Østfold fylke

Østfold fylke
Adm.senter	Sarpsborg
Areal	000000000004186.00000000004 186 km²
Folketal	276 647 (1. juli 2011)
Nettstad	www.ostfold-f.kommune.no
Politikk
Fylkesordførar	Ole Haabeth, Ap (2007)
Fylkesmann	Anne Enger
Målform	Bokmål
Folketalsutvikling 1951-2010
Østfold fylke på Commons

Østfold er det søraustlegaste fylket i Noreg. Det ligg på den austre sida av Oslofjorden, med grense til Akershus i nord og vest og til Sverige og dei svenske fylka Värmlands län og Västra Götalands län i aust.

Østfold har seks byar: Askim, Mysen, Fredrikstad, Halden, Moss og Sarpsborg.

Historie

I vikingtida var området ein del av Vingulmark, som i sin tur var ein del av Viken og inkluderte Båhuslen. Det var delvis under svensk styre fram til Harald Hårfagre si tid.

Seinare, då Noreg var under dansk styre, delte den danske kongen området inn i mange len.

Namn

Det gamle namnet til Oslofjorden var Fold, og tydinga til Østfold vert då 'fylket aust for Oslofjorden'. Dette namnet har røter attende til 1543. I mellomalderen var namnet på fylket Borgarsysla 'fylket til byen Borg (i dag Sarpsborg)'.

Seinare (under dansk styre) vart fylket kalla Smaalenenes Amt.

Kommunar

Kommunane i Østfold fylke.

Nr.	Namn	Folketal	Areal km²	Komm.reg.
0101	Halden	000000000029570.000000000029 570	000000000000596.0000000000596,4	Haldenregionen
0104	Moss	000000000030689.000000000030 689	000000000000058.000000000058,0	Mosseregionen
0105	Sarpsborg	000000000053309.000000000053 309	000000000000380.0000000000380,4	Nedre Glomma
0106	Fredrikstad	000000000075571.000000000075 571	000000000000285.0000000000285,9	Nedre Glomma
0111	Hvaler	000000000004232.00000000004 232	000000000000089.000000000089,5	Nedre Glomma
0118	Aremark	000000000001425.00000000001 425	000000000000282.0000000000282,3	Haldenregionen
0119	Marker	000000000003511.00000000003 511	000000000000367.0000000000367,8	Indre Østfold
0121	Rømskog	000000000000690.0000000000690	000000000000159.0000000000159,1	Indre Østfold
0122	Trøgstad	000000000005200.00000000005 200	000000000000187.0000000000187,9	Indre Østfold
0123	Spydeberg	000000000005358.00000000005 358	000000000000134.0000000000134,6	Indre Østfold
0124	Askim	000000000015070.000000000015 070	000000000000067.000000000067,6	Indre Østfold
0125	Eidsberg	000000000011082.000000000011 082	000000000000231.0000000000231,9	Indre Østfold
0127	Skiptvet	000000000003616.00000000003 616	000000000000100.0000000000100,9	Indre Østfold
0128	Rakkestad	000000000007679.00000000007 679	000000000000426.0000000000426,1	Indre Østfold
0135	Råde	000000000007003.00000000007 003	000000000000105.0000000000105,3	Mosseregionen
0136	Rygge	000000000014677.000000000014 677	000000000000069.000000000069,8	Mosseregionen
0137	Våler	000000000004707.00000000004 707	000000000000239.0000000000239,1	Mosseregionen
0138	Hobøl	000000000004912.00000000004 912	000000000000139.0000000000139,6	Indre Østfold
Totalt	Østfold	000000000276647.0000000000276 647	000000000004186.00000000004 186	Østfold

Klima

Vêret i Østfold er prega av ein viss terrengskjerming mot aust og at det ligg ope til mot Skagerrak og Oslofjorden i sør og vest. Den herskande vinden er frå nord til nordaust om vinteren og frå sør til sørvest om sommaren.

Middeltemperaturen varierer frå -3 til -5 °C i januar til 16–17 °C i juli. Om vinteren vil temperaturen ved kysten som regel kome opp kring –1 °C.

Årsnedbøren er stort sett 700–800 mm, med seinsommaren og hausten som den våtaste tida. På grunn av det høgareliggande terrenget i aust, fell det lite snø om vinteren, i tillegg til at mild luft frå sjøen ofte fører til smelting.

Fylket har ein god del tåke, særleg på hausten og vinteren, på grunn av nærleiken til sjøen.

Kjelder

• Store norske leksikon, snl.no, «Østfold – klima» av Petter Dannevig