Vestfold fylke
| Vestfold fylke | ||
 |
 |
|
| Adm.senter | Tønsberg | |
| Areal | 2 224 km² | |
| Folkemengd | 238 748 (1. januar 2013) | |
| Folketettleik | 110,7 /km² | |
| Nettstad | www.vfk.no | |
| Politikk | ||
| Fylkesordførar | Per-Eivind Johansen, H (2007-) | |
| Fylkesmann | Erling Lae | |
| Målform | Bokmål | |
| Folketalsutvikling 1951-2010[1] | ||
|---|---|---|
 |
||
| Vestfold fylke på Commons | ||
Vestfold er eitt av 19 fylke i Noreg, som grensar i nord og nordvest til Buskerud og i vest til Telemark. Fylket er det nest minste i Noreg sett i høve flatevidd, og er det fylket med den tredje høgaste folketettleiken i landet. Den største byen i fylket er Sandefjord, og sete for fylkesmannen og fylkestinget ligg i Tønsberg.
Fylkesvåpenet er teikna av Hallvard Trætteberg og blei godkjent ved kongeleg resolusjon 30. januar 1970. Motivet er på raud grunn ei gull kongekrone, som skal vise til sambandet fylket har til kongeætta. Fylkesblomen til Vestfold er bøk og fylkessteinen er larvikitt.
Innhaldsliste |
Natur [endre]
Vestfold har eit rikt dyre- og planteliv grunna tilhøva attmed Oslofjorden. I Vestfold er det 110 område og objekt som er verna etter naturvernloven. Områda utgjer tilsaman om lag 1,5 prosent av det totale arealet i fylket. [2] Over halvparten av Vestfold er dekt av skog. Vestfold har ein øyrik skjergard med over 500 store og småe øyar.
Klima [endre]
Vestfold har enkle terrengtilhøve og liten utstrekning og det gjer klimaet einsarta.
Den rådande vinden er nordaustleg om vinteren, og sørvestleg om sommaren. Den sommarlege sjøvinden kan verte ganske sterk og ofte nå kuling styrke i ytre strøk. Februar er den kaldaste månaden i heile fylket, og ved kysten er middeltemperatur kring –1 °C, medan han lengre inne i fylket går ned til kring –5 °C. For juli er middeltemperaturen 16–17 °C.
Årsnedbøren varierer frå kring 700 mm ytst på kysten til opp mot 1200 mm i indre strøk. Mest nedbør kjem det gjerne på ettersomaren, medan det er lite nedbør på våren og forsommaren. Om vinteren får typisk områda nær kysten meir snø enn område aust for Oslofjorden. Kysten har òg ein del tåke, mest om våren. Tåke er observert i kring 3-5 % av observasjonane.
Kommunar [endre]
| Nr. | Namn | Adm.senter | Folkemengd | Flatevidd km² | Målform |
|---|---|---|---|---|---|
| 0701 |  Horten |
Horten | 26 299 | 70 | Bokmål |
| 0702 |  Holmestrand |
Holmestrand | 10 238 | 86 | Bokmål |
| 0704 |  Tønsberg |
Tønsberg | 40 753 | 107 | Bokmål |
| 0706 |  Sandefjord |
Sandefjord | 44 168 | 121 | Bokmål |
| 0709 |  Larvik |
Larvik | 42 877 | 535 | Bokmål |
| 0711 |  Svelvik |
Svelvik | 6 571 | 58 | Bokmål |
| 0713 |  Sande |
Sande | 8 682 | 178 | Bokmål |
| 0714 |  Hof |
Hof | 3 057 | 163 | Bokmål |
| 0716 |  Re |
Revetal | 8 925 | 225 | Bokmål |
| 0719 |  Andebu |
Andebu | 5 443 | 186 | Bokmål |
| 0720 |  Stokke |
Stokke | 11 174 | 118 | Bokmål |
| 0722 |  Nøtterøy |
Borgarheim | 21 011 | 61 | Bokmål |
| 0723 |  Tjøme |
Tjøme | 4 800 | 39 | Bokmål |
| 0728 |  Lardal |
Svarstad | 2 412 | 278 | Bokmål |
| Totalt | Vestfold |
Tønsberg | 238 748 | 2 224 | Bokmål |
Administrative inndelingar [endre]
Noverande inndelingar [endre]
Regionråd [endre]
Vestfold består av regionråda
- ██ Drammen - Sande og Svelvik kommunar
- ██ Vestfold - Andebu, Hof, Holmestrand, Horten, Lardal, Larvik, Nøtterøy, Re, Sandefjord, Stokke, Tjøme og Tønsberg kommunar
Vestfold fylkeskommune hadde regionrådssamarbeid på fylkesnivå med Buskerud og Telemark fram til årsskiftet 2007/08.
Næringsregionar [endre]
Vestfold består av næringsregionane
- Drammen ██ - Sande og Svelvik kommunar.
- ██ Vestfold - Andebu, Hof, Holmestrand, Horten, Nøtterøy, Re, Stokke, Tjøme og Tønsberg kommunar.
- ██ Larvik - Lardal, Larvik og Sandefjord kommunar.
Prosti [endre]
Prostia i Vestfold ligg under Tunsberg bispedømme i Den norske kyrkja:
- ██ Nord-Jarlsberg - Hof, Holmestrand, Horten, Re, Sande og Svelvik kommunar
- ██ Tønsberg - Nøtterøy, Stokke, Tjøme og Tønsberg kommunar
- ██ Sandefjord - Andebu og Sandefjord kommunar
- ██ Larvik - Lardal og Larvik kommunar
Tingrett [endre]
Tingrettane i Vestfold ligg under Agder lagdømme:
- ██ Drammen - Sande og Svelvik kommunar
- ██ Nordre Vestfold - Hof, Holmestrand, Horten og Re kommunar
- ██ Tønsberg - Andebu, Nøtterøy, Stokke, Tjøme og Tønsberg kommunar
- ██ Sandefjord - Sandefjord kommune
- ██ Larvik - Lardal og Larvik kommunar
Politidistrikta [endre]
Vestfold fylke har to politidistrikt
- ██ Søndre Buskerud - Sande og Svelvik kommunar
- ██ Vestfold - Andebu, Hof, Holmestrand, Horten, Lardal, Larvik, Nøtterøy, Re, Sandefjord, Stokke, Tjøme og Tønsberg kommunar
Helsedistrikter [endre]
Heile Vestfold fylke er ein del av helsedistriktet Helse Vestfold som igjen er ein del av Helseregion Sør-Aust.
Vegdistrikt [endre]
Heile Vestfold fylke er ein del av Vestfold vegdistrikt, som er ein del av Vegregion Sør.
Tidlegare inndelingar [endre]
Tidlegare futedøme (fogderi) [endre]
- ██ Jarlsberg
Andebu, Hof, Holmestrand, Horten, Nøtterøy, Re, Sande, Stokke, Svelvik, Tjøme og Tønsberg
- ██ Larvik
Lardal, Larvik og Sandefjord
Politikk [endre]
Ved Stortingsvalet i 2009 vart fylgjande sju representantar vald inn på Vestfoldbenken i Stortinget for perioden 2009-2013:
- Representant nr. 154: Dag Terje Andersen (Ap), Lardal
- Representant nr. 155: Anders Anundsen (Frp), Larvik
- Representant nr. 156: Svein Flåtten (H), Sandefjord
- Representant nr. 157: Sonja Mandt (Ap), Larvik
- Representant nr. 158: Per Arne Olsen (Frp), Tønsberg
- Representant nr. 159: Steinar Gullvåg (Ap), Nøtterøy
- Representant nr. 160: Inga Marte Thorkildsen (SV), Oslo (utjevningsmandat).
Kommunikasjon [endre]
Til Østfold [endre]
Frå Tønsberg kan ein kome seg over Oslofjorden til Østfold på 35 min. Flybåten går nemleg frå Tønsberg kai til Fredrikstad (Engelsviken).
Ein kan ogso ta Bastø-Fosen frå Horten til Moss som går kvar halvtime 18 timar i døgnet, og er Noregs mest traffikerte ferjesamband.
Landbruk [endre]
Av Vestfolds totalreal er tjue prosent jordbruksareal, som det høgaste talet i Noreg. Landbruket i Vestfold skapar kvart år verdiar for over ein miliard kronar.
Nesten samtlege erter som vert dyrka i Noreg kjem frå Vestfold, medan femten prosent av dei norske jordbæra vert dyrka i dette fylket. Ti prosent av Noregs morellar vert modna i Vestfold.
23 prosent av alt norsk matkorn vert produsert i Vestfold, medan 23 prosent av Noregs grønsaker og tretti prosent av landets økologiske grønsaker vert produsert i det same fylket.
Potetar, grønsaker, frukt og bær dekkjer berre åtte prosent av fylkets arealar, men utgjer meir enn halvparten av samla fyrstehandsverdi av planteproduksjonen.
Historie [endre]
Historisk er Vestfold særleg kjend for ei stor mengd gravrøyser frå bronsealderen, viktige funn av vikingskip, og for det første bysamfunnet i Noreg, Kaupang i Tjølling, aust for Larvik. Fylket har òg ein av dei eldste noverande byane i landet, Tønsberg. I nyare historie har særleg skipsfart og kvalfangst i Sørishavet vore viktig.
Vikingtida [endre]
På 800-talet var det seinare norske riksområdet samansett av om lag 30 smårike. Vestfold utgjorde då, saman med Lier og Eiker i Buskerud, eit eige kongedøme, og lokale høvdingar hadde etablert eit dynasti som seinare kunne samle Noreg til eitt rike. Familien til Harald Hårfagre, den første kongen i Noreg, kom i frå Vestfold.
Nyare historisk forsking sår tvil om dette, og meiner riket til Harald Hårfagre hadde basis på Vestlandet. Ein stiller spørsmål om ikkje småkongane i Vestfold og resten av Viken, i langt større grad enn Snorre gjev inntrykk av, var vasallar under den danske kongen. Dei frankiske riksannalane frå 813 opplyser at to danske kongar, Harald og Reginfred, søner av kong Godfred av Danmark, drog med hæren sin ad Westarfoldam til Vestfold for å slå ned eit opprør. Vestfold er skildra som plassert i den nordvestlegaste delen av riket deira.[3]
Sjå òg [endre]
Kultur [endre]
Referansar [endre]
- ↑ Vertikale strekar markerer grenseendringar. Kjelde: SSB
- ↑ Vestfoldstatistikk
- ↑ http://arkeologi.blogspot.com/2006/11/mellom-danmark-og-normanna-land.html
Bakgrunnsstoff [endre]
- Vestold fylkeskommune (med fleire lenker)
- Vestfold-statistikk
- Vestregionsamarbeidet
- Rådet for Drammensregionen
- Regionrådet 12k
- btvregion.no - fylkesregionrådet
Historie og kultur [endre]
- Fylkesarkivet for Vestfold (historisk arkiv for Vestfold)
- Lokalhistoriske tekster om Vestfold
- Om historisk kystkultur i Vestfold
- Om litteraturen i Vestfold
- Bygde- og kirkebøker fra Vestfold
Kjelde [endre]
- Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen Vestfold frå Wikipedia på bokmål.
- Store norske leksikon, snl.no, «Vestfold – klima» av Petter Dannevig
| Kommunar i Vestfold | ||
|---|---|---|
| Andebu · Hof · Holmestrand · Horten · Lardal · Larvik · Nøtterøy · Re · Sande · Sandefjord · Stokke · Svelvik · Tjøme · Tønsberg | |
|
| Fylke i Noreg | ||
|---|---|---|
| Akershus · Aust-Agder · Buskerud · Finnmark · Hedmark · Hordaland · Møre og Romsdal · Nordland · Nord-Trøndelag · Oppland · Oslo · Rogaland · Sogn og Fjordane · Sør-Trøndelag · Telemark · Troms · Vest-Agder · Vestfold · Østfold |  |
|
