Rogaland fylke

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Rogaland fylke
Våpen Kart
Adm.senter Stavanger
Areal 000000000009376.00000000009 376 km²
Folkemengd 452 159 (1. januar 2013)
Folketettleik 52,5 /km²
Nettstad www.rogfk.no
Politikk
Fylkesordførar Janne Johnsen, Høyre (2011-2015)
Fylkesmann Trond Nerdal
Målform Nøytral
Folketalsutvikling 1951-2010[1]
Befolkningsutvikling Rogaland fylke.svg
Rogaland fylke på Commons

Rogaland fylke er eitt av 19 fylke i Noreg, som grensar i nord til Hordaland og i aust til Telemark, Aust-Agder og Vest-Agder. I vest har fylket kystline mot Nordsjøen.

Fylket svarar til det tidlegare Stavanger amt og har sitt nåverande namn frå 1919. Namnet stammar frå folkegruppa rygene, der fyrste ledd er genitiv av det norrøne ordet rygir. Landskapet i fylket femner det meste av norsk natur og Rogaland vert med dette ofte kalla eit Noreg i miniatyr. Her kan ein nemne høgfjell med snø og is som aldri smeltar, mektig fjordlandskap, frodig jordbruksland og berr kyst. Største by og administrerande senter i fylket er Stavanger.

Fylkesvåpenet er teikna av Hallvard Trætteberg og vart godkjent ved kongeleg resolusjon 11. januar 1974. Motivet er ein utskrådd kross med spiss fot, og er forma etter minnesteinen over Erling Skjalgsson som vart reist år 1029. Fylkesblomsteren til Rogaland er klokkelyng, fylkesfuglen er vipa og fylkessteinen er anortositt.

Administrasjon[endre | endre wikiteksten]

Stavanger er sete for fylkesmannen og administrasjonen i fylkeskommunen. Av statsadministrasjon har ein Oljedirektoratet i Stavanger. Rogaland har 26 kommunar. Det svarar til Stavanger bispedømme, femner åtte prosti med 44 prestegjeld og 88 sokn. Fylket er delt i to politidistrikt, sju tingrettsdistrikt og 24 lensmanns- og politistasjonsdistrikt.

Kommunar[endre | endre wikiteksten]

Nr. Namn Adm.senter Folkemengd Flatevidd km² Målform Distrikt
1101 Eigersund kommune Eigersund Egersund 000000000014636.000000000014 636 000000000000432.0000000000432 Bokmål Dalane
1102 Sandnes kommune Sandnes Sandnes 000000000070046.000000000070 046 000000000000304.0000000000304 Nøytral Jæren
1103 Stavanger kommune Stavanger Stavanger 000000000129191.0000000000129 191 000000000000071.000000000071 Bokmål Jæren
1106 Haugesund kommune Haugesund Haugesund 000000000035753.000000000035 753 000000000000073.000000000073 Bokmål Haugalandet
1111 Sokndal kommune Sokndal Hauge 000000000003286.00000000003 286 000000000000295.0000000000295 Nøytral Dalane
1112 Lund kommune Lund Moi 000000000003173.00000000003 173 000000000000409.0000000000409 Nøytral Dalane
1114 Bjerkreim kommune Bjerkreim Vikeså 000000000002779.00000000002 779 000000000000651.0000000000651 Nøytral Dalane
1119 Hå kommune Varhaug 000000000017635.000000000017 635 000000000000258.0000000000258 Nøytral Jæren
1120 Klepp kommune Klepp Kleppe 000000000018227.000000000018 227 000000000000114.0000000000114 Nøytral Jæren
1121 Time kommunar Time Bryne 000000000017437.000000000017 437 000000000000183.0000000000183 Nynorsk Jæren
1122 Gjesdal kommune Gjesdal Ålgård 000000000011039.000000000011 039 000000000000618.0000000000618 Nøytral Jæren
1124 Sola kommune Sola Sola 000000000024579.000000000024 579 000000000000069.000000000069 Nøytral Jæren
1127 Randaberg kommune Randaberg Randaberg 000000000010397.000000000010 397 000000000000025.000000000025 Nøytral Jæren
1129 Forsand kommune Forsand Forsand 000000000001227.00000000001 227 000000000000780.0000000000780 Nynorsk Ryfylke
1130 Strand kommune Strand Jørpeland 000000000011882.000000000011 882 000000000000218.0000000000218 Nøytral Ryfylke
1133 Hjelmeland kommune Hjelmeland Hjelmelandsvågen 000000000002799.00000000002 799 000000000001090.00000000001 090 Nynorsk Ryfylke
1134 Suldal kommune Suldal Sand 000000000003872.00000000003 872 000000000001736.00000000001 736 Nynorsk Ryfylke
1135 Sauda kommune Sauda Sauda 000000000004745.00000000004 745 000000000000546.0000000000546 Nynorsk Ryfylke
1141 Finnøy kommune Finnøy Judaberg 000000000003015.00000000003 015 000000000000104.0000000000104 Nynorsk Ryfylke
1142 Rennesøy kommune Rennesøy Vikevåg 000000000004619.00000000004 619 000000000000065.000000000065 Nøytral Ryfylke
1144 Kvitsøy kommune Kvitsøy Ydstebøhavn 000000000000528.0000000000528 000000000000006.00000000006 Nøytral Ryfylke
1145 Bokn kommune Bokn Føresvik 000000000000865.0000000000865 000000000000047.000000000047 Nynorsk Haugalandet
1146 Tysvær kommune Tysvær Aksdal 000000000010487.000000000010 487 000000000000425.0000000000425 Nynorsk Haugalandet
1149 Karmøy kommune Karmøy Kopervik 000000000041118.000000000041 118 000000000000230.0000000000230 Nøytral Haugalandet
1151 Utsira kommune Utsira Utsira 000000000000209.0000000000209 000000000000006.00000000006 Nøytral Haugalandet
1160 Vindafjord kommune Vindafjord Ølensjøen 000000000008615.00000000008 615 000000000000620.0000000000620 Nynorsk Haugalandet
Totalt Rogaland våpen.svg Rogaland Stavanger 000000000452159.0000000000452 159 000000000009376.00000000009 376 Nøytral Rogaland

Klima[endre | endre wikiteksten]

Fylket ligg i den sørlege utkanten av eit klimabelte med sterkt maritimt, «vestorientert» preg og der høge fjell, djupe fjordar og dalar skaper store kontrastar. Innan Rogaland skjer det ein gradvis overgang til dei meir einsarta tilhøva som pregar dei «sørorienterte» Agder-fylka. Kyststraumen frå Skagerrak er ein vesentleg klimafaktor.

Om vinteren bles det oftast frå søraust, og om sommaren frå nordvest. Sommarvinden har ofte ein market dagleg variasjon på grunn av solgangsbrisen, noko som fører til at vindstyrken ofte kjem opp i liten kuling eller meir. Årsmiddelet av kkuling ved kysten er kring 20 %, medan liten storm eller meir skjer ca. 1 % av tida.

Februar er som regel den kaldaste månaden med ein middeltemperatur på kring 1 °C ved kysten, og frå –5 til –8 °C i indre strøk og i fjellet. Dei lågaste temperaturane som er målte er frå desember til februar og er frå -15 til –20 °C og ned til ca. –25 °C i indre strøk. Den varmaste tida er juli eller august med ein middeltemperatur på 14–15 °C. Dei høgaste temperaturane er målte i juni-august og er 27–33 °C.

Nedbørsfordelinga er forholdsvis einsarta og både ved kysten og i fjellet er årssummane 1000–1200 mm, i enkelte maksimalområde 30–60 km fra kysten går dei opp i kring 2500 mm. Lågare fjell, mindre vinternedbør og høgare sommartemperatur enn i Hordaland og Sogn og Fjordane gjer at det ikkje er større isbrear i fylket.

Det er langt meir tåke i Rogaland enn på resten av Vestlandet, noko som delvis skuldast vårtåke over den kalde kyststraumen og at området er meir utsett mot fuktige luftstraumar frå sør. Ved kysten er det tåke 2-3 % av året, med opp mot 4-8 % i april.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Vertikale strekar markerer grenseendringar. Kjelde: SSB

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Spire Denne geografiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.