodiske system, og er et stærkt reaktivt ikkemetal og et oxidationsmiddel, som nemt danner kemiske forbindelser (især oxider) med de fleste andre grundstoffer.

Rangeret efter masse er oxygen det tredje-mest forekommende grundstof i universet, efter brint og helium. Ved almindelig temperatur og tryk danner to iltatomer en kemisk binding og danner iltallotropen dioxygen, der er en farveløs og lugtfri diatomisk gas med den kemiske formel O2. Diatomisk oxygen udgør 20,8% af Jordens atmosfære. Iltniveauet i atmosfæren er dog på vej nedad på verdensplan, hvilket muligvis skyldes afbrænding af fossile brændstoffer. Ilt er det mest forekommende grundstof i jordskorpen rangeret efter masse. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Ruiner av Persepolis

Akemeniderna var en persisk dynasti. Namnet "akemenid" syftar på grundarklanen, som runt 556 f.Kr. under Kyros den store befriade sig från medernas rike, såväl som på det stora imperium som blev följden av sammansmältningen av de två.

Akemenidernas rike är det första av de persiska imperier som härskade över en stor del av Mellanöstern. Det sträckte sig åt norr och åt väster till Mindre Asien, till Thrakien och större delen av kustområdena vid Svarta havet, i öster ända till nuvarande Afghanistan och en del av nuvarande Pakistan, och åt söder och sydväst till nuvarande Egypten, norra Saudiarabien, och bort till norra Libyen. Det imperium som grundades av akemeniderna hotade två gånger Antikens Grekland, erövrade Egypten och fick sitt slut år 330 f.Kr., då Dareios III dukade under för Alexander den store. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Spelseriens logotyp.

Megami Tensei Gaiden: Last Bible är en serie datorrollspel som utvecklades av Multimedia Intelligence Transfer, Sega och Menue, och gavs ut av Atlus och Sega till flera plattformar.

Det första spelet i serien, Revelations: The Demon Slayer, gavs ut 1992; detta är den enda del i serien som har givits ut på engelska. Efter The Demon Slayer har två uppföljare och två spin-offer givits ut. Spelen i huvudserien går ut på att spelaren utforskar spelvärlden och slåss mot monster i menybaserade strider; spelaren kan också försöka rekrytera monster till sin trupp, och smälta samman två allierade monster till ett enda nytt för att försöka få fram starkare monster. Spin-offen Another Bible är ett turordningsbaserat strategispel, medan Last Bible Special är ett datorrollspel som styrs från ett förstapersonsperspektiv.

Serien är en del av mediafranchisen Megami Tensei, men då Last Bible utvecklades med en bredare publik i åtanke, som även inkluderar barn, är serien nedtonad jämfört med Shin Megami Tensei-spelen. Som exempel på detta möter spelaren monster istället för demoner, och de flesta Last Bible-spelen utspelar sig i en medeltida fantasy-värld. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 49[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki

Veke 50[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki