Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
(Omdirigert frå Wikipedia:Vekas artikkel)
Hopp til navigering Hopp til søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan verta utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan du leggja inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du òg finn peikarar du kan leggja inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har òg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artiklane vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020


I dag er det onsdag, 15. juli 2020Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Bygland:

Våpenet til Bygland kommune

Bygland er ein kommune i Setesdalen i Agder fylke. Det meste av busetnaden i kommunen følgjer innsjøen Byglandsfjorden, og elva Otra nordanfor. Kommunen har to tettstader: Byglandsfjord og administrasjonssenteret Bygland. Skogbruk og jordbruk er viktige næringsvegar, attåt turisme, der kommunen i nyare tid har satsa på kulturliv og aktivitetar. Den vidaregåande skulen KVS-Bygland har linjefag innan bygg, skogbruk og reiseliv. Riksveg 9, frå Kristiansand til Haukeli, går nord-sør gjennom kommunen.

Bygland er den einaste kommunen i tidlegare Aust-Agder fylke som har hatt uendra grenser sidan det kommunale sjølvstyret vart innført i Noreg i 1837. Kommunen grensar i nord til Valle, i aust til Fyrsdal og Åmli, i sør til Froland og Evje og Hornnes, og i vest til Åseral, Kvinesdal og Sirdal.

Kommunevåpenet viser ei oppspringande gull gaupe på grøn grunn. Gaupa symboliserer det bratte, ville og skoglendte terrenget i kommunen. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Grimstad:

Grimstad gjestehamn i juli 2008.

Grimstad er ein by og administrasjonssenteret i Grimstad kommune i Agder fylke. Han ligg ved ei bukt på vestsida av Groosefjorden og busetnaden strekker seg nordover inn i Fjære. Byen er eit regionalt handels- og servicesenter. Tettstaden som byen er del av hadde i 2019 over 13 000 innbyggjarar.

Grimstad voks fram på 1600-talet, då staden blei lasteplass under Arendal. I 1791 fekk Grimstad laste- og losefridom mot ei fast avgift til Arendal, og blei i 1816 sjølvstendig kjøpstad. Grimstad er i dag ein viktig skoleby med vidaregåande skolar og avdelingar av Universitetet i Agder. Byen har stor tilstrøyming av turistar i sommarsesongen og bykjernen er ein attraksjon i seg sjølv, med idylliske, eldre byinteriør og krokete gater. Byen er også kjend for teateret sitt, som ligg i eit steinbrot, og dei mange lokale reiarlaga. Henrik Ibsen budde i byen i perioden 1828–1906, då han arbeidde som apotekarlærling.

Grimstad hadde jernbanesamband til Rise i Arendal, som opna i 1907 og blei nedlagd i 1961. Etter nedlegginga blei delar av traseen gjort om til vegar. Til dømes ligg Europaveg 18 mellom Kristiansand og Oslo delvis over den gamle jernbanestrekninga, og tangerer den vestlege delen av bykjernen i Grimstad. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Vogt i 1934, mens han var professor i mekanikk ved NTH.

Fredrik Vogt (1892-1970) var professor og rektor ved Norges Tekniske Høgskole (NTH) og generaldirektør i Norges vassdrags- og elektrisitetsvesen (NVE).

Han ble opptatt ved NTH i 1910 og tilhørte dermed det første kullet av studenter. I 1930 ble han professor i mekanikk ved NTH. Vogt ble valgt til rektor i 1936 og hadde denne stillingen til han ble presset til å forlate NTH av den tyske okkupasjonsmakten i 1941. På grunn av sin deltagelse i motstandsbevegelsen forlot han Norge i 1943, og kom seg over til London via Sverige. Vogt fortsatte som rektor etter andre verdenskrig til han i 1947 ble utnevnt til generaldirektør i NVE. Her var han en sentral strateg i oppbyggingen av elektrisitetsforsyningen. Han var regnet som en av de fremste fagpersoner innenfor vannkraftutbygging i Norge. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Kirkenes i brann i oktober 1944..

Tvangsevakueringen og nedbrenningen av Finnmark og Nord-Troms pågikk mot slutten av andre verdenskrig fra oktober 1944 til mai 1945. Evakueringen og raseringen av Finnmark og Nord-Troms ble foretatt av de tyske okkupasjonsstyrkene under tilbaketoget fra Murmanskfronten. Dette skjedde på direkte ordre fra Adolf Hitler.

De tyske styrkene tok i bruk den brente jords taktikk for å hindre den sovjetiske Røde armé i å dra nytte av ressursene dit de kom. Dette innebar at mesteparten av bygningsmassen og infrastrukturen i de norske områdene øst for Lyngenlinjen ble brent og ødelagt. Sivilbefolkningen på nær 60 000 ble tvangsflyttet sørover, men omkring 25 000 mennesker gjemte seg bort til fjells og i utmark. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

En bølge brydes ved Atlanterhavet

Havet er den forbundne masse af saltvand, der dækker mere end 70 % af Jordens overflade. Det modererer Jordens klima og spiller vigtige roller i vandets kredsløb, kulstofkredsløb og kvælstofkredsløb. Havet er blevet berejst og udforsket siden oldtiden, mens videnskabelige studier af havet — oceanografi — stammer tilbage fra kaptajn James Cooks opdagelsesrejser i Stillehavet mellem 1768 og 1779. Ordet hav bruges også til at betegne mindre dele af havet, der ligger halvt indlands såvel som store salte indlandssøer såsom det Kaspiske hav og Dødehavet. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Et helt hvidkål og et gennemskåret

Hovedkål eller hvidkål (Brassica oleracea) er en løvgrøn, rød (lilla) eller hvid (bleggrøn) toårig plante, der dyrkes som en annuel grøntsag for sine tykbladede hoveder. Den nedstammer fra vildkål, og tilhører de såkaldte "krydsningsgrøntsager" eller brassicas, hvilket vil sige den er tæt beslægtet med eksempelvis broccoli og blomkål; rosenkål; og savoykål.

Kål vejer almindeligvis 500-1000 g. De mest udbredte typer er glatbladede, fasthovedede grønne kål, mens de glatbladede lilla kål og krølbladede savoykål i begge farver er sjældnere. Under forhold med lange solskinsdage som det ofte ses ved høje nordlige breddegrader om sommeren, kan kål vokse sig meget store. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Hertigen av Marlborough porträtterad av Adriaen van der Werff (1659-1722).

John Churchill (1650-1722) var en engelsk militär och politiker.

Marlboroughs militära karriär, baserad på strategiskt snille och administrativ skicklighet, är en av de mest framstående i Storbritanniens historia. Han utmärkte sig speciellt i det spanska tronföljdskriget. Den roll han spelade i den ärorika revolutionen, där han förrådde sin välgörare Jakob II har å andra sidan kritiserats som ett själviskt svek. Hans ättling sir Winston Churchill skrev om honom att han ”aldrig utkämpat ett slag som han inte vunnit, och aldrig belägrat en stad som han inte tog.”

Hans ättlingar bebor fortfarande det storslagna slottet Blenheim Palace som han lät färdigställa åt sig själv. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Axel Gyllenkrok (1727) av Georg Engelhard Schröder.

Axel Gyllenkrok (1664-1730) var en svensk friherre, militär och landshövding i Göteborgs och Bohus län. Han var kung Karl XII:s generalkvartermästare och kartritare under dennes fälttåg mot Ryssland mellan 1708 och 1709. Hans erfarenhet inom belägringskonst och fortifikation under Pfalziska tronföljdskriget och början av Stora nordiska kriget gjorde att kungen gav honom smeknamnet "lille Vauban".

Efter Karl XII:s nederlag i slaget vid Poltava den 28 juni 1709 följde Gyllenkrok med honom till det osmanska riket, men under ett uppdrag nära Polen blev han överfallen av ryska trupper och tillfångatogs. Han fängslades på olika platser i Sibirien och i östra Ryssland tills han återvände till Sverige år 1722. Under fångenskapen skrev han en berättelse om sina egna iakttagelser och sin roll under både slaget vid Poltava och hela det ryska fälttåget. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 31[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki

Veke 32[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki