Østfold fylke

Østfold fylke
Adm.senter	Sarpsborg
Areal	000000000004182.00000000004 182 km²
Folkemengd	282 000 (1. januar 2013)
Folketettleik	71,9 /km²
Nettstad	www.ostfold-f.kommune.no
Politikk
Fylkesordførar	Ole Haabeth, Ap (2007)
Fylkesmann	Anne Enger
Målform	Bokmål
Folketalsutvikling 1951-2010
Østfold fylke på Commons

Østfold fylke er eitt av 19 fylke i Noreg. Fylket er det søraustlegaste i landet og ligg på den austre sida av Oslofjorden, med grense til Akershus i nord og vest og til Sverige og dei svenske fylka Värmlands län og Västra Götalands län i aust.

Østfold har seks byar: Askim, Mysen, Fredrikstad, Halden, Moss og Sarpsborg.

Historie

I vikingtida var området ein del av Vingulmark, som i sin tur var ein del av Viken og inkluderte Båhuslen. Det var delvis under svensk styre fram til Harald Hårfagre si tid.

Seinare, då Noreg var under dansk styre, delte den danske kongen området inn i mange len.

Namn

Det gamle namnet til Oslofjorden var Fold, og tydinga til Østfold vert då 'fylket aust for Oslofjorden'. Dette namnet har røter attende til 1543. I mellomalderen var namnet på fylket Borgarsysla 'fylket til byen Borg (i dag Sarpsborg)'.

Seinare (under dansk styre) vart fylket kalla Smaalenenes Amt.

Klima

Vêret i Østfold er prega av ein viss terrengskjerming mot aust og at det ligg ope til mot Skagerrak og Oslofjorden i sør og vest. Den herskande vinden er frå nord til nordaust om vinteren og frå sør til sørvest om sommaren.

Middeltemperaturen varierer frå -3 til -5 °C i januar til 16–17 °C i juli. Om vinteren vil temperaturen ved kysten som regel kome opp kring –1 °C.

Årsnedbøren er stort sett 700–800 mm, med seinsommaren og hausten som den våtaste tida. På grunn av det høgareliggande terrenget i aust, fell det lite snø om vinteren, i tillegg til at mild luft frå sjøen ofte fører til smelting.

Fylket har ein god del tåke, særleg på hausten og vinteren, på grunn av nærleiken til sjøen.

Kommunar

Nr.	Namn	Adm.senter	Folkemengd	Flatevidd km²	Målform	Distrikt
0101	Halden	Halden	000000000029570.000000000029 570	642	Bokmål	Haldenregionen
0104	Moss	Moss	000000000030689.000000000030 689	63	Nøytral	Mosseregionen
0105	Sarpsborg	Sarpsborg	000000000053309.000000000053 309	406	Bokmål	Nedre Glomma
0106	Fredrikstad	Fredrikstad	000000000075571.000000000075 571	288	Bokmål	Nedre Glomma
0111	Hvaler	Skjærhalden	000000000004232.00000000004 232	90	Bokmål	Nedre Glomma
0118	Aremark	Fosby	000000000001425.00000000001 425	319	Bokmål	Haldenregionen
0119	Marker	Ørje	000000000003511.00000000003 511	413	Bokmål	Indre Østfold
0121	Rømskog	Rømskog	000000000000690.0000000000690	183	Bokmål	Indre Østfold
0122	Trøgstad	Skjønhaug	000000000005200.00000000005 200	204	Bokmål	Indre Østfold
0123	Spydeberg	Spydeberg	000000000005358.00000000005 358	142	Bokmål	Indre Østfold
0124	Askim	Askim	000000000015070.000000000015 070	69	Bokmål	Indre Østfold
0125	Eidsberg	Mysen	000000000011082.000000000011 082	236	Bokmål	Indre Østfold
0127	Skiptvet	Meieribyen	000000000003616.00000000003 616	101	Bokmål	Indre Østfold
0128	Rakkestad	Rakkestad	000000000007679.00000000007 679	435	Bokmål	Indre Østfold
0135	Råde	Karlshus	000000000007003.00000000007 003	119	Bokmål	Mosseregionen
0136	Rygge	Rygge	000000000014677.000000000014 677	74	Bokmål	Mosseregionen
0137	Våler	Kirkebygda	000000000004707.00000000004 707	257	Bokmål	Mosseregionen
0138	Hobøl	Elvestad	000000000004912.00000000004 912	140	Nøytral	Indre Østfold
Totalt	Østfold	Sarpsborg	000000000282000.0000000000282 000	000000000004182.00000000004 182	Bokmål	Østfold

Kjelder

• Store norske leksikon, snl.no, «Østfold – klima» av Petter Dannevig

Bakgrunnsstoff

• Østfold fylkeskommune internettportal
• Fylkesmannen i Østfold
• Kulturnett Østfold